მაშინ, როცა ვაშინგტონი და პეკინი 2028 წლისთვის მთვარეზე ადამიანის დაბრუნებას გეგმავენ, რუსული კოსმონავტიკის როლი ამ პროცესში სულ უფრო ბუნდოვანი ხდება, მისი ერთადერთი შემორჩენილი კოზირი კი კოსმოსური ბირთვული ენერგეტიკა - შესაძლოა არასაკმარისი აღმოჩნდეს იზოლაციის დასაძლევად.ამავდროულად, რუსეთში მთვარის მიმართ ინტერესი შენარჩუნებულია. სამამულო კოსმოსური დარგის წარმომადგენლები მხარს უჭერენ მთვარის ინიციატივებს და მთავარ პრობლემად არა ტექნოლოგიურ ჩამორჩენას, არამედ დაფინანსების ნაკლებობას მიიჩნევენ. თუმცა, შექმნილ მმართველობით ვაკუუმში ამ ხმებს არავინ უსმენს.მთვარე წყლით იწყებაანალიტიკურ სტატიაში საუბარია იმაზეც, რომ ამერიკული მისიის Artemis II-ის წარმატებულმა სტარტმა კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ მთვარის ათვისება ეროვნული უპირატესობის ერთ-ერთ მთავარ სიმბოლოდ რჩება. დედამიწის ორბიტაზე გამგზავრება უკვე დიდი ხანია შედარებით მარტივია - საკმარისია მხოლოდ ბილეთის შეძენა რომელიმე კერძო კომპანიის ხომალდში. აი, მთვარეზე ასეთი ბილეთები ჯერ არ იყიდება. მთვარის პროექტებისთვის საჭირო ექსპერტიზასა და სამრეწველო ბაზას გარედან ვერ შეუკვეთავ, ხოლო უზარმაზარი ინვესტიციები შედეგის გარანტიას არ იძლევა.1960-იანი წლების ექსპედიციები Apollo-ს პროგრამით გარღვევა იყო, თუმცა მათ დედამიწის თანამგზავრის ათვისების მომენტი არ მოაახლოვა. პირიქით - აჩვენეს, რამდენად ბევრი რესურსი და კომპეტენციაა ამისთვის საჭირო. ისეთი შედარებით მარტივი ამოცანაც კი, როგორიცაა მსუბუქი ზონდების მთვარის ზედაპირზე დასმა, დღემდე შეუსრულებელ ამოცანად რჩება ეროვნული კოსმოსური სააგენტოების უმეტესობისა და ახალი კერძო კომპანიებისთვის.XXI საუკუნეში მთვარის მიმზიდველობა საგრძნობლად გაიზარდა - სამხრეთ პოლუსის კრატერებში წყლის ყინულის კვალი აღმოაჩინეს. წყლის არსებობა ერთდროულად რამდენიმე პრობლემას ჭრის და გზას ხსნის სხვა რესურსებისკენ, საწვავის ჩათვლით (წყლის დაშლა შესაძლებელია წყალბადად და ჟანგბადად, რომლისგანაც შემდეგ სარაკეტო საწვავი იწარმოება). ეს მნიშვნელოვანია, რადგან რაც უფრო ნაკლები სახარჯი მასალის მიწოდებაა საჭირო დედამიწიდან, მით მეტი სასარგებლო აღჭურვილობის წაღებაა შესაძლებელი.სამოქალაქო კოსმოსური სააგენტოები მთვარეს აღიქვამენ, როგორც სამეცნიერო ფორპოსტს – არქტიკის მსგავსად. პირობები ექსტრემალურია, მაგრამ სანაცვლოდ - შესაძლებელია ისეთი კვლევებისა და დაკვირვებების ჩატარება, რომლებიც დედამიწაზე მიუწვდომელია. გარდა ამისა, მთვარე შეიძლება გახდეს პლაცდარმი იმ ტექნოლოგიების გამოსაცდელად, რომლებიც მზის სისტემის შემდგომი ათვისებისთვის, მათ შორის მარსისთვის, იქნება საჭირო.მართალია, სტრატეგიული რესურსები მთვარეზე ჯერჯერობით აღმოჩენილი არ არის. ჰელიუმ-3-იც კი - თერმობირთვული რეაქტორების პოტენციური ნედლეული - აღარ აღელვებს საზოგადოებას ისე, როგორც ადრე.ასევე, მთვარის სამხედრო მიზნებისთვის გამოყენების სცენარები კვლავ ფანტაზიად რჩება. მოქმედების სრულფასოვან თეატრად ჯერჯერობით დედამიწის დაბალი ორბიტაც კი არ ქცეულა: მისი გამოყენების სფეროები კავშირგაბმულობითა და თანამგზავრული დაკვირვებით შემოიფარგლება. მთვარე, რომელიც დედამიწის „ცხელი წერტილებიდან“ 384 ათასი კილომეტრითაა დაშორებული, სამხედროებს კიდევ უფრო ნაკლებად აინტერესებთ.ამავდროულად, სამხედროები უდავოდ სარგებლობენ კოსმოსის განვითარებით. გაშვებების გაიაფებასთან და ინფრასტრუქტურის განვითარებასთან ერთად ჩნდება ტექნოლოგიები, რომელთა გამოყენებაც მათ უკვე დღეს შეუძლიათ. მაგალითად, SpaceX-ის Starlink - ეს არ არის მხოლოდ კავშირგაბმულობა, არამედ ორბიტაზე ობიექტების რეალურ დროში თვალთვალის გლობალური სისტემა 10 ათასზე მეტი თანამგზავრის მეშვეობით, - წერს ტრიშკინი.რბოლა ორისთვისმთვარის ნებისმიერ გრძელვადიან ათვისებამდე საჭიროა საბაზისო ამოცანის გადაჭრა - იქ რეგულარულად და, სასურველია, რაც შეიძლება იაფად ფრენის სწავლა. აშშ-მა ამ მიმართულებით მნიშვნელოვანი ნაბიჯი გადადგა 1 აპრილს, როდესაც კანავერალის კონცხიდან სტარტი აიღო ზემძიმე რაკეტამ SLS ხომალდ Orion-თან ერთად, რომლის ბორტზეც ოთხი ასტრონავტი იმყოფებოდა. ამ მისიის გეგმა Artemis II - მთვარის გარშემო შემოვლას გულისხმობს. ზედაპირზე გადასხმა კი 2028 წლის ბოლოსთვის უნდა მოხდეს Artemis IV-ის ფარგლებში.მთვარის ათვისების ამერიკული პროგრამა ნაწილობრივ ჯერ კიდევ 1980-იანი წლების ტექნოლოგიურ ბაზას ეყრდნობა. NASA უკვე არაერთი ათწლეულია ცდილობს დედამიწის თანამგზავრზე დაბრუნებას და არა უბრალოდ დაბრუნებას, არამედ ამჯერად იქ დამკვიდრებას. თუმცა აუდიტორები აღნიშნავენ: პირველ გადასხმამდე NASA Artemis-ის პროგრამაზე 100 მილიარდ დოლარზე მეტს დახარჯავს, რაც ბევრად აღემატება თავდაპირველ შეფასებებს. ამასთან, ყველა ვადამ უკვე გადაიწია და კიდევ არაერთხელ გადაიწევს.