ამის შესახებ POLITICO-ს სამმა ევროპელმა პოლიტიკოსმა განუცხადა, რომლებიც უშუალოდ ფლობენ ინფორმაციას მიმდინარე დისკუსიების შესახებ. მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთის ომმა უკრაინაში აჩვენა მოსკოვის ძალის ლიმიტები, რუსეთის პრეზიდენტი დიდი ხანია მიანიშნებს ახალი ტერიტორიების მიტაცების სურვილზე.„რაღაც შეიძლება ძალიან მალე მოხდეს - ახლა რუსეთის შესაძლებლობების ფანჯარაა“, - განაცხადა მიკა აალტოლამ, ფინელმა მემარჯვენე-ცენტრისტმა ევროპარლამენტარმა და საგარეო საქმეთა კომიტეტის წევრმა. „აშშ გადის ევროპიდან, ტრანსატლანტიკური ურთიერთობები დანგრეულია, ხოლო ევროკავშირი ჯერ კიდევ არ არის სრულად მზად პასუხისმგებლობის საკუთარ თავზე ასაღებად“.მიუხედავად იმისა, რომ თავდაცვის ოფიციალური პირები და პოლიტიკის შემქმნელები არ გამორიცხავენ პუტინის მიერ NATO-ს წევრ ქვეყანაში სახმელეთო შეტევის დაწყებას, ისინი ამას ნაკლებად სავარაუდოდ მიიჩნევენ იმის გათვალისწინებით, თუ რამდენად გამოფიტულია რუსეთი უკრაინასთან ომში. ამას ადასტურებს NATO-ს ერთი უფროსი დიპლომატი და ევროპის თავდაცვის სამი მაღალჩინოსანი, რომლებმაც ანონიმურობის პირობით ისაუბრეს.ამის ნაცვლად, გაცილებით სავარაუდოა, რომ მან განახორციელოს რაღაც უფრო მიზანმიმართული ან ისეთი შეჭრა, რომელიც გაურკვევლობას შექმნის და NATO-ში განხეთქილებას დათესავს იმის თაობაზე, აღწევს თუ არა ეს ქმედება მე-5 მუხლის (კოლექტიური თავდაცვის შესახებ) ამოქმედების ზღვარს, ამბობს აალტოლა.მე-5 მუხლი აცხადებს, რომ მოკავშირეებმა ერთ მათგანზე შეიარაღებული თავდასხმა უნდა განიხილონ, როგორც „თავდასხმა ყველაზე“, თუმცა ტრამპმა NATO-ს „ქაღალდის ვეფხვი“ უწოდა. ის თანამდებობას 2029 წლის იანვარში დატოვებს. პუტინმა შესაძლოა „ჰორიზონტალური ესკალაცია მოახდინოს სხვა მეზობლის წინააღმდეგ, რათა თავი აარიდოს უკრაინასთან დამამცირებელ მოლაპარაკებებს“, - განუცხადა POLITICO-ს ლიეტუვის ყოფილმა საგარეო საქმეთა მინისტრმა გაბრიელიუს ლანდსბერგისმა, რომელიც ასევე აფრთხილებს დასავლეთს პუტინის „შესაძლებლობების ფანჯრის“ შესახებ.მიუხედავად იმისა, რომ 2022 წელს უკრაინაში რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ ევროპის თავდაცვის ხარჯები მკვეთრად გაიზარდა, ევროკავშირის თავდაცვის მზადყოფნის „საგზაო რუკის“ მიხედვით, ამის სრული ეფექტის მიღწევას წლები დასჭირდება. ბლოკს სურს, რომ 2030 წლისთვის მზად იყოს „თავისი მოწინააღმდეგეების სარწმუნო შეკავებისა და ნებისმიერ აგრესიაზე რეაგირებისთვის“.„ეს შეიძლება იყოს მცირე ფსიქოლოგიური რამ, რაც შეგვაშინებს, თუ პუტინი იგრძნობს, რომ ამგვარი ესკალაცია დაგვასუსტებს, დაგვაფრთხობს და უკრაინის მხარდაჭერას შეგვიმცირებს“, - თქვა ვილე ნიინისტომ, ევროპარლამენტის ევროკავშირი-რუსეთის საპარლამენტო თანამშრომლობის კომიტეტის დელეგაციის ხელმძღვანელმა და ფინეთის ყოფილმა მინისტრმა (ფინეთს რუსეთთან 1,340-კილომეტრიანი საზღვარი აქვს). „რუსეთი არ არის ყოვლისშემძლე, მაგრამ სასოწარკვეთა ასევე სახიფათოა“.რას გააკეთებს ტრამპი შემდეგ?პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა დონალდ ტუსკმა შაბათს განაცხადა, რომ „ტრანსატლანტიკური თანამეგობრობისთვის ყველაზე დიდი საფრთხე ჩვენი ალიანსის მიმდინარე დაშლაა“.POLITICO იტყობინება, თუ პუტინი აკვირდება ტრამპის ერთგულებას NATO-ს მიმართ, მაშინ მისი შიდა პოლიტიკური გამოწვევებიც ფაქტორი იქნება. თუ რესპუბლიკელებს ნოემბრის შუალედურ არჩევნებში ცუდი შედეგები ექნებათ, ტრამპმა შესაძლოა სცადოს თავისი ამომრჩევლის დაბრუნება NATO-სა და ევროპაზე (თავის მთავარ სამიზნეებზე) უფრო ძლიერი ზეწოლით და უკრაინის მხარდაჭერიდან კიდევ უფრო მეტად დისტანცირებით 2028 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების წინ, ამბობს ევროპის თავდაცვის ერთ-ერთი მაღალჩინოსანი.პარასკევს აშშ-მა გამოაცხადა, რომ გერმანიიდან 5 000 სამხედროს გაიყვანს. ტრამპი მსგავსი ნაბიჯით დაემუქრა იტალიასა და ესპანეთსაც.„შიდა პოლიტიკური კლიმატის გამო, არსებობს NATO-ს მიმართ აშშ-ის პოზიციის კიდევ უფრო გაუარესების რისკი“, - განაცხადა მაღალჩინოსანმა. ამ საფრთხის თავიდან ასაცილებლად, ევროკავშირმა „დიდი და ერთობლივი ინვესტიციები“ უნდა განახორციელოს, რათა მზად იყოს თავის დასაცავად.მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთი დასუსტებულია - უკრაინა არღვევს მის თავდაცვას, არტყამს მის ტერიტორიებს სიღრმეში, სამხედრო მსხვერპლი იზრდება და კიევი ტერიტორიებს იბრუნებს - ეს პუტინს ამ მომენტში ევროპისთვის კიდევ უფრო სახიფათოს ხდის, ამბობს აალტოლა. „კონფლიქტის სხვა თეატრებზე გადატანამ რუსეთს შესაძლოა სათამაშო კარტი მისცეს... ომი მათ რესურსებს ფიტავს, ამიტომ ისინი გამოსავალს ეძებენ“, - ამბობს ის. ეს გამოსავალი კი „არა სამშვიდობო მოლაპარაკებები, არამედ კონფლიქტის გაფართოებაა“.აალტოლას თქმით, პუტინს ბევრი „რბილი სამიზნე“ აქვს ასარჩევად და თავდასხმამ შესაძლოა „მრავალი სხვადასხვა ფორმა მიიღოს“. ნაკლებად სავარაუდოა, რომ კრემლმა ისეთი აშკარა რამ გააკეთოს, როგორიცაა შეჭრა იქ, სადაც ნატო ძლიერია (მაგალითად, პოლონეთის საზღვარზე). „ეს შეიძლება იყოს დრონების ოპერაცია, ოპერაცია ბალტიის ზღვაზე... ეს შეიძლება იყოს რაღაც არქტიკაში, პატარა კუნძულების წინააღმდეგ. მათ ჰყავთ „ჩრდილოვანი ფლოტი“, რომელიც უკვე ნაწილობრივ მილიტარიზებულია“, - ამბობს აალტოლა. „დრონებით თავდასხმას არ სჭირდება ჯარები და საზღვრის გადაკვეთა“.ამგვარი ოპერაციით პუტინი შეეცდება ზეწოლა მოახდინოს უკრაინის ევროპელ მოკავშირეებზე და ამავდროულად თავი აარიდოს აშშ-ის მხრიდან პოტენციურ რეაგირებას.„თუ საზღვარზე თავდასხმა არ მოხდება, აშშ-მა შესაძლოა თქვას, რომ ეს სტრატეგიულად არც ისე მნიშვნელოვანია. მათი რესურსები ირანთან ომშია გადანაწილებული, ამიტომ შესაძლოა მათ ევროპას რუსეთთან მოლაპარაკებები ურჩიონ. რუსეთი სწორედ ამის მიღწევას შეეცდება“.POLITICO წერს, ევროპა არ არის ერთსულოვანი რუსული საფრთხის სიმწვავის შეფასებაში. არსებობს გარკვეული დაძაბულობა ისეთი ქვეყნების პოლიტიკოსებს შორის, როგორიცაა ფინეთი და ლიეტუვა, რომლებიც განგაშს ტეხენ და ამბობენ, რომ ირანის ომის გამო აშშ-ის იარაღის მიწოდების შეფერხების ფონზე ევროპამ სასწრაფოდ უნდა გააძლიეროს თავდაცვა, და ესტონეთსა თუ თავად NATO-ს უფრო ფრთხილ მიდგომას შორის. ოფიციალური პირები იქ ამბობენ, რომ ნებისმიერი ალარმიზმი (განგაში) პუტინის ინტერესებში შედის. თუმცა, საფრთხის დაკნინება ევროპას უსაფრთხოების ცრუ განცდაში ამყოფებს, ამბობს აალტოლა. ეს კი „ყველაზე ცუდი რამაა, რაც შეიძლება დემოკრატიულ ქვეყნებში მოხდეს. ჩვენ გვჭირდება რესურსების გამოყოფა, ხოლო თუ უსაფრთხოების ცრუ განცდა იქნება, მაშინ რესურსები თავდაცვაზე აღარ მიიმართება“.უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ტელეინტერვიუში მიანიშნა, რომ რუსეთი შესაძლოა ემზადებოდეს ნაბიჯის გადასადგმელად, „მაგალითად, ბალტიისპირეთის ერთ-ერთი ქვეყნის წინააღმდეგ“. კიევის მაღალჩინოსნები ამბობენ, რომ ეს ქვეყნები სამიზნეები არიან უკრაინის მხარდაჭერის გამო.„რუსები აგზავნიან სიგნალს“, - რადგან მათ ბალტიისპირეთის ქვეყნები დაადანაშაულეს იმაში, რომ უკრაინულ დრონებს საკუთარი საჰაერო სივრცის გამოყენების უფლებას აძლევენ, განუცხადა ჟურნალისტებს უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ.ბალტიისპირელი პოლიტიკოსები ცდილობენ ამ საფრთხის დაკნინებას. NATO-ს ოფიციალური პირებიც სკეპტიკურად არიან განწყობილნი.„რუსეთი ძალიან დაკავებულია უკრაინაში“, - განუცხადა POLITICO-ს ესტონეთის პრეზიდენტმა ალარ კარისმა. „არ მგონია, მას ჰქონდეს საკმარისი რესურსი, რომ ბალტიისპირეთთანაც სცადოს ომის გაჩაღება“.ამ არგუმენტს იზიარებენ ნატოს მაღალჩინოსანი დიპლომატი და ევროპის თავდაცვის სამი მაღალჩინოსანი. „მიმაჩნია, რომ ეს ძალიან ნაკლებად სავარაუდოა“, - თქვა NATO-ს დიპლომატმა. პუტინის „თვითმკვლელობის ტენდენციას აქვს თავისი საზღვრები - განსაკუთრებით მაშინ, როცა არ არსებობს აშკარა და მყისიერი სარგებელი“.„ნათელია, რომ რუსეთი საკუთარ თავს დასავლეთთან გრძელვადიან დაპირისპირებაში ხედავს“, - თქვა ევროპის თავდაცვის მეორე მაღალჩინოსანმა. – „თუმცა, ჩვენ ვინარჩუნებთ შეფასებას, რომ უკრაინაში რუსეთის ჩართულობის გამო, NATO-სთვის მოკლევადიანი სამხედრო საფრთხე არ არსებობს. ეს არ ნიშნავს, რომ სიფხიზლე უნდა მოვადუნოთ, რადგან რუსეთმა შესაძლოა არასწორად შეაფასოს ჩვენი ერთიანობა და სიმტკიცე“.„ომი ორ ფრონტზე“ პუტინისთვის „ძალიან, ძალიან სარისკო სტრატეგიაა“, - დასძინა მესამე მაღალჩინოსანმა, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ევროპა „ძლიერად პროგრესირებს“ საკუთარი თავდაცვის მშენებლობაში.თუმცა, როგორც კარისმა აღიარა, ევროპა ვერაფერს გამორიცხავს.„არასოდეს იცი. არავინ ელოდა ომს უკრაინაში“, - თქვა ესტონეთის პრეზიდენტმა. „ჩვენ ფხიზლად ვართ. ჩვენ მზად ვართ. თვალებს გახელილს ვტოვებთ“.

