TCRC: საავტომობილო გზებზე სატრანზიტო გადაზიდვები მცირდება

ნაერთი ბიუჯეტის შემოსულობების მიხედვით (კონსოლიდაციის გარეშე), 2025 წელს სატვირთო ავტომობილების გატარებიდან ხაზინაში 171 286 748 ლარი შევიდა, 2024 წელს 179 432 915 ლარი, 2023 წელს კი, 181 998 905 ლარი.შესაბამისად, ბიუჯეტში გზათსარგებლობის საფასურით მიღებული შემოსავალი 2025 წლის იანვარ-დეკემბერში, წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, 8.146 მლნ ლარით შემცირდა, 2023 წელთან შედარებით კი 10.712 მლნ ლარით.TCRC წერს, გადაზიდვების კლების მიზეზად, გადამზიდავი კომპანიები და ცალკეული მძღოლები გაჭიანურებულ სასაზღვრო-საბაჟო პროცედურებს ასახელებენ. მათივე განმარტებით მნიშვნელოვან პრობლემას წარმოადგენს საბაჟო პუნქტებში რიგები, მებაჟეების პასიური მუშაობა, დაუსაბუთებლად გაზრდილი სატრანზიტო – 350 ლარი და პარკის – 80 ლარი გადასახადები, რომლებსაც, მათი თქმით, არ მოჰყვება ადეკვატური სერვისები.მათივე მტკიცებით, როგორც ქართველი, ასევე უცხოელი გადამზიდველები ხშირად მარშრუტს იცვლიან, აღნიშნული კი ნეგატიურად აისახება სატრანსპორტო დერეფნის კონკურენტუნარიანობაზე.TCRC ანალიზში მძღოლების პოზიციაც მოჰყავს.„ერთ მანქანას ერთ საათში უშვებენ და, რა თქმა უნდა, რიგი იქნება. ვლადიკავკაზში ჩასვლა-ჩამოსვლას ორი კვირა უნდები, დაიღალნენ მძღოლები, ბოლოს აღარავინ წავა და უარესი არ იქნება?! რატომ ვერ დალაგდა ეს საზღვარი, რა გახდა, არცერთ ქვეყანაში ასე არ ხდება“, - ამბობს ერთ-ერთი მძღოლი.ამასთან, ცენტრის ინფორმაციით, ქართველი მძღოლები საზღვრებზე არასაკმარისი პერსონალის რაოდენობაზე ამახვილებენ ყურადღებას – „ხშირად ათი კაცის საქმეს ერთი ადამიანი ასრულებს. საბაჟოზე მძღოლები ვიტანჯებით, რატომ არ უნდა დაალაგოს ეს საკითხი სახელმწიფომ?“. ანდაც – „არსად არაფერია დალაგებული, ლაგოდეხში ღამით ერთ ადამიანს ამუშავებენ, აზერბაიჯანის მხრიდან კილომეტრიანი რიგია, წითელ ხიდზე კიდევ უარესი – საბაჟოზე პერსონალი არ არის, კიდევაა დასამატებელი“.გარდა გაჭიანურებული სასაზღვრო–საბაჟო პრობლემებისა, გადამზიდავი კომპანიის მძღოლები – დერეფნის გასწვრივ მაღალ გადასახადებზე აკეთებენ აქცენტს. კერძოდ, ისინი წინასასაზღვრო პარკების სიძვირეზე ამახვილებენ ყურადღებას – „პარკის გადასახადი 80 ლარია, არანაირი სერვისი არ გააჩნია. შეამცირეთ – 80 ლარი ძალიან ძვირია“.მძღოლები საზღვრებზე ინფრასტრუქტურის არასრული დატვირთვით გამოყენებასა და მისგან გამომდინარე სისტემურ პრობლემაზეც საუბრობენ – „საქართველოს ყველა საზღვარზე ერთი და იგივე პრობლემაა, ოთხი რიგის ნაცვლად ყველგან ერთ რიგს ამუშავებენ, დანარჩენი გასასვლელები დაკეტილია“.გარდა გამშვები პუნქტების ინფრასტრუქტურის დაბალი დატვირთვით გამოყენებისა, არსებობს სასაზღვრო გადასასვლელები სადაც გაჭიანურებულია ინფრასტრუქტურის მოწყობა – „დარიალის გამშვებ საბაჟოზე ერთი წელია თითქმის აკეთებენ ერთ გამშვებ ხაზს, მაგრამ საშველი ვერ დაადგა. ძირითადად სატვირთო მძღოლები ტანჯვას გადიან. მოსულია დრო, რომ მძღოლები საძებარი გაგიხდებათ და მერე როგორ იქნება ტვირთის ბრუნვა, დაინახავთ. დააფასეთ მძღოლის შრომა“.მძღოლები საზღვრებზე სათანადო ინფრასტრუქტურის მოწყობის აუცილებლობაზე ამახვილებენ ყურადღებას – „რუსეთის მხარე დარიალის საზღვარს აფართოებს, ჩვენებმა ორი გამშვები ვერ გააკეთეს, რომ ნორმალურად ვიმოძრაოთ“. ანალოგიურ პრობლემაზე აღნიშნავენ სხვა მძღოლებიც– “ზემო ლარსზე მინიმუმ, რვა ზოლი მაინც უნდა მუშაობდეს, ამუშავებენ ორს, არ ყოფნის ეგ ორი ზოლი, დიდი ნაკადია პატრონი არავინ არაა”.ახალქალაქის რეგიონში დროში გაჭიანურებული და დაუსრულებელი საგზაო პროექტები სატვირთო ავტოტრანსპორტისთვის გადაადგილების სირთულეებს ქმნის, რაც პირველ რიგში საქართველოზე გამავალი დერეფნის და სატრანზიტო გადაზიდვებზე ნეგატიურად აისახება.