აზერბაიჯანის ეკონომიკა „მინუსშია“: ქვეყნის მშპ 0,3%-ით შემცირდა

ნავთობის პარადოქსი ირანის კრიზისის ფონზეიანვარ–მარტში ქვეყნის მშპ-ის მოცულობამ 29,7 მილიარდი მანათი შეადგინა, რაც გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 0,3%-ით ნაკლებია.განსაკუთრებით პარადოქსულია ვითარება ენერგეტიკულ სექტორში. ნავთობისა და გაზის სფეროში დამატებული ღირებულება 1,2%-ით შემცირდა (8,5 მილიარდ მანათამდე). ეს მაშინ ხდება, როცა ირანის ირგვლივ ორთვიანი დაძაბულობის გამო ენერგომატარებლების ფასები რეკორდულ ნიშნულზეა. თითქოს ქვეყანა საექსპორტო შემოსავლების „ოქროს ხანას“ უნდა განიცდიდეს, თუმცა ეს წარმოების ფიზიკურ მოცულობებზე არ ასახულა.არასანავთობო სექტორშიც არ არის მდგომარეობა უკეთესი: 0,2%-იანი ზრდა ფაქტობრივად სტაგნაციას ნიშნავს.სექტორული ჭრილი: მრეწველობა და სოფლის მეურნეობამიუხედავად ზოგადი პესიმისტური სურათისა, ცალკეულ მიმართულებებში აქტივობა მაინც შეინიშნება: არასანავთობო მრეწველობა: გაიზარდა 7,2%-ით, რაც ანგარიშში იშვიათ ნათელ წერტილად ითვლება. სოფლის მეურნეობა: 1,1%-იანი მოკრძალებული ზრდა. ვაჭრობა: საცალო ბრუნვამ 15,9 მილიარდ მანათს მიაღწია, რაც სამომხმარებლო აქტივობას ინარჩუნებს. ბიუჯეტი და „უსაფრთხოების ბალიში“სახელმწიფო ფინანსებიც წნეხის ქვეშაა. ბიუჯეტის შემოსავლები 1,4%-ით შემცირდა, ხარჯები კი 3,7%-ით. აშკარაა, რომ ხელისუფლება ეკონომიის რეჟიმზე გადადის.ერთადერთი მაჩვენებელი, რომელიც მკვეთრ ზრდას აჩვენებს, სტრატეგიული სავალუტო რეზერვებია. მათ 85 მილიარდ დოლარს გადააჭარბეს და წელიწადში 15,9%-ით გაიზარდნენ. ნავთობის ფასების მკვეთრმა მატებამ ქვეყანას მნიშვნელოვანი „უსაფრთხოების ბალიში“ დაუგროვა, თუმცა ეს თანხები ამ ეტაპზე რეზერვებში გროვდება და ეკონომიკური ზრდის მამოძრავებელ ძალად ჯერ არ ქცეულა.მოსახლეობის შემოსავლები: ინფლაცია ხალხის ფულს „ჭამს“ხელფასების სტატისტიკა ერთი შეხედვით პოზიტიურია: საშუალო ნომინალური ხელფასი 1 099 მანათამდე გაიზარდა (+5,3%). თუმცა:პირველ კვარტალში ინფლაციამ 5,7% შეადგინა და სრულად გაანეიტრალა ხელფასების ზრდა. ეს ნიშნავს, რომ მოსახლეობის რეალური შემოსავლები შემცირდა — მოქალაქეებს თავიანთი თანხით უფრო ნაკლები საქონლის შეძენა შეუძლიათ, ვიდრე ერთი წლის წინ.საგარეო ვაჭრობის მკვეთრი ვარდნასაგარეო სავაჭრო ბრუნვის მაჩვენებლები (იანვარ–თებერვალი) ყველაზე მტკივნეულად გამოიყურება: საერთო ბრუნვა: 23,5%-ით შემცირდა; ექსპორტი: 9,6%-ით შემცირდა; იმპორტი: რეკორდულად — 37,1%-ით დაეცა. იმპორტის ასეთი მკვეთრი შემცირება შეიძლება მიუთითებდეს საინვესტიციო აქტივობის სერიოზულ ვარდნასა და ბიზნესის გადახდისუნარიანობის შემცირებაზე.და რა ხდება სამეზობლოში?აზერბაიჯანში კლების ფონზე რეგიონის სხვა ქვეყნების მაჩვენებლები განსაკუთრებით კონტრასტულად გამოიყურება. მაშინ როცა ბაქო -0,3%-ს აფიქსირებს, დსთ-ისა და კავკასიის ზოგი ქვეყანა სწრაფ ზრდას აჩვენებს: ყირგიზეთი — +8,8% საქართველო — +8,4% უზბეკეთი — 7%-ზე მეტი დასკვნა თავისთავად იკვეთება: თუ დაგროვილი სავალუტო მილიარდები შიდა წარმოებისა და რეფორმების გაძლიერებას არ მოხმარდება, აზერბაიჯანის ეკონომიკა შესაძლოა რეგიონში ზრდის ტემპით აუტსაიდერად იქცეს.