1777886051

სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებულ პოსტში ტრამპმა აღნიშნა, რომ რამდენიმე ქვეყანამ, რომლებიც უშუალოდ არ არიან ჩართულნი ომში, დახმარების თხოვნით მიმართა აშშ-ს სრუტეში გაჭედილი მათი ხომალდების გათავისუფლებაში. მისი თქმით, რეგიონული დაძაბულობის ფონზე, ბევრ მათგანს საკვების მარაგი ეწურება.„ირანის, ახლო აღმოსავლეთისა და შეერთებული შტატების საკეთილდღეოდ, ჩვენ ვუთხარით ამ ქვეყნებს, რომ მათ გემებს უსაფრთხოდ გამოვიყვანთ ამ შეზღუდული წყლოვანი გზებიდან, რათა მათ შეძლონ თავისუფლად და შეუფერხებლად განაგრძონ თავიანთი საქმიანობა“, - დაწერა მან.ეს მოვლენა მოჰყვა ტრამპის შაბათის განცხადებას, სადაც მან რეპორტიორებს უთხრა, რომ განიხილავდა ირანის ახალ წინადადებას ომის დასრულების შესახებ. მოგვიანებით, შაბათს საღამოს, მან სოციალურ ქსელშივე დაწერა, რომ ელოდა, რომ ეს წინადადება მიუღებელი იქნებოდა, რადგან ირანელებს „ჯერ კიდევ არ გადაუხდიათ საკმარისად მაღალი ფასი იმისთვის, რაც გააკეთეს“.მიუხედავად ამისა, კვირას გამოქვეყნებულ პოსტში ტრამპი ამტკიცებდა, რომ აშშ-ის მომლაპარაკებლებს ჰქონდათ „ძალიან პოზიტიური დისკუსიები ირანთან“ და ოპტიმიზმი გამოთქვა, რომ „ამ დისკუსიებმა შეიძლება ყველასთვის ძალიან პოზიტიურ შედეგამდე მიგვიყვანოს“.POLITICO წერს, მაშინაც კი, როდესაც პრეზიდენტი კონფლიქტთან დაკავშირებულ სამხედრო აქტივობებს ხელმძღვანელობდა, მან პარასკევს აცნობა კანონმდებლებს, რომ ომი „შეწყდა“. ეს მოხდა იმ დროს, როდესაც თეთრი სახლი 60-დღიანი ვადის ამოწურვის წინაშე იდგა, რომელიც კონგრესისგან სამხედრო ძალის გამოყენების ოფიციალური ნებართვის მიღებას მოითხოვდა. თავდაცვის მდივანმა პიტ ჰეგსეტმა ერთი დღით ადრე დაადასტურა, რომ ადმინისტრაციას სჯეროდა, რომ ეს ვადა აშშ-სა და ირანს შორის დროებითი ზავის გამო შეჩერდა - ეს არის ახალი თეორია, რომელიც დემოკრატებმა და იურიდიულმა ექსპერტებმა უარყვეს.ტრამპი თავის პოსტში Truth Social-ზე დაიმუქრა, რომ აშშ „მკაცრად“ უპასუხებდა, თუ ირანი ხელს შეუშლიდა ოპერაციას სრუტეში, რომელსაც მან „პროექტი თავისუფლება“ (Project Freedom) უწოდა და აღნიშნა, რომ ის ორშაბათს დილით, ახლო აღმოსავლეთის დროით დაიწყებოდა.საწვავის ფასები მთელ მსოფლიოში კვლავ მაღალ ნიშნულზე რჩება, რადგან სრუტე კომერციული მიმოსვლისთვის ორ თვეზე მეტია ფაქტობრივად დაკეტილია. ნავთობის ეტალონურმა ფასებმა ხუთშაბათს ბოლო ოთხი წლის მაქსიმუმს მიაღწია, ხოლო ამერიკელი მძღოლებისთვის საწვავის საშუალო ფასმა ბენზინგასამართ სადგურებზე კვირას 4,45 დოლარი შეადგინა ერთ გალონზე, რაც გასულ კვირასთან შედარებით 35 ცენტით მეტია. აშშ სამი კვირის განმავლობაში ახორციელებდა სრუტეში შემავალი ან გამომავალი გემების ბლოკადას, სანამ სამხედრო-საზღვაო ძალები წყლოვანი გზის განაღმვაზე მუშაობდნენ.ტრანსპორტის მდივანმა შონ დაფიმ კვირას დილით, ABC-ის გადაცემაში „This Week“ ინტერვიუს დროს განაცხადა, რომ ფასები სწრაფად დაეცემა ომის დასრულებისთანავე.„ყველა იმ ბრიფინგიდან გამომდინარე, რაც მე მქონდა, როგორც კი სრუტე გაიხსნება, დაინახავთ, რომ ფასები მყისიერად დაიწევს“, - უთხრა დაფიმ წამყვან მართა რადაცს. „და ისევ, ამას გარკვეული დრო დასჭირდება. დრო იქნება საჭირო იმ ნიშნულზე დასაბრუნებლად, სადაც ამ კონფლიქტის დაწყებამდე ვიყავით, მაგრამ ვფიქრობ, სრუტის გახსნისთანავე დაუყოვნებლივ შვებას იგრძნობთ“.