ამ დროს ჩინეთი ყოველწლიურად ამცირებს ლიდერთან ჩამორჩენას. აშშ-ისგან განსხვავებით, რომელიც წარსული ათწლეულების მემკვიდრეობას ინოვაციურ გადაწყვეტილებებთან აერთიანებს, ჩინეთი ფსონს დებს ახალი, თუნდაც ნაკლებად ამბიციური სისტემებისა და ტექნოლოგიური გადაწყვეტილებების ნულიდან შემუშავებაზე.მნიშვნელოვანი ფაქტორი, რომელიც პეკინის წარმატების გარანტიას არ იძლევა, მაგრამ ხელს უწყობს მას, არის ერთიანი მკაფიო სტრატეგიის არსებობა, სადაც ეროვნული სამეცნიერო ინსტიტუტები და სააგენტოები იზოლირებულ ბაზარზე ადგილობრივ კერძო კონტრაქტორებთან ერთად მუშაობენ. NASA ამ ფონზე აშკარად აგებს გაუმართლებელი ბიუროკრატიის, ჩიხური გადაწყვეტილებების, საბიუჯეტო შეზღუდვებისა და პოლიტიკური რყევების გამო. მხოლოდ 2026 წლის პირველ თვეებში აშშ-ის შემდგომი მთვარის გეგმების კონფიგურაცია რამდენჯერმე დაკორექტირდა.აშშ-სა და ჩინეთს შორისგაშლილ მთვარის რბოლას რუსეთი გვერდიდან აკვირდება. რუსი სპეციალისტების რამდენიმე თაობას ჰქონდა შესაძლებლობა მონაწილეობა მიეღო შეჯიბრში, რადგან სსრკ-სგან რუსეთს მემკვიდრეობით დაუსრულებელი მთვარის პროგრამა ერგო. თუმცა მისი არტეფაქტები სამუზეუმო ექსპონატებად იქცა ან ყაზახეთის სტეპებში დასაჟანგად დარჩა. ამასობაში რბოლაში მონაწილეობის პირობები შეიცვალა: მთვარის ათვისება შესაძლებელია მხოლოდ მდგრადი მოდელისა და თანამედროვე ტექნოლოგიური ბაზის არსებობის შემთხვევაში, ხოლო ცივი ომის ეპოქის გადაწყვეტილებები უკვე გამოუსადეგარია.ამ მომენტისთვის „როსკოსმოსს“ მხოლოდ მთვარეზე უპილოტო მისიების გეგმები აქვს. ამასთან, სამამულო აპარატის ბოლო წარმატებული დაჯდომა მთვარეზე ჯერ კიდევ 1976 წელს განხორციელდა. რუსეთმა ჯერჯერობით ვერ შეძლო საბჭოთა მიღწევების გამეორება, რაც მას კოსმოსური სახელმწიფოების არაოფიციალურ იერარქიაში ინდოეთზე დაბლა აყენებს: ინდოეთის აპარატი Chandrayaan 3 მთვარის სამხრეთ პოლუსის რაიონში 2023 წლის აგვისტოში დაჯდა. ეს მოხდა რამდენიმე დღეში მას შემდეგ, რაც დაახლოებით იმავე რაიონში, დაჯდომის მცდელობისას, პროგრამული შეცდომის გამო ჩამოვარდა „ნპო ლავოჩკინის“ ისტორიაში ყველაზე ძვირად ღირებული სამეცნიერო აპარატი - სადგური „ლუნა-25“.იმ მისიის წარუმატებლობის ფონზე, „როსკოსმოსს“ გეგმების გადაკეთება მოუხდა: სამეცნიერო ზონდის მთვარეზე დაჯდომის შემდეგი მცდელობა 2028 წელზე ადრე არ მოხდება. ამავე დროს, აშშ და ჩინეთი უკვე დაასრულებენ მზადებას ეკიპაჟების გადასასხმელად. რუსეთისთვის ეს მიუღწეველია: მას არ გააჩნია არც კოსმოსური ხომალდი მთვარეზე ფრენისთვის, არც ზემძიმე რაკეტა და არც დაჯდომის სისტემა.საკვანძო ელემენტების ნაკლებობის კომპენსირება შესაძლებელი იქნებოდა იმ ქვეყნებთან საერთაშორისო თანამშრომლობით, სადაც ეს ელემენტები უკვე არის ან თითქმის მზადაა. ეს ისევ აშშ და ჩინეთია, თუმცა მათთან პარტნიორობის დამყარების მომენტი ხელიდანაა გაშვებული.პეკინმა დამოუკიდებლად - თავისი ხომალდით „მენჯოუ“, სხვადასხვა კლასის რაკეტებითა და დასაჯდომი აპარატით „ლანიუე“ - შეძლო ტემპის აკრეფა მთვარეზე პირველობისთვის რბოლაში. ჩინეთისთვის ახლა მნიშვნელოვანია ეროვნული უპირატესობის დემონსტრირება, მთვარეზე ადამიანის გაგზავნის უნარის ჩვენებით. ამ ეტაპზე ნებისმიერი პარტნიორი - განსაკუთრებით ისეთი ისტორიული წარსულით, როგორიც რუსეთია - ზედმეტად გამოიყურება.„როსკოსმოსი“ არც ამერიკულ კოსმოსურ სააგენტოს დასჭირდა. ჯერ კიდევ 2017 წელს ისინი განიხილავდნენ შეთანხმებას მთვარის ორბიტაზე საერთაშორისო სადგურის, Lunar Gateway-ს შექმნასთან დაკავშირებით. ის უნდა გამხდარიყო გადასასვლელი პუნქტი: ზოგიერთი ასტრონავტი სადგურზე სამეცნიერო ექსპერიმენტებს ატარებს, სხვები კი ამ დროს მთვარის ზედაპირზე მუშაობენ.მოსალოდნელი იყო, რომ ექსპედიციებში ადგილების სანაცვლოდ, საერთაშორისო პარტნიორები სხვადასხვა აღჭურვილობას მიაწვდიდნენ. „როსკოსმოსის“ შემთხვევაში განიხილებოდა ღია კოსმოსში გასასვლელი შლუზის პროექტი. რუსეთი ერთ-ერთია იმ სამ ქვეყანას შორის, ვისაც მსგავსი ელემენტების შექმნის გამოცდილება აქვს.თუმცა, ფინანსური რესურსების ნაკლებობისა და ტექნიკური პრობლემების გამო, რუსეთი ვერ აცხადებდა პრეტენზიას აშშ-ის თანასწორუფლებიან პარტნიორობაზე ამ პროექტში, ხოლო ნაკლებზე „როსკოსმოსი“, რომელსაც 2018–2022 წლებში დიმიტრი როგოზინი ხელმძღვანელობდა, არ თანხმდებოდა. საბოლოოდ, 2021 წლისთვის მოლაპარაკებები ჩიხში შევიდა, ხოლო შლუზზე პასუხისმგებელი არაბთა გაერთიანებული საამიროები გახდა, რომლებმაც წარმოება ევროპულ კომპანია Thales Alenia Space-ს შეუკვეთეს.