სემეკმა კასპში მდებარე „ზემო ვინდის“ ქარის ელექტროსადგურზე წარმოების ლ...

ქარის ელექტროსადგური მდებარეობს კასპის მუნიციპალიტეტში. სადგურის დადგმული სიმძლავრეა 18.75 მგვტ, ხოლო საპროექტო წლიური გამომუშავება 67.20 მლნ.კვტ.სთ-ს შეადგენს.შპს “ზემო ვინდის” საკუთრებაში არსებული ქარის ელექტროსადგური 3 აგრეგატისგან შედგება. თითოეული აგრეგატის დადგმული სიმძლავრეა 6.25 მგვტ.

პლასტმასში სასმლის წარმოება - იმპორტის აკრძალვა 2031 წლამდე გადავადდა

მთავრობის მეთაურის განმარტებით, გადაწყვეტილება ბიზნესსექტორთან აქტიური კონსულტაციების შედეგად იქნა მიღებული. მიზეზად დასახელდა კერძო სექტორის ინტერესები და რეგულაციის შესაძლო გავლენა სამომხმარებლო ფასებზე.„პლასტმასის მოხმარება ზიანს აყენებს როგორც ადამიანების ჯანმრთელობას, ისე გარემოს... თუმცა, ამავდროულად, უნდა გავითვალისწინოთ ამ პროცესთან დაკავშირებული გვერდითი ფაქტორები, მათ შორის ბიზნესის სუბიექტური ინტერესები, ასევე, კონკრეტული რეგულაციების შესაძლო გავლენა სამომხმარებლო ფასებზე“, - განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.ცვლილებები და მოქმედი რეგულაციებითავდაპირველი გეგმით, პლასტმასის ბოთლებში სასმელების წარმოება (გარდა ექსპორტისა), იმპორტი და რეალიზაცია 2027 წლის 1 თებერვლიდან უნდა აკრძალულიყო. მიღებული გადაწყვეტილებით, აღნიშნულმა ვადამ 4 წლით გადაიწია.მიუხედავად ამისა, რეგულაციის სხვა ნაწილები ძალაში რჩება: 2026 წლის 1 ივლისიდან: საზოგადოებრივი კვების ობიექტებს (რესტორნები, სასადილოები, ჯიხურები, ტრანსპორტი) აეკრძალებათ მომხმარებლისთვის სასმლის მიწოდება პლასტმასის ბოთლებით. უკვე მოქმედი აკრძალვა: აკრძალულია მზა სურსათის მიწოდება ერთჯერადი პლასტმასის კონტეინერებითა და ჭიქებით. აღსანიშნავია, რომ შეზღუდვები არ ვრცელდება ექსპორტისთვის განკუთვნილ პროდუქციასა და დაფასოებული სურსათის შესაფუთ ნაკეთობებზე. პრემიერის განცხადებით, პლასტმასის მოხმარების შემცირების პროცესი ეტაპობრივად გაგრძელდება.