გადამზიდავები სახელმწიფოთაშორის ახალქალაქი–კარწახის საავტომობილო გზის მონაკვეთის სავალალო მდგომარეობაზე ამახვილებენ ყურადღებას – „ორმოების თავიდან ასარიდებლად საპირისპიროდ მოძრავი მანქანები ერთმანეთს გზას ვუთმობთ. ვთხოვთ ქვეყნის ხელმძღვანელობას, ყურადღება მიაქციონ ამ პრობლემას და მიიღონ შესაბამისი ზომები გზის აღსადგენად“.გადამზიდველი მძღოლები კომპლექსურად უყურებენ სისტემაში არსებულ პრობლემებს, გარდა სასაზღვრო გამშვებ პუნქტებისა, ყურადღებას ამახვილებენ მძღოლების მიმართ საპატრულო პოლიციის გულგრილ დამოკიდებულებაზე – „მარტყოფთან შემოვლით გზაზე ხშირია, პატრულის ზერელე დამოკიდებულება, გზა დაკეტილი აქვთ და მარტყოფში გეუბნება, რომ ცარიელსაც არ შეგიძლია გასვლა. ხშირად მალფუჭებადი ტვირთით თუ ხარ, მაგალითად, ატმით დატვირთული, გეკუთვნის პრიორიტეტში გავლა, მაინც არ გატარებს, მიუხედავად იმისა, რომ ნატახტარში ასეთი მალფუჭებადი ტვირთით დატვირთული მანქანებისთვის იმხელა პარკია გაკეთებული, მიუხედავად ამისა, პატრული მარტყოფში გვაჩერებს 38 გრადუს სიცხეში იმ მოტივით, რომ იქნებ ნატახტარში ადგილი არ იყოსო. არადა, მარტივად შესაძლებელია პროგრამაში ცარიელი და დაკავებული ადგილების ნახვა და სათანადო გადაწყვეტილების მიღება. ნატახტარში 380 ცარიელ ადგილს აჩვენებდა და პატრული მძღოლს ეუბნება, იქნებ ადგილები არ იყოსო, და არც გისმენს, ეს ყოველივე ხელოვნური ბარიერის შექმნის ტოლფასია”.ხშირად მძღოლები საპატრულო სამსახურის მოუქნელ, ხისტ მუშაობაზე ჩივიან – „უაზრო შეზღუდვებია დაწესებული რიკოთის მონაკვეთზე, არც წყალი, არც ელემენტარული რაიმე სანიტარული სერვისი. იქნებ რამე რეაგირება მოახდინონ – ამ ტვირთნაკადის გასატარებლად, სათანადო სერვისების გარეშე საქართველო ჯერ მზად არ არის“.გარდა გაჭიანურებული სასაზღვრო–საბაჟო პროცედურებისა, გადამზიდავები სატრანსპორტო კვანძებთან ინფრასტრუქტურის გაუმართაობაზე, კერძოდ, ბათუმის ნავსადგურთან მისასვლელი გზის უხარისხობაზე ამახვილებენ ყურადღებას – „სატრანსპორტო დერეფნით მილიარდები კეთდება, შემოსავალი სად მიდის? ბათუმის პორტი მილიონებს შოულობს და პორტის წინ ოთხი თვეა გზა ვერ შეუკეთებიათ. ნუთუ მერიას არ რცხვენია? ის მაინც გააკეთე, საიდანაც ფული შემოდის? ყველა მძღოლი დამეთანხმება, ფული რომ იშოვება, დახარჯე და გზა გამიკეთე, შე ოჯახაშენებულო. განა მეტს ვითხოვ? მე რომ არ ვიყო და არ ვიარო, მაგ ფულს ხომ ვერ იშოვი, არა? ჩემით შოულობ და ელემენტარული გზა მოაწესრიგეთ, ხომ შეიძლება?!“.„დღეს ყველას სურს ტვირთი ჩაიტანოს „იაფად და სწრაფად“, თუმცა ხშირად სერიოზულ სისტემურ ხარვეზებს ეჯახება. მთავარი პრობლემა ის არის, რომ პრობლემებზე რეაგირება ხშირად მხოლოდ წესებისა და შეზღუდვების დაწესებით შემოიფარგლება, მაგრამ პრაქტიკულად არანაირი ყურადღება არ ექცევა სერვისის გაუმჯობესებასა და სისტემის ოპტიმიზაციას. დღეს სატრანსპორტო სექტორი – მძღოლები, გადამზიდავები და ლოგისტიკური კომპანიები – ყოველდღიურად ურთულეს გზას გადიან და ბევრ პრობლემას ეჯახებიან. ხშირად გართულებული ბიუროკრატიული პროცედურების გამო ზარალდებიან კომპანიები და ამ პროცესში ქვეყანა კარგავს საერთაშორისო პარტნიორების ნდობასა და კონკურენტუნარიანობას“, - ვკითხულობთ TCRC-ის კვლევაში.TCRC დასკვნის სახით აღნიშნავს, რომ 2023–2025 წლებში საქართველოს დერეფნის სატრანზიტო მონაკვეთზე სატვირთო ავტოტრანსპორტის ტრანზიტული გადაზიდვების 5%-იანი შემცირების ტენდენცია შეინიშნება.ამასთან, 2022 წელს 50%-იანი ზრდის ფონზე, სახელმწიფომ გზით სარგებლობის საფასურის არსებული გადასახადი 200 ლარიდან 350 ლარამდე 75%-ით გაზარდა.

