„მისი შეკავების მექანიზმები ხელს უწყობდა ფასებთან და მიწოდებასთან დაკავშირებული რისკების შემცირებას“, თუმცა ახლა ისინი „ამოწურულია“, – განაცხადა Chevron-ის გენერალურმა დირექტორმა მაიკ უორთმა.მსოფლიოში საწვავის კომერციული მარაგები უკვე ექვს თვეზე მეტია სწრაფად მცირდება. სტრატეგიული რეზერვებიდან მარაგების შევსების იმედი კი მცირეა მას შემდეგ, რაც OECD-ის ქვეყნების მთავრობებმა გაზაფხულზე რეზერვებიდან 400 მილიონი ბარელის გამოტანის გადაწყვეტილება მიიღეს. ამასთან, ჩინეთმა, რომელმაც მნიშვნელოვნად შეამცირა ნავთობის იმპორტი და საკუთარი მარაგებიდან ნედლეულის გამოყენებით ქვეყნის დღიური მოხმარების თითქმის ნახევარი დააკმაყოფილა, ბოლო კვირებში საერთაშორისო მომწოდებლებისგან შესყიდვები კვლავ გაზარდა.„ახლა ჩვენს სისტემაში აღარ არის ის ბუფერები, რომლებიც ახლო აღმოსავლეთში ომის დაწყებისას არსებობდა“, – განაცხადა უორთმა.მისი თქმით, რთულია იმის წარმოდგენა, რომ ნავთობზე ფასები სწრაფად შემცირდება.„მინდა გითხრათ, რომ სიტუაციის გაუმჯობესების რაიმე მიზეზს ვხედავ, რადგან ახლა ეს ნაკლებად სავარაუდოა“, – აღნიშნა მან.WSJ წერს, რომ ინდუსტრიის ექსპერტები კონფერენციებზე გაფრთხილებით გამოვიდნენ – რადგან ირანთან კონფლიქტის მოგვარების პერსპექტივა არ ჩანს, ვითარების კონტროლიდან გამოსვლის რისკი რეალურია.აშშ-ში დიზელის ფასი გასულ კვირაში ისტორიაში პირველად გალონზე $6-მდე გაიზარდა, მიმდინარე კვირაში კი $6.23-საც მიაღწია. ბენზინის ფასი, რომელიც ზაფხულში გალონზე $4-ზე ქვემოთ იყო ჩამოსული, $4.32-მდე გაიზარდა.ნავთობის ფასი ივლისის დასაწყისიდან, მას შემდეგ, რაც აშშ-სა და ირანს შორის წინასწარი სამშვიდობო შეთანხმების გაფორმებას გარკვეული დეესკალაცია მოჰყვა, მკვეთრად გაიზარდა. სამშაბათს ეტალონური Brent-ის მარკის ნავთობის ფასმა ბარელზე $108-ს გადააჭარბა.ტრეიდერები მოთხოვნა–მიწოდების და შესაბამისად ფასების მხრივ სიტუაციის გაუარესებას ელოდებიან. ორთვიანი ფიუჩერსული კონტრაქტის ფასი უახლოესი, ერთთვიანი კონტრაქტის ფასს ბარელზე $4.7-ით აღემატება, მაშინ როცა აგვისტოს შუა პერიოდში სხვაობა $2-ზე ნაკლები იყო.საერთაშორისო ენერგეტიკული სააგენტოს (IEA) შეფასებით, მსოფლიოში ნავთობის კომერციული მარაგები ომის დაწყებიდან, თებერვლიდან მოყოლებული, ჯამში 507 მილიონი ბარელით შემცირდა, რაც საშუალოდ დღეში 2.8 მილიონ ბარელს შეადგენს.WSJ-ის ცნობით, ნავთობკომპანიების ხელმძღვანელები და ექსპერტები მსოფლიო ბაზრის მთავარ პრობლემად ირანთან კონფლიქტს მიიჩნევენ და არა რუსეთ-უკრაინის ომს. მათი შეშფოთება ბოლო კვირებში ახლო აღმოსავლეთში მოვლენების ესკალაციამ განსაკუთრებით გააძლიერა.Quantum Capital Group-ის დამფუძნებლისა და გენერალური დირექტორის უილ ვან ლოს თქმით, უმეტეს შემთხვევაში მოლაპარაკებებში უპირატესობას ის მხარე იღებს, რომელსაც მეტი დრო აქვს და რომელსაც უფრო დიდხანს შეუძლია გაძლოს.„ირანი მზად არის, გაჭირვებას გაუძლოს. მისი ხალხი უკვე მრავალი ათწლეულია, უზარმაზარ გაჭირვებას იტანს“, – განაცხადა მან.