თუმცა, გარკვეული გაგებით შეიძლება ჩაითვალოს, რომ რუსეთს გაუმართლა და „კოსმოსურ ნაგავს“ თავი აარიდა. ახლა მთვარისპირა სადგურის შექმნის პროექტი დე ფაქტო გაყინულია. ამერიკელი კანონმდებლები არაერთხელ სვამდნენ საჯაროდ კითხვას: „რატომ სჭირდება აშშ-ს სადგური მთვარის ორბიტაზე, თუ ჩინეთი ბაზას ზედაპირზე გეგმავს?“. შედეგად, მარტის ბოლოს NASA-მ პრიორიტეტად საკუთარი ბაზის მშენებლობა გამოაცხადა უშუალოდ დედამიწის თანამგზავრზე.დაკარგული რესურსიმიუხედავად ამისა, რუსეთს ჯერ კიდევ აქვს შანსი, მნიშვნელოვანი როლი ითამაშოს მთვარის ათვისებაში. აშშ-ც და ჩინეთიც მთვარეზე ბაზების მშენებლობას პარტნიორებთან ერთად გეგმავენ; ბაზის შესაქმნელად საჭირო აღჭურვილობის გადაზიდვა დამოუკიდებლად ნებისმიერი ქვეყნისთვის და მით უმეტეს კერძო კომპანიისთვის გადაუჭრელი ამოცანაა. სწორედ აქ შეიძლება გამოდგეს რუსული გამოცდილება ბირთვული ენერგეტიკული დანადგარების შექმნაში.ეს არის მძიმე და რთული სისტემები, რომლებიც მკვეთრად განსხვავდება ჩვეულებრივი მცირე მოდულური რეაქტორებისგან. სამრეწველო აღჭურვილობის მუშაობისთვის და წყლის გადამუშავებისთვის დიდი მოცულობის ენერგიაა საჭირო, ხოლო მხოლოდ მზის პანელებისა და აკუმულატორების იმედად ყოფნა სარისკოა. ამიტომ, ბირთვული დანადგარები მიმზიდველ გადაწყვეტილებად და ამავდროულად უკიდურესად რთულად გამოიყურება.ჯერჯერობით არცერთ ქვეყანას არ აქვს არც მზა გადაწყვეტილება და არც ასეთი სახიფათო აღჭურვილობის მიწოდების საიმედო გზა. აშშ-საც და სსრკ-საც პირველი მთვარის რბოლის გარიჟრაჟზე ჰქონდათ მსგავსი პროექტები, მაგრამ საქმე რეალიზაციამდე არ მისულა. 2025 წლის ბოლოს ამერიკელებმა ბირთვული დანადგარების ერთდროულად სამი პროექტი დაამტკიცეს - ორბიტისთვის, მთვარის ზედაპირისთვის და ძრავებისთვის. პროექტები ადრეულ სტადიაზეა, ჯამური დაფინანსება წელიწადში 420 მილიონ დოლარს შეადგენს.რუსეთში მსგავსი დანადგარის შემუშავება დიდი ხანია მიმდინარეობს, მაგრამ სპეციალისტებს ამოცანის მკაფიოდ ჩამოყალიბება აკლდათ. მიზნები და გამოყენების სცენარები მუდმივად იცვლებოდა და მხოლოდ ახლახან დაიწყო უფრო კონკრეტულ პროგრამად ჩამოყალიბება. 2025 წლის გაზაფხულზე რუსეთმა და ჩინეთმა ხელი მოაწერეს თანამშრომლობის მემორანდუმს 2036 წლისთვის მთვარის ელექტროსადგურის შექმნის შესახებ. მართალია, ეს არასავალდებულო დოკუმენტია: განზრახვების საჯარო დეკლარაცია და არა კონტრაქტი კონკრეტული ვალდებულებებით. პროექტის დაფინანსების მექანიზმები და ინტელექტუალური საკუთრების განაწილება არ საჯაროვდება.მიუხედავად აშშ-ის მხრიდან ჩინური კოსმოსის მიმართ არსებული შეზღუდვებისა, სხვა ქვეყნები და კერძო კომპანიები აგრძელებენ ჩინეთთან ურთიერთქმედებას - თუნდაც მეორადი სანქციების რისკის ფასად. მათ შორისაა რუსეთიც, რომელიც ახლა ორ სკამზე ჯდომას ცდილობს: აწმყო და უახლოესი მომავალი კვლავ დაკავშირებულია საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურთან (ISS) და ამერიკელ პარტნიორებთან ერთობლივ ფრენებთან, მაგრამ ამავდროულად გაკეთებულია ჩანახატი - თუმცა ჯერჯერობით მხოლოდ ფურცელზე - ჩინეთთან თანამშრომლობაზე მომდევნო ათწლეულში. თუმცა, არცერთი ეს მიმართულება არ იძლევა გარანტიას მთვარის პილოტირებულ მისიებში თუნდაც ერთი ადგილის მოსაპოვებლად.რომელი დროშა, ამერიკული თუ ჩინური აღმოჩნდება პირველი მთვარეზე XXI საუკუნეში, ჯერ უცნობია. კიდევ უფრო მეტი გაურკვევლობაა იმის შესახებ, თუ როდის შეიძლება გამოჩნდეს იქ რუსული ტრიკოლორი. თუმცა სრულიად ნათელია, რომ არსებულ რეალობაში მას იქ სამამულო სისტემა ვერ მიიტანს.რუსეთის კოსმოსურმა დარგმა ხელიდან გაუშვა შესაფერისი მომენტი, რათა მთვარისთვის რბოლის ორივე მონაწილისთვის თანასწორუფლებიანი პარტნიორობის პირობები შეეთავაზებინა. რუსეთს ჰქონდა რესურსები და კომპეტენციები, თუმცა ფედერალური კოსმოსური პროგრამის ამჟამინდელი შედეგები თავადვე მეტყველებენ ყველაფერზე - პროექტების უმეტესობა ან ჩამორჩება თავდაპირველ გრაფიკს, ან საერთოდ არ არის რეალიზებული.და ეს ჩამორჩენა, როგორც ჩანს, მხოლოდ გაიზრდება. კერძო კოსმონავტიკის სწრაფი ზრდის ფონზე, სახელმწიფო სტრუქტურები მათი ამჟამინდელი სახით, როგორიცაა „როსკოსმოსი“, წარსული ეპოქის გადმონაშთად გამოიყურება. მით უმეტეს, რომ რუსეთის ფედერაციაში კოსმოსურ პოლიტიკაზე მეტწილად ისევ ის ადამიანები არიან პასუხისმგებელნი, ვინც მეოთხედი საუკუნის წინ მუშაობდნენ დარგში.დღევანდელ რუსეთს პრაქტიკულად არაფერი აქვს შესათავაზებელი რბოლის ლიდერებისთვის - არც ტექნოლოგიური და არც ფინანსური თვალსაზრისით. არსებითად, მთვარის ზედაპირზე ადგილისთვის ბრძოლაში მისი ბოლო დარჩენილი უპირატესობა კოსმოსური ბირთვული ენერგეტიკაა. თუმცა ამ მიმართულებითაც მოსკოვის კონკურენტები დამოუკიდებლად წინსვლას ამჯობინებენ და არ სურთ პირველ კოსმოსურ სახელმწიფოსთან თანამშრომლობაზე დამოკიდებული გახდნენ.სტატიის ორიგინალის სანახავად ეწვიეთ ბმულს. 