1777880506

ეს დაპირისპირება ასახავს აზრთა სხვადასხვაობას ტრამპის ადმინისტრაციასა და მის ევროპელ ნატოელ მოკავშირეებს შორის ირანისა და სხვა საკითხების, მათ შორის უკრაინის კონფლიქტის გარშემო.„ჩემი პერსპექტივიდან, ჩემი პერსონალური ურთიერთობა აშშ-ის პრეზიდენტთან კარგი რჩება. მე უბრალოდ თავიდანვე მქონდა ეჭვები იმასთან დაკავშირებით, რაც ირანის ომით დაიწყო. სწორედ ამიტომ განვაცხადე ეს გარკვევით“, - განუცხადა მერცმა ჟურნალისტებს.„გერმანია და ევროპა ვიტანჯებით შედეგებით, როგორიცაა ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვა. ამას პირდაპირი გავლენა აქვს ჩვენს ენერგომომარაგებაზე და უზარმაზარი გავლენა ჩვენს ეკონომიკურ მაჩვენებლებზე“, - აღნიშნა მერცმა და დასძინა, რომ ვაშინგტონი და ბერლინი ერთმანეთთან კომუნიკაციას აგრძელებენ.სამშაბათს ტრამპმა მერცი მისი პოზიციის გამო გააკრიტიკა და სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებულ პოსტში აღნიშნა, რომ გერმანიის კანცლერი ირანის მიერ ბირთვული იარაღის ფლობას „მისაღებად“ მიიჩნევს და მან არ იცის, რაზე ლაპარაკობს.მერცს მანამდე ნათქვამი აქვს, რომ ირანს ბირთვული იარაღი არ უნდა ჰქონდეს.ტრამპის კომენტარებს წინ უძღოდა ორშაბათს მერცის მხრიდან ვაშინგტონის მისამართით გამოთქმული საყვედური; მან თქვა, რომ ირანის ხელმძღვანელობა „ამცირებს“ შეერთებულ შტატებს იმით, რომ აიძულებს ამერიკელ მაღალჩინოსნებს პაკისტანში სამშვიდობო მოლაპარაკებებზე ჩავიდნენ, შემდეგ კი მათ შედეგის გარეშე ტოვებს.მერცმა ასევე აღნიშნა, რომ იგი ვერ ხედავს, რა „გამოსვლის სტრატეგიას“ მისდევს აშშ.ტრამპმა მკაცრად გააკრიტიკა NATO-ელი მოკავშირეები იმის გამო, რომ მათ არ გაგზავნეს თავიანთი სამხედრო-საზღვაო ფლოტი ჰორმუზის სრუტის გასახსნელად, რომელიც მარტის დასაწყისიდან ფაქტობრივად ჩაკეტილია. ამან ბაზრებზე ქაოსი და ენერგომომარაგების უპრეცედენტო შეფერხება გამოიწვია.მიუხედავად ირანთან აშშ-ის და ისრაელის ომში გამოცხადებული ცეცხლის შეწყვეტისა, კონფლიქტი ჩიხშია შესული, რადგან ორივე მხარე ბრძოლის ფორმალურ დასრულებას ესწრაფვის.