1789495451

ფორუმის ფარგლებში საზოგადოებას წარედგინა საქართველოს ფინანსური ბაზრების განვითარების პროგრამის (GMAP) კონცეფცია. GMAP-ის მიზანია, ხელი შეუწყოს საქართველოს ფინანსურ ბაზრებზე რისკის მართვისა და ჰეჯირების ინსტრუმენტების ხელმისაწვდომობის ზრდას და მეტად ლიკვიდური და საერთაშორისოდ ხელმისაწვდომი ფასიანი ქაღალდების ბაზრის ფორმირებას. ამ მიზნის მისაღწევად, სხვა ინიციატივებთან ერთად, მნიშვნელოვანი როლი აქვს თანამედროვე სახაზინო ინფრასტრუქტურის დანერგვას, რაც საშუალებას მისცემს ადგილობრივ კომერციულ ბანკებს, ბაზარს რისკის ჰეჯირების უფრო მეტად ხელმისაწვდომი და მრავალფეროვანი ინსტრუმენტები შესთავაზონ.ღონისძიების ერთ-ერთი მთავარი საკითხი ბაზრის განვითარების ინიციატივის ტექნოლოგიური კომპონენტი იყო, რომელიც Nasdaq-თან ერთად ხორციელდება. საზიარო სახაზინო მართვის სისტემის დანერგვის პროექტის ფარგლებში ბაზისბანკი, ლიბერთი ბანკი, საქართველოს ბანკი, თიბისი ბანკი და ტერაბანკი, სახაზინო ოპერაციებს განახორციელებენ Nasdaq Calypso-ს ბაზაზე, რომელიც ფარავს სახაზინო ოპერაციების სრულ ციკლს. საზიარო სისტემა წარმოადგენს პრაქტიკულ ინსტრუმენტს, რომელიც საქართველოს საბანკო სექტორს აძლევს საშუალებას, განავითაროს ის შესაძლებლობები, რომლებიც საჭიროა GMAP-ის ფარგლებში დასახული ბაზრის განვითარების მიზნების მისაღწევად.,,მოხარული ვართ, რომ მრავალწლიანი მუშაობის შემდეგ წარმატებით ამუშავდა ქართული ბანკების საერთო სახაზინო პლატფორმა, რომელიც საშუალებას მოგვცემს ვიმუშაოთ კოორდინირებულად და სწრაფად. ასევე მნიშვნელოვანია ისიც, რომ მზად ვართ ბაზარს შევთავაზოთ სტანდარტიზირებული რთული დერივატიული კონტრაქტები.მთავარი გამოწვევები, მომავალში იქნება რეალური სექტორიდან ჩვენი კლიენტების ინფორმირება ახალ პროდუქტებზე და ფინანსურ რისკებზე, რომლის მიტიგაცია ყოველდღიურად გვიწევს. ამასთანავე, საქართველოს საერთო სახაზინო პლატფორმა უნდა გადაიქცეს რეგიონალური მასშტაბის პროექტად.განსაკუთრებით ვულოცავ გუნდს რომელიც ამ წლების განმავლობაში გაუმკლავდა რთულ გამოწვევებს და შეიქმნა მომხმარებლებისთვის აუცილებელი პროექტი "- ვახტანგ ბაბუნაშვილი, ლიბერთი, ბაზისბანკ ჯგუფის ფინანსური დირექტორი.ბაზისბანკ ჯგუფის შესახებ2026 წლის აპრილში ბაზისბანკმა ლიბერთის აქციების 95.99% შეიძინა. ბაზისბანკ ჯგუფი საქართველოში მესამე უმსხვილესი სისტემური ფინანსური ინსტიტუტია, რომლის ბაზრის წილი 11%-ს შეადგენს. ჯგუფი 2 მილიონზე მეტ ფიზიკურ პირსა და 65,000-ზე მეტ მსხვილ და საშუალო ბიზნესს ემსახურება. ქვეყნის მასშტაბით წარმოდგენილია ყველაზე ფართო ქსელით: 500-მდე მომსახურების ცენტრით და 700-მდე ბანკომატით საქართველოს ყველა რეგიონსა და მუნიციპალიტეტში.2026 წლის 7 თვის ფინანსური მონაცემებით, ბაზისბანკ ჯგუფის აქტივები 12.1 მლრდ ლარს შეადგენს, მთლიანი საკრედიტო პორტფელი 7.9 მლრდ ლარია, ხოლო დეპოზიტების პორტფელი 9.1 მლრდ ლარი. ჯგუფის 2026 წლის 7 თვის წმინდა მოგებამ 128 მილიონი ლარი შეადგინა.