კობახიძე დისტრიბუტორებს ხვდება

მთავრობის ადმინისტრაციის უფროსის ლევან ჟორჟოლიანის ინფორმაციით, ამავე კომისიის ფარგლებში, ორშაბათს დაგეგმილია შეხვედრა მწარმოებლებთან, შემდეგ ფარმაცევტულ კომპანიებთან, ბოლოს კი შეხვედრა გაიმართება საწვავის ფასთან დაკავშირებით.მანამდე, კომისიის ფარგლებში შეხვედრა გაიმართა ქსელური მარკეტების წარმომადგენლებთან, რის შემდეგაც რამდენიმე ქსელურ მარკეტში სუსის წარმომადგენლები შევიდნენ.

საცხოვრებელი უძრავი ქონების ფასების ინდექსი 3.3%-ით გაიზარდა

4Q25-ში, წინა კვარტალთან შედარებით, ფასების ზრდა დაფიქსირდა, როგორც საცხოვრებელი ბინების სეგმენტში (1.3%), ისე კერძო სახლების სეგმენტში (2.1%).საქსტატის მონაცემებით, 4Q25-თან შედარებით ფასების ზრდა დაფიქსირდა ორივე სეგმენტში - ბინებზე 3.5%-ით, ხოლო კერძო სახლებზე 2.5%-ით.ქვემოთ მოცემულ გრაფიკზე წარმოდგენილია ჯამური RPPI-ის და მისი ქვეინდექსების, ასევე სამომხმარებლო ფასების ინდექსის (CPI) შედარებითი დინამიკა.ქვემოთ მოცემულ გრაფიკზე წარმოდგენილია 2025 წლის მეოთხე კვარტალში ახალაშენებული (დასრულებული) საცხოვრებლების სეგმენტში 1მ²-ის მედიანური ღირებულება, თბილისის უბნების მიხედვით.