ანაკლიის პორტის პროექტის ღირებულება $52.5 მლნ-ით შემცირდა

მისი თქმით, გასული რამდენიმე თვის განმავლობაში განხორციელდა არსებული ხელშეკრულებების ფარგლებში გასაწევი სახელმწიფო ხარჯების სერიოზული ოპტიმიზაცია სხვადასხვა მიმართულებით. სხვა ხელშეკრულებებთან ერთად, გადაიხედა ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის დაღრმავებასა და ტალღამტეხის მოწყობასთან დაკავშირებული შეთანხმება, ასევე კონტრაქტი ზედამხედველ კომპანიასთან.პრემიერ-მინისტრის განმარტებით, განხორციელებული ცვლილებების შედეგად პროექტის ღირებულება 25%-ზე მეტით შემცირდა, რამაც სახელმწიფო ბიუჯეტს $52.5 მლნ დაუზოგა. ირაკლი კობახიძემ მადლობა გადაუხადა ეკონომიკის მინისტრსა და მის გუნდს გაწეული მუშაობისთვის და აღნიშნა, რომ ანაკლიაში სამშენებლო პროცესი ბევრად შემცირებული ხარჯებით უახლოეს დღეებში აქტიურად განახლდება.ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის პროექტი საქართველოს დამოუკიდებლობის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ამბიციური გეოპოლიტიკური და ეკონომიკური ინიციატივაა. მისი იდეა ქვეყნის სტრატეგიულ მდებარეობას ეფუძნება და მიზნად ისახავს საქართველოს გადაქცევას „შუა დერეფნის“ უმნიშვნელოვანეს რგოლად, რომელიც ჩინეთსა და ცენტრალურ აზიას ევროპასთან დააკავშირებს. ტრადიციული პორტებისგან განსხვავებით, ანაკლიის მთავარი უპირატესობა მისი სიღრმეა, რაც ქვეყანას საშუალებას მისცემს, ისტორიაში პირველად მიიღოს დიდი მოცულობის, ე.წ. Panamax-ის ტიპის გემები.პროექტის აქტიური ფაზა 2016 წლიდან დაიწყო, როდესაც ტენდერში „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმმა“ (ADC) გაიმარჯვა. კონსორციუმში, რომლის სათავეშიც მამუკა ხაზარაძე და ბადრი ჯაფარიძე იდგნენ, გაერთიანებული იყვნენ „თიბისი ჰოლდინგ ანაკლია“, ამერიკული Conti International, ნიდერლანდური Van Oord PPP International, ბრიტანული Wondernet Express, ბულგარული G-Star და ინვესტორი ბობ მეიერი. სამშენებლო სამუშაოები საზეიმოდ 2017 წელს დაიწყო და მოიცავდა ზღვის ფსკერის მასშტაბურ დაღრმავებას. თავდაპირველი გეგმით, პორტს პირველი გემი 2020 წელს უნდა მიეღო, თუმცა პროცესი მალევე შეფერხდა. ძირითადი დაბრკოლება საერთაშორისო ბანკებისგან დაფინანსების მოზიდვასა და სახელმწიფოსგან მოთხოვნილ დამატებით გარანტიებს უკავშირდებოდა, რასაც თან დაერთო სამართლებრივი დავა კონსორციუმის დამფუძნებლების წინააღმდეგ.2020 წლის იანვარში საქართველოს მთავრობამ კონსორციუმთან გააფორმებული ხელშეკრულება ოფიციალურად გაწყვიტა. სახელმწიფომ მიზეზად ვალდებულებების შეუსრულებლობა დაასახელა, ხოლო კონსორციუმი ხელისუფლებას პროექტისთვის ხელის შეშლაში ადანაშაულებდა. აღნიშნულ საქმეზე საერთაშორისო არბიტრაჟში გამართული ორივე დავა სახელმწიფოს გამარჯვებით დასრულდა და კონსორციუმის მოთხოვნა მრავალმილიარდიანი კომპენსაციის შესახებ არ დაკმაყოფილდა.ხელშეკრულების გაწყვეტის შემდეგ, სახელმწიფომ მიიღო გადაწყვეტილება პორტის მშენებლობა საკუთარი სახსრებით გაეგრძელებინა, სადაც საკონტროლო, 51%-იანი წილი სახელმწიფოს საკუთრებაში დარჩებოდა, ხოლო ინვესტორს მხოლოდ 49% გადაეცემოდა. 2024 წლის 29 მაისს მთავრობამ გამოაცხადა, რომ კერძო პარტნიორად ჩინურ-სინგაპურული კონსორციუმი (CCCC) შეირჩა, თუმცა ამ დროის მონაცემებით, ოფიციალური საინვესტიციო ხელშეკრულება მათთან ჯერ არ დადებულა.ამჟამად ადგილზე საზღვაო სამშენებლო სამუშაოები განახლებულია და მას ბელგიური გიგანტი Jan De Nul ახორციელებს. პროექტის პირველი ფაზის ფარგლებში ნავსადგურის ფსკერი 16 მეტრამდე უნდა დაღრმავდეს. განახლებული გეგმის მიხედვით, ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტი პირველ გემს 2029 წელს მიიღებს, რაც მნიშვნელოვნად გაზრდის საქართველოს ტვირთბრუნვასა და მის გავლენას საერთაშორისო ლოჯისტიკურ ჯაჭვში.

„საქართველოს ფოსტა“ მომგებიან სახელმწიფო საწარმოდ იქცევა - კობახიძის დ...

კობახიძის თქმით, ცვლილებები გასული წლის სექტემბერში, კომპანიის მენეჯმენტის შეცვლის შემდეგ დაიწყო.განხორციელებული და მიმდინარე ოპტიმიზაციის შედეგად, წლიურ ჭრილში ₾3,5 მლნ-ზე მეტი დაიზოგება, ხოლო შუამავალ კომპანიებში გატანილი ბიზნესპროცესების უკან დაბრუნება კომპანიის შემოსავალს ყოველწლიურად ₾14,2 მლნ-ით გაზრდის.ამასთანავე, აღდგა საჰაერო ტერმინალის ფუნქცია და მიმდინარეობს ახალ ავიაკომპანიებთან ხელშეკრულებების გაფორმების პროცესი. არსებულ პარტნიორებთან პირობების განახლებამ დაზოგა სატერმინალო მომსახურების ხარჯი და შეამცირა სატრანზიტო ვადები, რის შედეგადაც „საქართველოს ფოსტა“ ყოველწლიურად დამატებით ₾5 მლნ-ზე მეტ შემოსავალს მიიღებს.„ბოლო 5 წლის განმავლობაში ყველა ამ ცვლილების შედეგად, საქართველოს ფოსტა პირველად გავა მოგებაზე. ხედავთ, რამდენად ფუნდამენტურია ცვლილებები, რომლებიც განხორციელდა და ხორციელდება“, - განაცხადა პრემიერ-მინისტრმა.