1789491246

საკანონმდებლო პაკეტის მიხედვით, პირველ და განმეორებით შემთხვევებში მოქმედი 500 და 1000-ლარიანი ჯარიმის ოდენობა 300 ლარამდე მცირდება. ამასთან, შესაძლებელი ხდება საპენსიო შენატანისა და დარიცხული სარგებლის ეტაპობრივი გადახდა 18 თვემდე ვადით. საპენსიო ფონდში იქმნება დავების განხილვის სპეციალური სამსახური, ხოლო შენატანის 10 დღეში დაფარვის შემთხვევაში ჯარიმა გაუქმდება.საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის თავმჯდომარის, პაატა კვიჟინაძის განცხადებით, საპენსიო ამნისტია 13 500 მეწარმეს შეეხება და მისი ჯამური მოცულობა დაახლოებით 43 მილიონ ლარს შეადგენს.საკანონმდებლო ცვლილებების მეორე ნაწილი ფიზიკური პირების ქონების გადასახადისგან გათავისუფლების წესს ცვლის. „ქართული ოცნების“ მიერ ინიციირებული პროექტით, ქონების გადასახადის დასაბეგრი შემოსავლის ზღვარი მოქმედი 40 000 ლარიდან 100 000 ლარამდე იზრდება.ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის განმარტებით, კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვა სწორედ იმას ემსახურება, რომ ცვლილებები მოქალაქეთა მიერ 2025 წელს მიღებულ შემოსავლებსა და დასაბეგრ ქონებას შეეხოს. არსებული წესით, მოქალაქეებმა 2026 წლის 1 ნოემბრამდე უნდა შეავსონ 2025 წლის ამსახველი დეკლარაცია, ხოლო დარიცხული გადასახადი 15 ნოემბრამდე გადაიხადონ. შესაბამისად, ის პირები, რომელთა შემოსავალი 2025 წელს 100 000 ლარს არ აღემატებოდა, 2026 წელს ქონების გადასახადს აღარ გადაიხდიან.შემოსავლების სამსახურის უფროსის, მამუკა ბარათაშვილის განცხადებით, დასაბეგრი ზღვრის აწევის შედეგად ქონების გადასახადისგან 81 ათასი ოჯახი გათავისუფლდება, ხოლო შეღავათის ჯამური ფინანსური ეფექტი 22 მილიონ ლარს მიაღწევს.