1775635614

ნიუ-იორკის სასაქონლო ბირჟა COMEX-ზე 2026 წლის ივნისის ფიუჩერსები ოქროზე 2,06%-ით გაიზარდა და ტროას უნციაზე 4 829,7 დოლარი შეადგინა. ამავე ბირჟაზე ვერცხლის 2026 წლის მაისის ფიუჩერსები 6,62%-ით გამყარდა და უნციაზე 76,755 დოლარს მიაღწია.ნავთობის ბაზარზე საპირისპირო დინამიკა დაფიქსირდა. ლონდონის ბირჟაზე 2026 წლის ივნისის Brent crude oil-ის ფიუჩერსების ფასი 13,26%-ით შემცირდა და ბარელზე 94,78 დოლარი შეადგინა.ნიუ-იორკის NYMEX-ზე 2026 წლის მაისის მიწოდებით West Texas Intermediate (WTI)-ის ფასი 14,33%-ით დაეცა და ბარელზე 96,76 დოლარამდე ჩამოვიდა.მსოფლიო ბაზრებზე გაიაფდა აზერბაიჯანული ნავთობიც. Azeri Light (CIF)-ის ფასი ბარელზე 1 დოლარით, ანუ 0,71%-ით შემცირდა და 140,68 დოლარი შეადგინა.ბაზრის მონაწილეები აღნიშნავენ, რომ ფასების მერყეობა დაკავშირებულია გეოპოლიტიკური რისკების შესაძლო შემცირებასთან, რაც ენერგომატარებლების მიწოდების პერსპექტივას აუმჯობესებს, მაშინ როცა ძვირფასი ლითონები ინვესტორებისთვის კვლავ უსაფრთხო აქტივად რჩება.

1775628731

ევროკავშირის უუნარობა, მიიღოს ერთიანი გადაწყვეტილებები, როგორიცაა კიევისთვის 90 მილიარდი ევროს ოდენობის სესხის განბლოკვა, დასავლეთ სანაპიროზე მოძალადე დასახლებულებისთვის სანქციების დაწესება და რუსეთის წინააღმდეგ მიმართული ზომების გატარება - სისტემურ პარალიზებას ააშკარავებს. ამის შესახებ POLITICO-ს ცხრა ევროპელმა დიპლომატმა, ოფიციალურმა პირმა, კანონმდებელმა და ექსპერტმა განუცხადა.სასწორზე იმაზე მეტი დევს, ვიდრე უბრალოდ შიდა პროცესები: ახლო აღმოსავლეთში ესკალაციის, უკრაინაში რუსეთის ომის გაჭიანურებისა და დაძაბული ტრანსატლანტიკური ურთიერთობების ფონზე, დიპლომატები POLITICO-სთან ამბობენ, რომ ევროკავშირი განაპირას დარჩენის რისკის წინაშე დგას იმ მომენტში, როდესაც გეოპოლიტიკური გადაწყვეტილებები უფრო სწრაფად მიიღება, ვიდრე მის სისტემას შეუძლია რეაგირება. ჩიხით გამოწვეული უკმაყოფილება უკვე საჯარო ხდება. ქვეყნების მზარდი ჯგუფი, გერმანიისა და შვედეთის ლიდერობით, ითხოვს ეროვნული ვეტოს უფლების მკვეთრ შეზღუდვას ან სრულ გაუქმებას, რაც საშუალებას აძლევს ერთ დედაქალაქს, დაბლოკოს ნებისმიერი ქმედება.„ჩვენ უნდა გავაუქმოთ ერთსულოვნების პრინციპი ევროკავშირის საგარეო და უსაფრთხოების პოლიტიკაში მიმდინარე საკანონმდებლო პერიოდის დასრულებამდე, რათა უკეთ შევძლოთ საერთაშორისო ასპარეზზე მოქმედება და ვიყოთ ჭეშმარიტად მოწიფულები“, - განაცხადა შაბათს გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრმა იოჰან ვადეფულმა. „ყველა ის გამოცდილება, რაც ბოლო კვირებში უკრაინის დახმარებისა და რუსეთის სანქციების გარშემო მივიღეთ, სწორედ ამაზე მიუთითებს“. გასულ თვეში შვედეთის პრემიერ-მინისტრმა ულფ კრისტერსონმაც აღნიშნა, რომ ლიდერებს შორის კვლავ დადგება საკითხი საგარეო პოლიტიკაში გადაწყვეტილებების კვალიფიციური უმრავლესობით მიღების შესახებ.ეს ზეწოლა იზრდება იმ ფონზე, როდესაც უნგრეთი, 12 აპრილს დაგეგმილ არჩევნებამდე ერთი კვირით ადრე, აფერხებს მნიშვნელოვან გადაწყვეტილებებს, მათ შორის კიევისთვის 90 მილიარდიან სესხს. ეს აძლიერებს შიშს სხვა დედაქალაქებში, რომ ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკა შიდაპოლიტიკური თამაშების მძევალი ხდება. დიპლომატები აფრთხილებენ, რომ მაშინაც კი, თუ პრემიერ-მინისტრი ვიქტორ ორბანი ძალაუფლებას დაკარგავს, ფუნდამენტური პრობლემა დარჩება - ერთსულოვნების წესი ნებისმიერ მთავრობას აძლევს ბლოკირების საშუალებას.„სერიოზული პრობლემები გვაქვს გადაწყვეტილების მიღების პროცესში“, - განუცხადა POLITICO-ს ესპანელმა სოციალისტმა კანონმდებელმა ნაჩო სანჩეს ამორმა. „ყოველთვიურად ჩნდება ახალი საკითხი, რომელიც ამ ტენდენციას უსვამს ხაზს. ჩვენ უნდა ვიმოქმედოთ“.მეორე მხრივ, ქვეყნების სხვა ჯგუფი - საფრანგეთის, ბელგიისა და მცირე წევრი სახელმწიფოების ჩათვლით - შიშობს, რომ მათი ინტერესები დაიკარგება და ვეტოს უფლების დაცვას ცდილობს. „ახლა ევროპული ერთსულოვნების წესებზე დებატების დაწყება, ვფიქრობ, ყველაზე მოკლე გზაა რეალური პრობლემების შესაქმნელად“, - განუცხადა ბელგიის პრემიერ-მინისტრმა ბარტ დე ვევერმა ჟურნალისტებს გასულ თვეში.ასი ყვავილი ყვავისPOLITICO წერს, რომ ევროპულ დედაქალაქებში თითქმის ყველაფერზე არსებობს კონსენსუსი: სისტემა არ მუშაობს.„შეხედეთ დასავლეთ სანაპიროზე დასახლებულთა წინააღმდეგ სანქციებს - ეს სრული კატასტროფაა, - თქვა ევროკავშირის მაღალჩინოსანმა. – 27 ქვეყნიდან 26 მხარს უჭერს, გერმანიაც კი თანახმაა, მაგრამ ერთი ქვეყნის გამო ვერაფერს ვაკეთებთ“.ბოლო ინსტიტუციურმა დაძაბულობამ კიდევ უფრო გააძლიერა დრეიფის შეგრძნება. ევროკომისიის პრეზიდენტი ურსულა ფონ დერ ლაიენი და ევროკავშირის მთავარი დიპლომატი კაია კალასი ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ იმის გამო, თუ ვინ უნდა იყოს წამყვანი საგარეო პოლიტიკაში.თუმცა, დიპლომატები ამბობენ, რომ ეს ბრძოლები სიმპტომია და არა მიზეზი. „ყველას ესმის, რომ EEAS [ევროპის საგარეო ქმედებათა სამსახური] ისე არ მუშაობს, როგორც საჭიროა“, - განაცხადა მეორე დიპლომატმა ქვეყნიდან, რომელსაც ვეტოს შენარჩუნება სურს. კულისებს მიღმა უკვე მიმდინარეობს „არაფორმალური, მაღალი დონის“ განხილვები დიდ ქვეყნებს შორის შესაძლო გამოსავლის მოსაძებნად, მათ შორის EEAS-ის რეფორმირებაზე.ეს ვეტოა, სულელობევრისთვის მთავარი პრობლემა ერთსულოვნებაა.მესამე მაღალჩინოსანმა დიპლომატმა გაიხსენა 2022 წლის ეპიზოდი, როდესაც უნგრეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი პეტერ სიიარტო ენერგეტიკის საბჭოს სხდომებში მონაწილეობდა, სადაც გადაწყვეტილებები კვალიფიციური უმრავლესობით მიიღება. „ის ჩვეულებრივ სტილში იყო... ყველას თავს ესხმოდა“, - თქვა დიპლომატმა. მაგრამ საგარეო პოლიტიკისგან განსხვავებით, აქ ბუდაპეშტის ხმა უმცირესობაში დარჩა. „ის შოკირებული იყო. ეგონა, ისევ საგარეო საქმეთა საბჭოში (FAC) იმყოფებოდა. სექტემბერში კი მოულოდნელად საოცრად მომხიბვლელი და თავაზიანი მინისტრი გახდა“.POLITICO წერს, რომ სანამ საფრანგეთის პრეზიდენტი ემანუელ მაკრონი და გერმანიის კანცლერი ფრიდრიხ მერცი ამ საკითხზე ჯერ კიდევ ვერ თანხმდებიან, ანალიტიკური ცენტრები და პოლიტიკური პარტიები დებატების ფორმირებას ცდილობენ. „ევროპის სახალხო პარტიამ“ (EPP) წარმოადგინა ინიციატივა ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკის ხელმძღვანელის პოსტის „ევროკავშირის საგარეო საქმეთა მინისტრის“ პოსტით ჩანაცვლების შესახებ და უსაფრთხოების საბჭოს შექმნისკენ მოუწოდებს, რომელშიც პარტნიორებიც (დიდი ბრიტანეთი, ნორვეგია, ისლანდია) შევლენ.EEAS-ის კომისიაში შერწყმაკარნეგის ფონდის უფროსი მკვლევარი სტეფან ლენე მსგავს სტრუქტურულ ცვლილებებს უჭერს მხარს, მათ შორის EEAS-ის ევროკომისიაში დაბრუნებას და ევროპული უსაფრთხოების საბჭოს შექმნას, რათა ბლოკმა უფრო სწრაფად უპასუხოს მუქარებს, როგორიცაა ირანული დრონები და რაკეტები.„ის ფაქტი, რომ ჩვენი საგარეო პოლიტიკური სტრუქტურები დისფუნქციურია, ბევრს ესმის, - განუცხადა ლენემ POLITICO-ს. – ამ სფეროში ინოვაციების არქონა, რბილად რომ ვთქვათ, უცნაურია“.თუმცა, ყველა არ არის დარწმუნებული. ზოგიერთი მიიჩნევს, რომ პრობლემა არა სტრუქტურებში, არამედ პოლიტიკურ ნებაშია.„ბაზისური პრობლემა არ შეცვლილა, ეს ერთსულოვნებაა, - დასძინა მესამე დიპლომატმა. – თქვენ შეგიძლიათ შექმნათ 1 000 ინსტიტუტი. სანამ ერთსულოვნების პრინციპი იარსებებს, სისტემა გამართულად ვერასოდეს იმუშავებს“.