1777467192

ქალაქში, სადაც წინა თავდასხმების შემდეგ გარემოსდაცვითი საგანგებო მდგომარეობა იყო გამოცხადებული, ტუაფსეს მსხვილ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანაში კიდევ ერთი ძლიერი ხანძარი გაჩნდა. აღნიშნული ქარხნის სიმძლავრე წელიწადში დაახლოებით 12 მილიონ ტონა ნავთობს შეადგენს.„მტრის დრონების თავდასხმის შემდეგ, ტუაფსეში კიდევ ერთი სერიოზული საგანგებო მდგომარეობაა; ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანაში მასშტაბური ხანძარი გაჩნდა. ამჟამად მიმდინარეობს ქარხნის მახლობლად მდებარე სახლების მცხოვრებთა ევაკუაცია მათივე უსაფრთხოების მიზნით“, - ნათქვამია რეგიონის გუბერნატორის ვენიამინ კონდრატიევის სამშაბათს გავრცელებულ განცხადებაში.უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალურმა შტაბმა სამშაბათს დაადასტურა თავდასხმა ტუაფსეზე და განაცხადა, რომ ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა ჩართულია უკრაინის ოკუპირებულ ტერიტორიებზე რუსეთის არმიის მომარაგების ჯაჭვში.უკრაინის უპილოტო სისტემების ძალების მეთაურმა რობერტ ბროვდიმ მიანიშნა, რომ ეს მხოლოდ მორიგი თავდასხმა იყო. „ტუაფსე 3.0. „ზაზუნას დღის“ (Groundhog Day) რიმეიქი. „შავი ოქროს“ რეგულარული თერმული უტილიზაცია, რომელიც, რა თქმა უნდა, თვითაალებამ გამოიწვია“, - დაწერა ბროვდიმ სამშაბათს Facebook-ზე.უკრაინა აპრილის შუა რიცხვებიდან სისტემატურად უტევს ტუაფსეს ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანასა და პორტს. 20 აპრილის თავდასხმის შემდეგ, ადგილობრივ ხელისუფლებას ცეცხლის ჩასაქრობად ოთხი დღე დასჭირდა. ადგილობრივები სოციალურ ქსელებში გარემოსდაცვით კატასტროფაზე ჩიოდნენ და აღნიშნავდნენ, რომ ქალაქში „შავი წვიმა“ მოდიოდა.ტუაფსეზე მესამე თავდასხმის წინა დღეს, მერმა სერგეი ბოიკომ განაცხადა, რომ ადგილობრივი კომუნალური სამსახურის თანამშრომლები ქალაქსა და პორტს ნავთობპროდუქტებისგან ჯერ კიდევ ასუფთავებდნენ. მიმდინარე წლის დასაწყისში უკრაინის პრეზიდენტმა, ვოლოდიმირ ზელენსკიმ თქვა, რომ კიევის ძალებმა უნდა განაგრძონ ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნების დაბომბვა, რათა გადაუჭრან რუსეთს ომის დაფინანსების მთავარი წყარო.რუსული ძალები ასევე რეგულარულად უტევენ უკრაინის ელექტროსადგურებსა და პორტებს ოდესაში. კრემლის ბოლო თავდასხმამ, რომელიც ორშაბათს განხორციელდა, შავ ზღვაში 6 000 ტონა მზესუმზირას ზეთის დაღვრა გამოიწვია.