შესყიდვების მიმართულებით ახალი სახელმწიფო ორგანო ამოქმედდება

მთავრობის ადმინისტრაციის პრეს–სამსახურის ცნობით, რეფორმის მიზანია სახელმწიფო სახსრების გამჭვირვალე და რაციონალური ხარჯვის, საჭიროებებზე დროული და ეფექტიანი რეაგირების ხელშეწყობა.ამასთანავე, ცენტრალური შემსყიდველი ორგანო, შესყიდვის ახალი მანდატის ფარგლებში, უზრუნველყოფს ცენტრალიზებული შესყიდვისათვის გაფორმებული ხელშეკრულებების მონიტორინგს.„ცენტრალური შემსყიდველი ორგანოს მიერ შესასყიდი საქონლისა და მომსახურების საპროგნოზო ღირებულება წლიურად შეადგენს 2 მილიარდ ლარს. უწყება დაკომპლექტდება მაღალი კვალიფიკაციის კადრებით, რომლებიც უზრუნველყოფენ დასახული მიზნების მიღწევას. უწყება შესყიდვებს განახორციელებს როგორც კონსოლიდირებული ტენდერის საშუალებებით, ასევე დამხმარე საქმიანობის ფარგლებში, ცალკეული შემსყიდველი ორგანიზაციის მიმართვის საფუძველზე, ექნება შესაძლებლობა, განახორციელოს ცენტრალიზებული შესყიდვა. ცენტრალური შემსყიდველი ორგანოს შექმნა გათვალისწინებული იყო „საჯარო შესყიდვების შესახებ" საქართველოს კანონითაც, რომელიც მიღებულ იქნა ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების ფარგლებში", - ნათქვამია მთავრობის ეფექტიანობის დეპარტამენტის საქმიანობის 2025 წლის ანგარიშში.მთავრობის ეფექტიანობის დეპარტამენტი 2025 წლის მეორე ნახევრიდან შეიქმნა და მისი მიზანია საჯარო შესყიდვების ეფექტიანობისა და ფინანსური რესურსების ოპტიმიზაცია. დეპარტამენტის შექმნამდე მთავრობაში შესყიდვების პროცესს აქტიურად ახორციელებდა შესყიდვების სამსახური, თუმცა მისი საქმიანობა ძირითადად ავტომობილების, კომპიუტერული ტექნიკის და ავეჯის შესყიდვებზე იყო ორიენტირებული. 2025 წელს დეპარტამენტის რეფორმირების შედეგად შესყიდვებში დაემატა ბაზრის კვლევის ელემენტი, სამშენებლო მიმართულება, სპეცტანსაცმლის შესყიდვები და სხვა მიმართულებები, რაც მნიშვნელოვნად გაზარდა მთავრობის მიერ ზედამხედველობითი საქმიანობის სპექტრს.2025 წლის განმავლობაში მთავრობა აქტიურად ახორციელებდა რამდენიმე საკვანძო ინიციატივას: ცენტრალიზებული შესყიდვების ორგანოს შექმნა, ბაზრის კვლევის ელექტრონული მოდულის (MRS) ამოქმედება, სამშენებლო ფასების რეგულირების რეფორმა და „თეთრი სიის“ კონცეფციის განახლება. ეს ინიციატივები მიზნად ისახავს შესყიდვების პროცესის გამჭვირვალობისა და კონკურენტუნარიანობის ზრდას, ასევე კორუფციული რისკების შემცირებას.

მთავრობის ეფექტიანობის დეპარტამენტის საქმიანობის 2025 წლის ანგარიში: ₾...