1775549134

ტრანსატლანტიკურმა სავაჭრო ჯგუფმა, BritishAmerican Business-მა, გააფრთხილა ლონდონი, რომ ტრამპის სავაჭრო გამოძიებები, სავარაუდოდ, გაერთიანებულ სამეფოზე ახალი ტარიფების დაწესებით დასრულდება.The Telegraph-ის ცნობით, თეთრი სახლის სავაჭრო წარმომადგენელი იკვლევს ქვეყნებს, მათ შორის დიდ ბრიტანეთს, იმის დასადგენად, რამდენად ეფექტურად ასრულებენ ისინი იძულებითი შრომით დამზადებული საქონლის იმპორტის აკრძალვას.გამოძიება, რომელიც სულ 60 ქვეყანას მოიცავს, განიხილება როგორც ჩინეთიდან იმპორტზე ზეწოლის საშუალება. მას შემდეგ, რაც აშშ-ის უზენაესმა სასამართლომ არსებული ტარიფები უკანონოდ ცნო, ტრამპი მათ დასაწესებლად ახალ გზებს ეძებს. ტრამპის ადმინისტრაციის გამოძიება კონკრეტულ ქვეყნებს იძულებითი შრომის ჰაბებად არ ასახელებს, თუმცა აშშ-ის სავაჭრო წარმომადგენელმა წარსულში ამ საკითხთან დაკავშირებით ჩინეთი და მისი სინძიანის რეგიონი გამოყო. The Telegraph-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში, BritishAmerican Business-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა, დანკან ედვარდსმა აღნიშნა, რომ ეს გამოძიებები, სავარაუდოდ, ბრიტანულ იმპორტზე აშშ-ის ახალ ტარიფებს გამოიწვევს.„301-ე და 232-ე სექციების ფარგლებში მიმდინარე რამდენიმე ახალი სატარიფო გამოძიების ანგარიში ამ ზაფხულს გამოქვეყნდება და, სავარაუდოდ, მომდევნო თვეებში დამატებითი ან განახლებული ტარიფებით დასრულდება. ეს მოიცავს იმის შესწავლასაც, აქვთ თუ არა ქვეყნებს, მათ შორის დიდ ბრიტანეთს, იძულებითი შრომით წარმოებული საქონლის იმპორტის ეფექტური აკრძალვა“, - წერს ის.ედვარდსის თქმით, ტარიფები ახლა უკვე აშშ-ის სავაჭრო პოლიტიკის „მუდმივ მახასიათებლად“ უნდა მივიჩნიოთ და კომპანიებმა უნდა იფიქრონ, ხომ არ სჯობს პროდუქციის წარმოება უშუალოდ ამერიკაში.მან აღნიშნა: „უნდა დავუშვათ, რომ ტარიფები აღარ არის დროებითი შეფერხება, არამედ აშშ-ის სავაჭრო პოლიტიკის განუყოფელი ნაწილია. მომავალში ბიზნესებმა აშშ-ში ექსპორტის გეგმებში ტარიფების ხარჯი უნდა გაითვალისწინონ და შესაბამისი კორექტირება მოახდინონ; ასევე შეაფასონ, რა არის მათთვის საუკეთესო ვარიანტი - ექსპორტი თუ ადგილობრივი წარმოება“. თუმცა, მისივე თქმით, ჯერჯერობით არ არსებობს მტკიცებულება იმისა, რომ ბრიტანული კომპანიები აშშ-ის ბაზრიდან გასვლას (de-risking) ცდილობენ.აშშ-ის სავაჭრო წარმომადგენელმა, ჯეიმისონ გრირმა, გამოძიება გასულ თვეში დაიწყო და განაცხადა: „ძალიან დიდხანს ამერიკელი მუშები და ფირმები იძულებულნი იყვნენ კონკურენცია გაეწიათ უცხოელ მწარმოებლებთან, რომლებსაც ჰქონდათ ხელოვნური საფასო უპირატესობა, მოპოვებული იძულებითი შრომის საშინელების ხარჯზე“. მიუხედავად იმისა, რომ ბრიტანეთის „თანამედროვე მონობის შესახებ აქტი“ (Modern Slavery Act) დიდ კომპანიებს ავალდებულებს ანგარიშგებას იძულებით შრომასთან ბრძოლის შესახებ, ის პირდაპირ არ კრძალავს მას.ბიზნესისა და ვაჭრობის დეპარტამენტის წარმომადგენელმა განაცხადა: „ჩვენ ვებრძვით იძულებით შრომას დიდ ბრიტანეთსა და გლობალურ მიწოდების ჯაჭვებში, რათა დავრწმუნდეთ, რომ ბრიტანული ბიზნესი ამაში თანამონაწილე არ არის. ჩვენ ვაგრძელებთ რეგულარულ ურთიერთობას აშშ-ის ადმინისტრაციასთან მოლაპარაკებების ფარგლებში და მკაფიოდ ვაჩვენებთ იმ ქმედებებს, რომლებსაც ამ მიმართულებით ვახორციელებთ“.პრესსპიკერმა დაამატა: „თანამედროვე მონობის შესახებ აქტის ფარგლებში, მსხვილ ბიზნესებს, რომლებიც დიდ ბრიტანეთში ოპერირებენ, მოეთხოვებათ ყოველწლიური ანგარიშგება იმ ნაბიჯების შესახებ, რომლებიც მათ გადადგეს თავიანთ ოპერაციებსა და მიწოდების ჯაჭვებში თანამედროვე მონობის თავიდან ასაცილებლად“.ზუსტად ერთი წლის წინ, აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი თეთრი სახლის ვარდების ბაღში იდგა და „გათავისუფლების დღე“ გამოაცხადა, რითაც აშშ-ის იმპორტზე მასშტაბური ახალი ტარიფები დააწესა. ზომები მოიცავდა 10%-იან საბაზისო ტარიფს იმპორტზე, რასაც დიდი გავლენა ჰქონდა მთავარ სავაჭრო პარტნიორებზე, მათ შორის დიდ ბრიტანეთზე. ატლანტის ოკეანის ორივე მხარეს ბიზნესის რეაქცია მყისიერი იყო: დაბნეულობა, შეფერხება და ადაპტაციის მცდელობა.