1777369312

ვიწრო საწყლოსნო გზა, რომელიც უკვე დიდი ხანია ნავთობის გლობალური გადაზიდვების „ყელს“ წარმოადგენს, თანაბრად სასიცოცხლო მნიშვნელობისაა ციფრული სამყაროსთვისაც. სრუტის ფსკერზე რამდენიმე ოპტიკურ-ბოჭკოვანი კაბელი გადის, რომლებიც ინდოეთსა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიას ევროპასთან აკავშირებს ყურის ქვეყნების და ეგვიპტის გავლით.რა ხდის წყალქვეშა კაბელებს მნიშვნელოვანს?Reuters წერს, რომ წყალქვეშა კაბელები არის ოპტიკურ-ბოჭკოვანი ან ელექტრო კაბელები, რომლებიც ზღვის ფსკერზეა გაყვანილი მონაცემებისა და ენერგიის გადასაცემად. ტელეკომუნიკაციების საერთაშორისო კავშირის (ITU) - ციფრული ტექნოლოგიების საკითხებში გაეროს სპეციალიზებული სააგენტოს მონაცემებით, მათზე მოდის მსოფლიო ინტერნეტტრაფიკს დაახლოებით 99%.ისინი ასევე უზრუნველყოფენ ქვეყნებს შორის სატელეკომუნიკაციო და ელექტროენერგიის კავშირს და აუცილებელია ღრუბლოვანი სერვისებისა და ონლაინ კომუნიკაციებისთვის.„დაზიანებული კაბელები ნიშნავს ინტერნეტის შენელებას ან გათიშვას, ელექტრონული კომერციის შეფერხებას, დაგვიანებულ ფინანსურ ტრანზაქციებს... და ამ შეფერხებებით გამოწვეულ ეკონომიკურ ვარდნას“, - განაცხადა გეოპოლიტიკურმა და ენერგეტიკულმა ანალიტიკოსმა მაშა კოტკინმა.ყურის ქვეყნები, განსაკუთრებით არაბთა გაერთიანებული საამიროები და საუდის არაბეთი, მილიარდობით დოლარის ინვესტიციას ახორციელებენ ხელოვნურ ინტელექტსა და ციფრულ ინფრასტრუქტურაში, რათა მოახდინონ თავიანთი ეკონომიკის დივერსიფიკაცია და ნავთობზე დამოკიდებულების შემცირება. ორივე ქვეყანამ დააარსა ხელოვნური ინტელექტის ეროვნული კომპანიები, რომლებიც ემსახურებიან კლიენტებს მთელ რეგიონში - და ყველა მათგანი დამოკიდებულია წყალქვეშა კაბელებზე მონაცემთა ელვისებური სისწრაფით გადასაცემად.ჰორმუზის სრუტეზე გამავალ ძირითად კაბელებს შორისაა: Asia-Africa-Europe 1 (AAE-1), რომელიც სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიას ეგვიპტის გავლით ევროპასთან აკავშირებს (საამიროებში, ომანში, კატარსა და საუდის არაბეთში დაშვების წერტილებით); FALCON-ის ქსელი, რომელიც აკავშირებს ინდოეთსა და შრი-ლანკას ყურის ქვეყნებთან, სუდანთან და ეგვიპტესთან; და Gulf Bridge International Cable System, რომელიც აერთიანებს ყურის ყველა ქვეყანას, მათ შორის ირანს. მშენებარეა დამატებითი ქსელებიც, მათ შორის კატარული Ooredoo-ს მიერ მართული სისტემა.რა არის რისკები?Reuters-ის ცნობით, მიუხედავად იმისა, რომ წყალქვეშა კაბელების საერთო სიგრძე 2014-დან 2025 წლამდე საგრძნობლად გაიზარდა, დაზიანების შემთხვევები სტაბილურად რჩება - წელიწადში დაახლოებით 150-200 ინციდენტი, წყალქვეშა კაბელების დაცვის საერთაშორისო კომიტეტის (ICPC) მონაცემებით. სახელმწიფო დონეზე ორგანიზებული საბოტაჟი რჩება რისკად, თუმცა დაზიანებების 70-80% გამოწვეულია ადამიანის შემთხვევითი საქმიანობით - ძირითადად თევზჭერითა და გემების ღუზებით.სხვა რისკები მოიცავს წყალქვეშა დინებებს, მიწისძვრებს, წყალქვეშა ვულკანებსა და ტაიფუნებს, - აღნიშნა ალან მოლდინმა, კვლევითი ფირმა TeleGeography-ის კვლევების დირექტორმა. ინდუსტრია ამას უმკლავდება კაბელების ფსკერზე დაფვლით, მათი დაჯავშნით და უსაფრთხო მარშრუტების შერჩევით.ირანის ომმა, რომელიც უკვე ორ თვეს უახლოვდება, უპრეცედენტო შეფერხება გამოიწვია გლობალური ენერგომომარაგებისა და რეგიონული ინფრასტრუქტურისთვის, მათ შორის დარტყმები განხორციელდა Amazon Web Services-ის მონაცემთა ცენტრებზე ბაჰრეინსა და საამიროებში. წყალქვეშა კაბელები ჯერჯერობით გადარჩა.თუმცა, არსებობს არაპირდაპირი რისკი დაზიანებული გემებისგან, რომლებმაც შეიძლება შემთხვევით დააზიანონ კაბელები ღუზის ჩათრევით.„აქტიური სამხედრო ოპერაციების პირობებში, უნებლიე დაზიანების რისკი იზრდება და რაც უფრო დიდხანს გაგრძელდება ეს კონფლიქტი, მით უფრო მაღალია ამის ალბათობა“, - თქვა კოტკინმა. მსგავსი ინციდენტი მოხდა 2024 წელს, როდესაც ირანთან დაკავშირებული ჰუსიტების მიერ იერიშის მიტანის შემდეგ კომერციულმა გემმა წითელ ზღვაში დრეიფისას ღუზით კაბელები გაწყვიტა.მარტივი გამოსავალი არ არსებობსკონფლიქტის ზონებში დაზიანებული კაბელების შეკეთება ცალკე გამოწვევაა. მიუხედავად იმისა, რომ თავად ფიზიკური შეკეთება არ არის ზედმეტად რთული, სარემონტო გემების მფლობელებისა და მზღვეველების გადაწყვეტილებებზე შეიძლება გავლენა იქონიოს საომარი მოქმედებებით გამოწვეულმა რისკებმა ან ნაღმების არსებობამ.ტერიტორიულ წყლებში დაშვების ნებართვები კიდევ ერთი სირთულეა. „ხშირად რემონტის დროს ერთ-ერთი ყველაზე დიდი პრობლემა ნებართვის მიღებაა იმ წყლებში, სადაც დაზიანება მოხდა. ამას ზოგჯერ დიდი დრო სჭირდება“, - თქვა მოლდინმა.კონფლიქტის დასრულების შემდეგ, ინდუსტრიის მოთამაშეების წინაშე დადგება ზღვის ფსკერის ხელახალი შესწავლის საჭიროება, რათა დადგინდეს კაბელების უსაფრთხო პოზიციები და თავიდან იქნას აცილებული გემები ან ობიექტები, რომლებიც საომარი მოქმედებების დროს ჩაიძირა.რა ალტერნატივები არსებობს წყალქვეშა კაბელების მწყობრიდან გამოსვლის შემთხვევაში?მიუხედავად იმისა, რომ წყალქვეშა კაბელების პოტენციური დაზიანება არ გამოიწვევს კავშირის სრულ დაკარგვას - სახმელეთო ხაზების არსებობის გამო - ექსპერტები თანხმდებიან, რომ სატელიტური სისტემები არ წარმოადგენს ეფექტურ შემცვლელს, რადგან მათ არ შეუძლიათ იმავე მოცულობის ტრაფიკის გატარება და ბევრად უფრო ძვირია.„შეუძლებელია უბრალოდ თანამგზავრზე გადართვა. ეს არ არის ალტერნატივა“, - აღნიშნა მოლდინმა და დასძინა, რომ თანამგზავრები თავად არიან დამოკიდებული სახმელეთო ქსელებთან კავშირზე და უკეთესია მოძრავი ობიექტებისთვის, როგორიცაა თვითმფრინავები და გემები.დაბალორბიტალური ქსელები, როგორიცაა Starlink, არის „სპეციფიკური (ბუტიკური) გადაწყვეტა, რომელიც ამ დროისთვის მილიონობით მომხმარებელზე გათვლილი მასშტაბირებადი ვარიანტი არ არის“, - დასძინა კოტკინმა.