1789476984

ამ მასალაში განათლებისა და მეცნიერების კატეგორიაში 2024 წლის გამარჯვებულს, მარიამ მაღლაკელიძეს გაგაცნობთ. მარიამი წარმატებული არქიტექტორი, ლანდშაფტის დიზაინერი, მკვლევარი და კოლუმბიის უნივერსიტეტის ერთ-ერთი ყველაზე ახალგაზრდა პროფესორია.არქიტექტურა და კრიტიკული აზროვნებამარიამის აზრით, თანამედროვე არქიტექტურა ეკოლოგიურ, სოციალურ და ტექნოლოგიურ პროცესებს აერთიანებს. ამ რთული კავშირების დასანახად და გასააზრებლად კი განათლებაა ყველაზე მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტია. სტუდენტებთან ურთიერთობისას ცდილობს, მათ არა მხოლოდ მშრალი ცოდნა მიაწოდოს, არამედ კრიტიკულად ფიქრიც ასწავლოს:ჩემს პრაქტიკაში კვლევა ურთიერთკავშირების გამოვლენის, გააზრებისა და არქიტექტურულ ცოდნად გარდაქმნის მეთოდოლოგიური საფუძველია. ჩემთვის მთავარი ღირებულება კრიტიკული აზროვნებისა და მიდგომის ჩამოყალიბებაა - უნარი, რომ სტუდენტებმა გადაიაზრონ არსებული სისტემები და თანამედროვე გარემოსდაცვით გამოწვევებზე ახალი სივრცითი და მატერიალური პასუხები იპოვონ.საერთაშორისო გამოცდილება და ცოდნის გაზიარებამარიამის პროფესიული გზა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტიდან დაიწყო, ლისაბონისა და ესტონეთის უნივერსიტეტებში გაგრძელდა, შემდეგ კი კოლუმბიის უნივერსიტეტის უმაღლეს სკოლაში საერთაშორისო განათლების მიღებით ახალ ეტაპზე გადავიდა. დღეს  ცოდნას ამერიკის წამყვანი უნივერსიტეტების სტუდენტებს უკვე თავად უზიარებს.Forbes 30 Under 30-ში გამარჯვება სწორედ ამ გამოცდილების, იდეებისა და განსხვავებული პერსპექტივების გაზიარების მნიშვნელოვანი სივრცეა. ასეთი პლატფორმები ახალგაზრდა პროფესიონალებს შორის აუცილებელ კავშირსა და დიალოგს აყალიბებს.ინდივიდუალური განვითარებიდან უკეთეს გარემომდემარიამისთვის განათლებაში ჩადებული რესურსი მხოლოდ პირად წარმატებას არ ემსახურება. ეს, პირველ რიგში, უკეთესი გარემოსა და საერთო კეთილდღეობის შექმნისკენ გადადგმული ნაბიჯია:განათლების მხარდაჭერა მხოლოდ ინდივიდუალური განვითარების ხელშეწყობა არ არის. ის ქმნის გარემოს, სადაც ახალი ცოდნა, კრიტიკული აზროვნება და განსხვავებული პროფესიული ხედვები შეიძლება ჩამოყალიბდეს და განვითარდეს.მათ, ვისაც არქიტექტურისა და მეცნიერების მიმართულებით სურთ საკუთარი გზის პოვნა, მარიამი ურჩევს, რომ მუდმივად შეინარჩუნონ ცნობისმოყვარეობა. განათლება ამ სფეროში არ ნიშნავს მხოლოდ მზა პასუხების დაზეპირებას, ის ექსპერიმენტებსა და განსხვავებულ სფეროებთან დიალოგს მოითხოვს:მნიშვნელოვანია, არ ეძებოთ მხოლოდ მზა პასუხები, დასვათ ზუსტი კითხვები, გამოცადოთ საკუთარი იდეები და ჩამოაყალიბოთ დამოუკიდებელი კრიტიკული პოზიცია. ვფიქრობ, სწორედ ეს ქმნის საფუძველს საკუთარი პროფესიული მიმართულებისა და პრაქტიკის ჩამოსაყალიბებლად.მარიამის მსგავსი პროფესიონალების აღმოჩენა და წახალისება საქართველოს ბანკისთვის მთავარი პრიორიტეტია. ახალი თაობის იდეების მხარდაჭერა ის საფუძველია, რომელიც რეალობას უკეთესობისკენ ცვლის, ამიტომ ბანკის მიზანია, ახალგაზრდებს  მისცეს მოტივაცია, რომ განათლების  გზაზე არ გაჩერდნენ. 