გაერთიანებული სამეფოს საქონლის ექსპორტმა აშშ-ში დარტყმა მაშინვე იგრძნო და პირველსავე თვეში თითქმის 2 მილიარდი ფუნტით შემცირდა. ექსპორტი კლებას განაგრძობდა და დაახლოებით 3.9 მილიარდ ფუნტამდე დაეცა, სანამ წლის ბოლოს თვეში 4.5 მილიარდ ფუნტზე არ დასტაბილურდა, რადგან ბიზნესებმა მიწოდების ჯაჭვები დააკორექტირეს და ხარჯები აითვისეს.The Telegraph წერს, ბიზნესისა და პოლიტიკის შემქმნელებისთვის გასული წელი ხმაურითა და გაურკვევლობით იყო აღნიშნული. საბაზისო ტარიფებთან ერთად - რომლებიც უფრო მაღალია ავტომობილების, ფოლადისა და ალუმინის შემთხვევაში - ბიზნესებს მოუხდათ გამკლავება დამატებით სატარიფო მუქარებთან, სამართლებრივ გამოწვევებთან და მუდმივ კითხვებთან იმის შესახებ, თუ საით წავა აშშ-ის სავაჭრო პოლიტიკა.ამავდროულად, აშშ-ისა და გაერთიანებული სამეფოს მთავრობებმა შეათანხმეს და აგრძელებენ მოლაპარაკებებს რამდენიმე ჩარჩო ხელშეკრულებაზე, მათ შორის ეკონომიკური კეთილდღეობის შეთანხმებაზე, ტექნოლოგიური კეთილდღეობის შეთანხმებასა და ფარმაცევტული პროდუქტების ფასწარმოქმნის შეთანხმებაზე.ტარიფებმა გაზარდა ხარჯები, გაართულა მიწოდების ჯაჭვები და ახალი გაურკვევლობა შეიტანა ტრანსატლანტიკურ ვაჭრობაში. თუმცა, The Telegraph-ის ცნობით, გასული წლის ყველაზე მნიშვნელოვანი გაკვეთილი ისაა, რომ ყველაზე დიდი ტვირთი ხშირად თავად ტარიფი კი არა, მის გარშემო არსებული არაპროგნოზირებადობაა. ბიზნესს შეუძლია ხარჯის დათვლა, მაგრამ ბევრად რთულია ცვალებადობის გათვლა.მიუხედავად ამისა, კომპანიებმა ადაპტაცია შეძლეს. მათ შეცვალეს მიწოდების ჯაჭვები, გადახედეს კონტრაქტებს და განაგრძეს გრძელვადიანი ინვესტიციები. ტრანსატლანტიკური კომერციული ურთიერთობა იმაზე მდგრადი აღმოჩნდა, ვიდრე ბევრი ელოდა.The Telegraph წერს, ეს მდგრადობა მნიშვნელოვანია, რადგან ბრიტანეთ-ამერიკის ეკონომიკური ურთიერთობა ბევრად მეტია, ვიდრე მხოლოდ საზღვარზე გადატანილი საქონელი. ის დაფუძნებულია ინვესტიციებზე, მომსახურებაზე, სამუშაო ადგილებზე, ინოვაციებზე, საერთო კაპიტალსა და ღრმად ფესვგადგმულ კომერციულ კავშირებზე.აშშ კვლავ რჩება მიმზიდველ ბაზრად ბრიტანელი ექსპორტიორებისთვის და გასული წლის განმავლობაში, The Telegraph-მა BritishAmerican Business-ში, ვერ ნახა მტკიცებულება იმისა, რომ კომპანიები აშშ-ის ბაზრიდან გასვლას ცდილობენ.მიუხედავად გამოწვევებისა ისეთ სექტორებში, როგორიცაა თავდაცვა, ფარმაცევტიკა და ენერგოტევადი ინდუსტრიები, გაერთიანებული სამეფო რჩება მაღალმიმზიდველ ადგილად ამერიკული კაპიტალისთვის. მთავრობამ უნდა გააგრძელოს ფოკუსირება საოპერაციო გარემოს ფუნდამენტებზე, რათა ქვეყანამ ეს ფარდობითი უპირატესობა შეინარჩუნოს.მიუხედავად იმისა, რომ კომპანიებმა მდგრადობა გამოიჩინეს, სამომავლო სატარიფო რისკები, მზარდი ხარჯები და უფრო ფართო გეოპოლიტიკური ძვრები კვლავ გამოცდის წინაშე აყენებს ტრანსატლანტიკურ ვაჭრობას. The Telegraph წერს, ჩვენ უნდა ვივარაუდოთ, რომ ტარიფები აღარ არის დროებითი შეფერხება, არამედ აშშ-ის სავაჭრო პოლიტიკის მუდმივი მახასიათებელია. მომავალში ბიზნესებმა ექსპორტის გეგმებში ტარიფების ხარჯი უნდა გაითვალისწინონ და შეაფასონ, ექსპორტი სჯობს თუ ადგილობრივი წარმოება.301-ე და 232-ე სექციების ფარგლებში მიმდინარე რამდენიმე სატარიფო გამოძიების ანგარიში ამ ზაფხულს გამოქვეყნდება. ეს მოიცავს გამოძიებას იმის შესახებ, აქვთ თუ არა ქვეყნებს, მათ შორის დიდ ბრიტანეთს, იძულებითი შრომით წარმოებული საქონლის იმპორტის ეფექტური აკრძალვა.ივნისში ასევე აქტუალური ხდება ძველი დავები, მათ შორის მსხვილი სამოქალაქო ავიახომალდების საქმე, რომელიც ხუთწლიან მორატორიუმზე იყო. ამ დავამ აშშ-ს, ევროკავშირსა და ბრიტანეთს შორის Airbus-ისა და Boeing-ისთვის გამოყოფილი სუბსიდიების გამო, წარსულში გამოიწვია კომპენსატორული ტარიფები სრულიად არადაკავშირებულ ინდუსტრიებზე, განსაკუთრებით ალკოჰოლური სასმელების მწარმოებლებზე და არსებობს რისკი, რომ ეს საკითხი ამ ზაფხულს კვლავ წამოიჭრას."ბიზნესი ასევე ყურადღებით დააკვირდება პოლიტიკურ სიგნალებს. მნიშვნელოვანი იქნება პერსონალური დინამიკა კირ სტარმერსა და ტრამპს შორის. ასევე - ორივე მხარის სურვილი, გააგრძელონ პრაქტიკული ეკონომიკური თანამშრომლობა.შესაძლოა ტარიფები არც აღმოჩნდეს ყველაზე დიდი პრობლემა. ახლო აღმოსავლეთში გაჭიანურებულ კრიზისს და ენერგეტიკისა და ნაოსნობის შემდგომ შეფერხებებს ბევრად უფრო მძიმე შედეგები ექნება სავაჭრო ნაკადებსა და ბიზნესის ნდობაზე. ტრანსატლანტიკურმა ბიზნეს-ურთიერთობამ ბევრ პოლიტიკურ ციკლს გაუძლო. ის ამასაც გაუძლებს. პოლიტიკის შემქმნელებმა კომპანიების მდგრადობას უნდა უპასუხონ და უზრუნველყონ, რომ ატლანტის ოკეანის მიღმა ვაჭრობა განისაზღვროს არა ტარიფებით, ვოლატილობითა და გაურკვევლობით, არამედ შესაძლებლობებითა და ზრდით", - წერს The Telegraph. 