1777366370

მერცმა ისაუბრა აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპთან თავის კონტაქტებზე ირანის წინააღმდეგ ომის თაობაზე და აღნიშნა, რომ ამერიკელ ლიდერს კონფლიქტთან დაკავშირებით სკეპტიციზმი უკვე ორჯერ გამოუცხადა.„რომ მცოდნოდა, ეს ხუთი-ექვსი კვირა გაგრძელდებოდა და სიტუაცია გაუარესდებოდა, მას ამას კიდევ უფრო დაჟინებით ვეტყოდი“, - დასძინა მერცმა.გერმანიის მთავრობის მეთაურმა აშშ ომში სტრატეგიის არქონის გამო უკვე მეორედ გააკრიტიკა და აღნიშნა, რომ ვაშინგტონს ასევე არ აქვს მკაფიო სტრატეგია ირანელებთან მოლაპარაკებებთან დაკავშირებით. მერცი დარწმუნებულია, რომ თეირანი ოსტატურად არიდებს თავს კონფლიქტის დიპლომატიურ გადაწყვეტას.„ამჟამად ვერ ვხედავ, რა სტრატეგიულ გამოსავალს ირჩევენ ამერიკელები, მით უმეტეს, რომ ირანელები, აშკარაა, ძალიან ოსტატურად აწარმოებენ მოლაპარაკებებს - ან, უფრო ზუსტად, ძალიან ოსტატურად არ აწარმოებენ მოლაპარაკებებს. ამგვარად, ირანის ხელმძღვანელობის მიერ მთელი ერი მცირდება“, - განაცხადა მერცმა.ირანმა აშშ-ს მშვიდობის ახალი წინადადება წაუყენა, რომელიც ჰორმუზის სრუტის გახსნასა და ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმის გაგრძელებას ითვალისწინებს. ამასთან, თეირანი ბირთვული მოლაპარაკებების მოგვიანებით გადადებას ითხოვს.გასულ უქმეებზე ტრამპმა განაცხადა, რომ ამერიკელი მომლაპარაკებლები, სტივ უიტკოფი და ჯარედ კუშნერი, პაკისტანში ირანთან მოლაპარაკებების გასამართად არ გაემგზავრებიან.ტრამპმა აღნიშნა, რომ ირანს შეუძლია თავად დაურეკოს შეერთებულ შტატებს ომის დასრულებაზე მოსალაპარაკებლად.

1777296005

კანონპროექტების თანახმად, საომარი მდგომარეობისა და მობილიზაციის ვადის გაგრძელება იგეგმება 2026 წლის 4 მაისიდან კიდევ 90 დღით - 2026 წლის 2 აგვისტომდე. შესაბამისად, პარლამენტი საომარი მდგომარეობისა და მობილიზაციის გაგრძელების საკითხს მეცხრამეტედ განიხილავს.მანამდე ზელენსკიმ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ რუსეთის ფედერაციასთან ომი არ დასრულდება მანამ, სანამ უკრაინა უსაფრთხოების ქმედით გარანტიებს არ მიიღებს; იქამდე კი საომარი მდგომარეობის დასრულებაც შეუძლებელია.კითხვაზე, შესაძლებელია თუ არა საომარი მდგომარეობის გაუქმება ზავის დროს, პრეზიდენტმა უპასუხა:„უპირველეს ყოვლისა, ჩვენ ყველას გვსურს, რომ ომი დასრულდეს და მაშინ დასრულდება საომარი მდგომარეობის მოქმედებაც. სწორედ ასე და მხოლოდ ასე. თუმცა, საომარი მდგომარეობის დასრულება მოხდება იმ მომენტში, როდესაც უკრაინას უსაფრთხოების გარანტიები გაუჩნდება. უსაფრთხოების გარანტიების გარეშე ეს ომი რეალურად არ დასრულდება, ჩვენ ვერ ვაღიარებთ მის დასრულებას, რადგან ასეთი მეზობლის პირობებში არსებობს განმეორებითი აგრესიის რისკი“, - განაცხადა ზელენსკიმ. 

1777282879

23 აპრილს, დილით, ევროკავშირის საბჭოში დასრულდა წერილობითი პროცედურა უკრაინისთვის 90 მილიარდი ევროს კრედიტის გამოყოფისა და რუსეთის წინააღმდეგ ევროკავშირის სანქციების მე-20 პაკეტის მისაღებად.ევროკავშირის გრძელვადიან ფინანსურ ჩარჩოში ცვლილებების შეტანამ მოხსნა ბოლო იურიდიული ბარიერი უკრაინისთვის მიმდინარე და მომავალი წლის განმავლობაში 90 მილიარდი ევროს ოდენობის სესხის მისაწოდებლად.ევროკავშირის რუსეთის საწინააღმდეგო სანქციების ახალი, მე-20 პაკეტი დამტკიცდა იმ სახით, როგორითაც ის ჯერ კიდევ 2025 წლის თებერვალში შეთანხმდა - კერძოდ, როგორც „ევროპრავდასთვის“ უკვე ცნობილია, რუსული ტანკერებისთვის საზღვაო მომსახურებაზე სრული აკრძალვის (ბანის) გარეშე.აღნიშნული ორი გადაწყვეტილების მიღებას წინ უძღოდა უნგრეთისა და სლოვაკეთის ტერიტორიაზე ნავთობსადენ „დრუჟბას“ მეშვეობით რუსული ნავთობის ფიზიკური შესვლა, რის შემდეგაც ორივე ქვეყანამ ხელი მოაწერა დოკუმენტებს.მანამდე უკრაინული მედია იტყობინებოდა, რომ ევროკავშირი გეგმავდა უკრაინისთვის 90 მილიარდი ევროს კრედიტის პირველი ტრანშის მიწოდებას 2026 წლის მაისის ბოლოს ან ივნისის დასაწყისში.უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ჯერ კიდევ წინა დღით მიესალმა 90 მილიარდი ევროს კრედიტისა და სანქციების მე-20 პაკეტის მიღების პროცედურის განბლოკვას და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მოელის შეთანხმებების ოპერატიულ შესრულებას.