მისივე თქმით, მთავრობის ეფექტიანობის დეპარტამენტი 2025 წლის მეორე ნახევრიდან შეიქმნა, ასევე რეფორმირდა შესყიდვების სამსახური, კერძოდ შესყიდვებს დაემატა ბაზრის კვლევის ელემენტი და ამ ორი დეპარტამენტის მეშვეობით მთავრობის ადმინისტრაცია არაერთ უმნიშვნელოვანეს რეფორმას ახორციელებს.ლევან ჟორჟოლიანმა ხაზი გაუსვა ახალ ინიციატივებს, კერძოდ ცენტრალიზებული შესყიდვების ორგანოს შექმნას, ბაზრის კვლევის ელექტრონული მოდულს (MRS), რომელიც პირველი იანვრიდან ამოქმედდა და სამშენებლო ფასების რეფორმას, რომელიც მიმდინარე წელს დასრულდება.„მნიშვნელოვანია, რომ თუ ადრე მთავრობის ადმინისტრაცია ითანხმებდა მხოლოდ ავტომობილების, კომპიუტერული ტექნიკისა და ავეჯის შესყიდვას, დაემატა უმნიშვნელოვანესი - სამშენებლო მიმართულება და მასზე ზედამხედველობა, წინასწარი შეთანხმება, ვიდრე გამოცხადდება სამშენებლო პროექტები და ტენდერები. მარტო ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ბიუჯეტს თუ ავიღებთ - 4 მლრდ-ის შესყიდვებზეა საუბარი, ასევე დაემატა სპეცტანსაცმლის შესყიდვები და ა.შ. ანუ გაფართოვდა წრე იმ კოდებისა, რომელსაც ითანხმებს მთავრობის ადმინისტრაცია. ჯამში, შესყიდვების დეპარტამენტისა და მთავრობის ადმინისტრაციის ეფექტიანობის დეპარტამენტის მუშაობის შედეგად, მხოლოდ 6 თვეში, საქმიანობის ეფექტმა მოგვცა 300 მლნ ლარამდე დაზოგვის შესაძლებლობა. მთავრობის ადმინისტრაცია ამ ორი დეპარტამენტის მეშვეობით ახორციელებს ძალიან მნიშვნელოვან რეფორმებს, ჩვენ შევედით ინიციატივით, მათ შორის, პარლამენტში და შეიქმნა ცენტრალიზებული შესყიდვების ორგანო, რომელიც გაეშვება 2026 წლის პირველი ივნისიდან, ძალიან მნიშვნელოვანი სიახლეები გვექნება ამ მიმართულებით. ასევე, ინფრასტრუქტურის სამინისტროსთან ერთად ჩვენ განვაახლეთ „თეთრი სიის" კონცეფცია, სპეცწესების რეფორმირება მოხდა მთლიანად. პირველი იანვრიდან გაეშვა MRS სისტემა, ეს არის ბაზრის კვლევის ელექტრონული მოდული. ჩვენ ასევე სამშენებლო ფასების რეფორმა დავიწყეთ. მნიშვნელოვანია, რომ ამ მიმართულებით იყო საკმაოდ ბევრი პრობლემა, როგორც სამშენებლო კომპანიებისთვის, ისე სახელმწიფო შემსყიდველი ორგანიზაციებისთვის და ამ ნაწილშიც აქტიურად ვმუშაობთ. მიმდინარე წელს ამ რეფორმას დავასრულებთ. გვექნება ძალიან საინტერესო ინიციატივები, რომელთაც შევიტანთ პარლამენტში 2026 წლის გაზაფხულის სესიაზე და მთლიანად მიმართული იქნება შესყიდვებისა და ანტიკორუფციული კანონმდებლობებისკენ", - განაცხადა ლევან ჟორჟოლიანმა.მთავრობის ეფექტიანობის დეპარტამენტი 2025 წლის მეორე ნახევრიდან შეიქმნა და მისი მიზანია საჯარო შესყიდვების ეფექტიანობისა და ფინანსური რესურსების ოპტიმიზაცია. დეპარტამენტის შექმნამდე მთავრობაში შესყიდვების პროცესს აქტიურად ახორციელებდა შესყიდვების სამსახური, თუმცა მისი საქმიანობა ძირითადად ავტომობილების, კომპიუტერული ტექნიკის და ავეჯის შესყიდვებზე იყო ორიენტირებული. 2025 წელს დეპარტამენტის რეფორმირების შედეგად შესყიდვებში დაემატა ბაზრის კვლევის ელემენტი, სამშენებლო მიმართულება, სპეცტანსაცმლის შესყიდვები და სხვა მიმართულებები, რაც მნიშვნელოვნად გაზარდა მთავრობის მიერ ზედამხედველობითი საქმიანობის სპექტრს.2025 წლის განმავლობაში მთავრობა აქტიურად ახორციელებდა რამდენიმე საკვანძო ინიციატივას: ცენტრალიზებული შესყიდვების ორგანოს შექმნა, ბაზრის კვლევის ელექტრონული მოდულის (MRS) ამოქმედება, სამშენებლო ფასების რეგულირების რეფორმა და „თეთრი სიის“ კონცეფციის განახლება. ეს ინიციატივები მიზნად ისახავს შესყიდვების პროცესის გამჭვირვალობისა და კონკურენტუნარიანობის ზრდას, ასევე კორუფციული რისკების შემცირებას.