1775470961

ბრიტანეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ივეტ კუპერმა განაცხადა, რომ ირანის მოქმედებები ამ მარშრუტს მთელ მსოფლიოზე ზეწოლის ინსტრუმენტად აქცევს. მისი თქმით, თეირანმა „საერთაშორისო საზღვაო გზა ხელში ჩაიგდო, რათა მსოფლიო ეკონომიკა მძევლად აქციოს“.კონფლიქტის დაწყებიდან სრუტეში 25-ზე მეტი ინციდენტი დაფიქსირდა. დაახლოებით 2000 გემი ბლოკირებული აღმოჩნდა, მათ ბორტზე კი ათობით ათასი მეზღვაურია. ამან უკვე გამოიწვია ენერგომატარებლების მიწოდების შეფერხება და ფასების რეკორდული ტემპით ზრდა.კუპერმა შედეგების მასშტაბზეც გაამახვილა ყურადღება: „ეს გავლენას ახდენს აზიაში გათხევადებული ბუნებრივი გაზის (LNG) მიწოდებაზე, აფრიკაში სასუქების ექსპორტზე და მსოფლიოში საავიაციო საწვავის მიწოდებაზე“. მანვე დასძინა, რომ კრიზისი ცხოვრების ღირებულებაზეც აისახება, მათ შორის საწვავის ფასებსა და იპოთეკურ განაკვეთებზე.ამასთან, ლონდონი დიპლომატიურ მიდგომაზე ამახვილებს ყურადღებას. მინისტრის თქმით, სამიტი „დიპლომატიურ ზომებზეა კონცენტრირებული და არა სამხედრო ვარიანტებზე“, თუმცა მოკავშირეები ნაოსნობის დაცვის მიზნით კოალიციის შექმნასაც განიხილავენ.აშშ უფრო გადამწყვეტ ნაბიჯებს ითხოვს. პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ მოკავშირეებმა „სიმამაცე უნდა გამოიჩინონ“ და მარშრუტზე კონტროლი თავად უზრუნველყონ.„შედით სრუტეში და უბრალოდ დაიცავით ის“, — თქვა მან.კრიზისის ფონზე, ბოლო კვირებში Brent-ის ფასი ბარელზე 73 დოლარიდან 115 დოლარამდე გაიზარდა, რაც მსოფლიო ეკონომიკასა და სხვადასხვა ქვეყნის მთავრობებზე ზეწოლას ზრდის.მანამდე ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრმა კირ სტარმერმა განაცხადა, რომ მზადდება საერთაშორისო შეხვედრა ჰორმუზის სრუტეში ნაოსნობის აღდგენის საკითხზე.ჰორმუზის სრუტეს, რომლის გავლითაც მსოფლიო ნავთობის მოხმარების დაახლოებით 20% (დაახლოებით 20 მილიონი ბარელი დღეში) გადის, ნავთობის მიწოდების თვალსაზრისით სტრატეგიული მნიშვნელობა აქვს, თუმცა ამჟამად იქ მოძრაობა თითქმის შეჩერებულია.