1789474695

საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ გამოქვეყნებული სტატისტიკის მიხედვით, აგვისტოში ფულადი გზავნილების კლება დიდწილად რუსეთიდან გზავნილების წლიურად 87.7%-ით შემცირებამ განაპირობა. ამასთან, ძირითადი ეკონომიკური პარტნიორი ქვეყნებიდან ფულადი გზავნილები კვლავ მზარდია.ფულადი გზავნილების ყველაზე დიდი წილი კვლავ ევროკავშირის ქვეყნებზე მოდის. აგვისტოში ევროკავშირიდან გადმორიცხულმა თანხამ 149.9 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა, რაც მთლიანი ფულადი გზავნილების 50.8%-ია. ევროკავშირიდან გზავნილები წლიურად 3.9%-ით გაიზარდა, ხოლო ცალკეული ქვეყნების მიხედვით მაღალი წილით კვლავ იტალია, გერმანია და საბერძნეთი გამოირჩევა.ამასთან, ზრდა დაფიქსირდა სხვა ძირითადი პარტნიორი ქვეყნებიდანაც. აშშ-დან გზავნილები წლიურად 8.2%-ით გაიზარდა და 64.1 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა, ისრაელიდან - 24.9%-ით, 27.9 მლნ აშშ დოლარამდე, ხოლო თურქეთიდან - 11.9%-ით, 10.6 მლნ აშშ დოლარამდე.2026 წლის აგვისტოში საქართველოდან საზღვარგარეთ 33.6 მლნ აშშ დოლარი (88.0 მლნ აშშ ლარი) გადაიგზავნა, რაც 2025 წლის აგვისტოს (35.7 მლნ აშშ დოლარი) ანალოგიურ მაჩვენებელთან შედარებით 5.8%-ით ნაკლებია.

1789473175

ფორუმის ფარგლებში, დამსწრე საზოგადოებას საქართველოს ფინანსური ბაზრების განვითარების პროგრამის (GMAP) კონცეფცია წარედგინა. GMAP-ის მიზანია, ხელი შეუწყოს საქართველოს ფინანსურ ბაზრებზე რისკის მართვისა და ჰეჯირების ინსტრუმენტების ხელმისაწვდომობის ზრდას და მეტად ლიკვიდური და საერთაშორისოდ ხელმისაწვდომი ფასიანი ქაღალდების ბაზრის ფორმირებას. ამ მიზნის მისაღწევად, სხვა ინიციატივებთან ერთად, მნიშვნელოვანი როლი აქვს თანამედროვე სახაზინო ინფრასტრუქტურის დანერგვას, რაც ადგილობრივ კომერციულ ბანკებს შესაძლებლობას მისცემს, ბაზარს  რისკის ჰეჯირების უფრო მეტად ხელმისაწვდომი და მრავალფეროვანი ინსტრუმენტები შესთავაზონ.ღონისძიების ერთ-ერთ მთავარ საკითხს ბაზრის განვითარების ინიციატივის ტექნოლოგიური კომპონენტი წარმოადგენდა, რომელიც Nasdaq-თან ერთად ხორციელდება. საზიარო სახაზინო მართვის სისტემის დანერგვის პროექტის ფარგლებში ,,თიბისი’’, „საქართველოს ბანკი“, „ლიბერთი ბანკი“, „ტერაბანკი“ და „ბაზისბანკი“ სახაზინო ოპერაციებს  განახორციელებენ Nasdaq Calypso-ს ბაზაზე, რომელიც ფარავს სახაზინო ოპერაციების სრულ ციკლს.  საზიარო სისტემა წარმოადგენს პრაქტიკულ ინსტრუმენტს, რომელიც საქართველოს საბანკო სექტორს აძლევს საშუალებას, განავითაროს ის შესაძლებლობები, რომლებიც საჭიროა GMAP-ის ფარგლებში დასახული ბაზრის განვითარების მიზნების მისაღწევად.საერთაშორისო ფორუმში  მონაწილეობდნენ ადგილობრივი და საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტები და ოფიციალური პირები, მათ შორის ცენტრალური ბანკები, სახელმწიფო უწყებები, კომერციული ბანკები, საბაზრო ინფრასტრუქტურის პროვაიდერები, ასევე ადგილობრივი და საერთაშორისო ბაზრის მონაწილეები.GMAP ფორუმის ჩატარება  ყოველწლიურად იგეგმება. ამასთან, GMAP-ის პროგრამის მიზნების მხარდასაჭერად, წლის განმავლობაში სხვა ტიპის დამატებითი აქტივობებიცაა დაგეგმილი.(R)

1789471340