1776949330

ნავთობსადენი ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე პოლიტიზებულ ინფრასტრუქტურულ ობიექტად იქცა მას შემდეგ, რაც დასავლეთ უკრაინაში რუსულმა დრონმა დააზიანა მილსადენი, რის შედეგადაც შეწყდა რუსული ნავთობის მიწოდება უნგრეთსა და სლოვაკეთში. უნგრეთის პრემიერ-მინისტრმა ვიქტორ ორბანმა, რომელმაც 12 აპრილის არჩევნები წააგო, და სლოვაკეთის მთავრობამ უკრაინა სარემონტო სამუშაოების განზრახ გაჭიანურებაში დაადანაშაულეს, რასაც კიევი უარყოფდა.როგორც სამშაბათს დარგის ინფორმირებულმა წყარომ Reuters-ს განუცხადა, უკრაინა „დრუჟბას“ მილსადენით ნავთობის გადაქაჩვას ოთხშაბათს განაახლებს. ეს გადაწყვეტილება მას შემდეგ გახდა ცნობილი, რაც პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ დაადასტურა რემონტის დასრულება და მოუწოდა ევროკავშირს, განებლოკა 90 მილიარდი ევროს ($105.74 მილიარდი) ოდენობის კრედიტი, რომელიც მილსადენის ირგვლივ დავის გამო იყო შეჩერებული.„სს „უკრტრანსნავტამ“, რომელიც პასუხისმგებელია „დრუჟბას“ ნავთობსადენის უკრაინულ მონაკვეთზე, ოფიციალურად აცნობა MOL-ს, რომ სარემონტო სამუშაოები დასრულებულია და 2026 წლის 27 იანვრიდან მოქმედი ფორსმაჟორული პირობები 2026 წლის 21 აპრილის 18:00 საათიდან გაუქმდა. შეტყობინების თანახმად, „უკრტრანსნავტა“ მზად არის განაახლოს ნედლი ნავთობის ტრანზიტი უნგრეთსა და სლოვაკეთში“, - ნათქვამია MOL-ის განცხადებაში.უნგრეთის მომავალმა პრემიერმაც ნავთობის მიწოდების აღდგენა მოითხოვაორშაბათს, უნგრეთის არჩევნებში გამარჯვებულმა პეტერ მადიარმა მოუწოდა ზელენსკის, გაეხსნა დაზიანებული მილსადენი ფუნქციონირების აღდგენისთანავე, რუსეთს კი - განეახლებინა ტრანზიტი.Reuters წერს, ნავთობის მიწოდების აღდგენის პერსპექტივასთან ერთად, ევროკავშირის წევრი ქვეყნების ელჩები ბრიუსელში კვლავ დაუბრუნდებიან იმ სესხის დამტკიცების საკითხს, რომელიც ბუდაპეშტს ნავთობის ექსპორტის განახლებამდე ჰქონდა დაბლოკილი.როგორც ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოს, უნგრეთს აქვს უფლება დაბლოკოს სესხი, მიუხედავად იმისა, რომ თავად მასში ფინანსური წვლილი არ შეაქვს. აღნიშნულმა კრედიტმა 2026 და 2027 წლებში უკრაინის ფინანსური საჭიროებების ორი მესამედი უნდა დაფაროს, მაშინ როცა ქვეყანა რუსეთის აგრესიას იგერიებს.

1776850407

გამოცემის თანახმად, თეირანი აჭიანურებდა ამერიკულ მხარესთან შეხვედრის დადასტურებას, რადგან ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსი მტკიცე პოზიციას ითხოვდა – არანაირი საუბარი მშვიდობაზე, ვიდრე ვაშინგტონი არ შეწყვეტდა ჰორმუზის სრუტის ბლოკადას. ამავე დროს, შუამავლები პაკისტანი, ეგვიპტე და თურქეთი თეირანს მოლაპარაკებების პროცესის გაგრძელებისკენ მოუწოდებდნენ.Axios-ის ინფორმაციით, ორშაბათს საღამოს ირანელმა მომლაპარაკებლებმა ქვეყნის უზენაესი ლიდერის მოჯთაბა ხამენეის თანხმობა მიიღეს დიალოგის გასაგრძელებლად.ვაშინგტონში, თეთრ სახლში, მთელი დღის განმავლობაში ელოდნენ თეირანის სიგნალს მეორე რაუნდში მონაწილეობის შესახებ. ამ ფონზე აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ნაკლებად სავარაუდოა ორკვირიანი ზავის გახანგრძლივება. მიუხედავად ამისა, მან ზავს ერთი დღე დაუმატა და აღნიშნა, რომ იგი ოთხშაბათის საღამოს ამოიწურება.„თუ ირანი ახალ მოლაპარაკებებზე არ წამოვა, ის პრობლემებს წააწყდება, როგორსაც ადრე არასდროს შეხვედრია“, — განაცხადა ტრამპმა. მისი თქმით, შეთანხმების შემთხვევაში ირანს „ბირთვული იარაღი არ ექნება“.აშშ-სა და ირანს შორის მოლაპარაკებების პირველი რაუნდი 11–12 აპრილს გაიმართა და უშედეგოდ დასრულდა. ირანის სახელმწიფო სააგენტო IRNA აღნიშნავდა, რომ პროცესის შეფერხების მიზეზი იყო „აშშ-ის გადაჭარბებული მოთხოვნები“, „პოზიციების მუდმივი ცვლილება“ და „ურთიერთსაწინააღმდეგო განცხადებები“, ასევე ისლამური რესპუბლიკის საზღვაო პორტების ბლოკადა.ირანის სამხედროებმა ვაშინგტონი ზავის დარღვევაშიც დაადანაშაულეს – მათი განცხადებით, ამერიკელებმა იერიში მიიტანეს ჩინეთიდან მიმავალ ერთ-ერთ ირანულ სავაჭრო გემზე და საპასუხო ნაბიჯებით დაიმუქრნენ.გუშაგთა კორპუსთან დაახლოებულმა სააგენტომ Tasnim News Agency გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ირანი არ გეგმავს დელეგაციის გაგზავნას პაკისტანში დაგეგმილ მოლაპარაკებებზე, ვიდრე ჰორმუზის სრუტის ბლოკადა ძალაში რჩება.

1776753228