1775196654

„ეს ვიზიტი უნგრულ-ამერიკული ურთიერთობების გაღრმავებაში მნიშვნელოვან ეტაპს წარმოადგენს. მოსალოდნელია მაღალი დონის მოლაპარაკებები უსაფრთხოების, ეკონომიკური თანამშრომლობისა და საერთო სტრატეგიული ინტერესების საკითხებზე“, — დაწერა ორბანმა.12 აპრილს უნგრეთში საპარლამენტო არჩევნები გაიმართება, რომელსაც ევროპელმა ექსპერტებმა ბოლო 16 წლის განმავლობაში ყველაზე მნიშვნელოვანი უწოდეს. გამოკითხვების მიხედვით, მოქმედი პრემიერ-მინისტრი ვიქტორ ორბანი და მისი პარტია „Fidesz“ პროევროპული მემარჯვენე ცენტრისტული პარტია „Tisa“-ს მხრიდან სერიოზულ კონკურენციას აწყდებიან. პარტიას პეტერ მადიარი ხელმძღვანელობს. რეიტინგებს შორის სხვაობა რამდენიმე პროცენტულ პუნქტს შეადგენს.

1775195847

„შემიძლია დავადასტურო, რომ გენერალური მდივანი მომავალ კვირას ვაშინგტონში იქნება დიდი ხნის წინ დაგეგმილი ვიზიტით“, - განაცხადა NATO-ს პრესსპიკერმა ელისონ ჰარტმა. ვიზიტი თეთრი სახლის ოფიციალურმა წარმომადგენელმაც დაადასტურა. მგზავრობის შესახებ დამატებითი დეტალები ამ დროისთვის უცნობია.ტრამპმა განაცხადა, რომ განიხილავს აშშ-ის გაყვანას დასავლური სამხედრო ალიანსიდან, რადგან ევროპელი წევრები უარს ამბობენ ჰორმუზის სრუტის ბლოკირების მოსახსნელად გემების გაგზავნაზე.ოთხშაბათს, თეთრ სახლში სააღდგომო სადილზე შეკრებილი მოკავშირეების წინაშე გამოსვლისას, ტრამპმა გააკრიტიკა საფრანგეთი, გაერთიანებული სამეფო და აშშ-ის სხვა მოკავშირეები და მათ „ქაღალდის ვეფხვი“ უწოდა.NATO, რომელიც აერთიანებს ევროპის ქვეყნებს, აშშ-სა და კანადას, 1949 წელს საბჭოთა თავდასხმის საფრთხის დასაპირისპირებლად შეიქმნა და მას შემდეგ დასავლეთის უსაფრთხოების ქვაკუთხედს წარმოადგენს.„NATO-ში რამდენიმე ძალიან ცუდი მოკავშირე გვყავდა“, - თქვა ტრამპმა. „იმედია, ისინი არასოდეს დაგვჭირდება. მე არ ვფიქრობ, რომ დაგვჭირდებიან“.

1775136783

გადაწყვეტილება საკანონმდებლო ორგანოს ხუთშაბათის სხდომაზე მიიღეს, რომლის პირდაპირი ტრანსლაციაც პარლამენტის ოფიციალურ საიტზე მიმდინარეობდა.„მოხდეს დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის შექმნის შესახებ შეთანხმების დენონსაცია, რომელსაც მინსკში 1991 წლის 8 დეკემბერს მოეწერა ხელი, ასევე დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის შექმნის პროტოკოლის, რომელსაც ალმათიში 1991 წლის 21 დეკემბერს მოეწერა ხელი“, – ნათქვამია პარლამენტის დადგენილებაში.

1775120877

The Telegraph-ის ჟურნალისტმა ტრამპს ჰკითხა, გადახედავდა თუ არა აშშ-ის წევრობას NATO-ში ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე კონფლიქტის შემდეგ. ტრამპმა უპასუხა: "დიახ, მე ვიტყოდი, რომ საუბარია იმაზე მეტზე, ვიდრე უბრალოდ გადახედვაა. NATO-ს გავლენის ქვეშ არასდროს ვყოფილვარ. ყოველთვის ვიცოდი, რომ NATO „ქაღალდის ვეფხვია“ და, სხვათა შორის, პუტინმაც იცის ეს“.გარდა ამისა, მან კვლავ გააკრიტიკა ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი კირ სტარმერი ირანის წინააღმდეგ ამერიკულ-ისრაელურ ომში ჩართვაზე უარის თქმის გამო და მიანიშნა, რომ სამეფო ფლოტი ამ ამოცანისთვის მზად არ არის.„თქვენ ფლოტიც კი არ გყავთ. თქვენ ზედმეტად მოძველდით, გქონდათ ავიამზიდები, რომლებიც არ მუშაობდა“, - განაცხადა მან. ასევე, ამერიკის პრეზიდენტმა შეაქო აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო იმის გამო, რომ ისიც NATO-ში აშშ-ის წევრობის წინააღმდეგ გამოდიოდა.მანამდე ტრამპმა განაცხადა, რომ შეერთებულმა შტატებმა შესაძლოა უარი თქვას NATO-ს მოკავშირეების დაცვის პირობაზე მათზე თავდასხმის შემთხვევაში.აშშ-ის პრეზიდენტმა NATO-ს ასევე უწოდა „ქაღალდის ვეფხვი“ და აღნიშნა, რომ შეერთებული შტატები დაიმახსოვრებს მოკავშირეების „უმოქმედობას“ ირანის წინააღმდეგ ომში.

1775040881

„როსნეფტის“ გენერალურმა დირექტორმა იგორ სეჩინმა, პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინის დიდი ხნის მოკავშირემ, ასევე აღნიშნა, რომ გასულ წელს რუსეთის ნავთობის ინდუსტრია ნეგატიური გეოპოლიტიკური ფაქტორებისა და მკაცრი შიდა მაკროეკონომიკური პირობების „იდეალურ შტორმში“ აღმოჩნდა.სეჩინის თქმით, წელს ნავთობზე არსებული მაღალი ფასები, რომელიც ახლო აღმოსავლეთში არსებულმა კონფლიქტმა კიდევ უფრო გაზარდა, დიდწილად კომპენსირდება ფრახტის (გადაზიდვის) ტარიფების, დაზღვევისა და სხვა ხარჯების ზრდით.LSEG-ის მონაცემებით, რომლებიც 1988 წლის ივნისიდან იწარმოება, Brent-ის მარკის ნავთობის ფიუჩერსებმა მარტის უახლოესი მიწოდების ვადით რეკორდულ ყოველთვიურ 64%-იან ზრდას მიაღწია.ამერიკული ეტალონური სორტი, West Texas Intermediate, ერთ თვეში დაახლოებით 52%-ით გაძვირდა, რაც ყველაზე დიდი ნახტომია 2020 წლის მაისის შემდეგ.„როსნეფტის“ გენერალურმა დირექტორმა განაცხადა, რომ მარტში ბალტიისპირეთის პორტებიდან ინდოეთში რუსული ნავთობის გადაზიდვის ტარიფებმა ბარელზე 20 დოლარს გადააჭარბა, რაც 10-ჯერ აღემატება 2022 წლის დასაწყისში რუსეთიდან ევროპაში ნავთობის მიწოდების ხარჯებს.2025 წლის 23 ოქტომბერს ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა სანქციები დააწესა რუსეთის უმსხვილესი ნავთობკომპანიების - „როსნეფტისა“ და „ლუკოილის“, ასევე მათი შვილობილი კომპანიების წინააღმდეგ.

1775033803