თბილისი (GBC) - საქართველოს პარლამენტმა, ოთხშაბათს, მესამე და საბოლოო მოსმენით დაამტკიცა „თავდაცვის კოდექსში“ შესული ცვლილებები, რომლებიც ფუნდამენტურად ცვლის წვევამდელთა სამხედრო სამსახურში გამოძახების მექანიზმს. ახალი რეგულაციებით, სახელმწიფო უარს ამბობს მხოლოდ ტრადიციულ, ფიზიკურ უწყებებზე და წვევამდელებთან კომუნიკაციას ციფრულ და საჯარო სივრცეში გადაიტანს.
თავდაცვის სამინისტროს მიერ ინიციირებულ კანონპროექტს, რომელიც მიზნად ისახავს გაწვევის პროცესის გამარტივებასა და თავის არიდების მექანიზმების აღმოფხვრას, მხარი 80-მა დეპუტატმა დაუჭირა, ხოლო 10 წინააღმდეგი წავიდა.
მიღებული ცვლილებების თანახმად, სამხედრო უწყება ჩაბარებულად ჩაითვლება იმ შემთხვევაშიც კი, თუ პირს მასზე ხელი ფიზიკურად არ მოუწერია. კანონი განსაზღვრავს შეტყობინების გაგზავნის თანმიმდევრულ ეტაპებს. პირველ ეტაპზე ნარჩუნდება დოკუმენტის პირადად გადაცემის წესი, თუმცა, თუ პირი ხელმოწერაზე უარს იტყვის, უწყება მაინც ჩაბარებულად ჩაითვლება უფლებამოსილი პირის მიერ შედგენილი შესაბამისი აქტის საფუძველზე.
მთავარ სიახლეს წარმოადგენს ტექნიკური საშუალებებით - მოკლე ტექსტური შეტყობინებით (SMS) ან ელექტრონული ფოსტით გაგზავნილი შეტყობინებები. იმ შემთხვევაში, თუ წვევამდელი ორ სამუშაო დღეში არ დაადასტურებს ციფრული შეტყობინების მიღებას (უკუკავშირი), სახელმწიფო ავტომატურად გადადის „საჯარო გამოქვეყნების“ ეტაპზე.
კერძოდ, სამხედრო აღრიცხვის ორგანო ინფორმაციას უწყების შესახებ სამინისტროს ოფიციალურ ვებგვერდზე გამოაქვეყნებს. კანონის თანახმად, გამოქვეყნებიდან მე-7 კალენდარულ დღეს უწყება ავტომატურად მიიჩნევა ჩაბარებულად, მიუხედავად იმისა, ნახა თუ არა ის ადრესატმა. ამ მომენტიდან პირს ათვლილი აქვს 10-დღიანი ვადა სამხედრო კომისარიატში გამოსაცხადებლად. გარდა ამისა, მთავრობას მიენიჭა უფლება განსაზღვროს ოჯახის წევრთა წრე, რომელთათვის უწყების გადაცემა ასევე კანონიერად ჩაითვლება.
რეფორმა ასევე ეხება საკონტრაქტო (პროფესიულ) სამხედრო სამსახურში მყოფ პირებს. მოქმედი რედაქციით, კონტრაქტის დარღვევის შემთხვევაში პირი რეზერვში ირიცხებოდა, თუ მას 12 თვე ჰქონდა ნამსახურები. ახალი ცვლილებით კი, ნებისმიერი პირი, რომელიც საკუთარი ინიციატივით ან დარღვევით შეწყვეტს პროფესიულ კონტრაქტს, ავტომატურად გადაყვანილი იქნება 8-თვიან სავალდებულო სამხედრო სამსახურში, თუ მას არ გააჩნია გათავისუფლების კანონიერი საფუძველი ან მძიმე ოჯახური მდგომარეობა.
სახელმწიფო აღნიშნული ცვლილებით ერთგვარ „წამახალისებელ“ მექანიზმსაც სთავაზობს სამხედროებს: პროფესიული კონტრაქტის დარღვევისთვის დაკისრებული ფულადი ჯარიმა პირს 8 თვით გადაუვადდება, ხოლო სავალდებულო სამსახურის წარმატებით დასრულების შემდეგ, ეს ფინანსური ვალდებულება სრულად ანულირდება.
აღნიშნული რეფორმა საქართველოში მიმდინარე თავდაცვის სისტემის ტრანსფორმაციის ნაწილია, რომლის მიზანიც ქვეყნის თავდაცვისუნარიანობის ამაღლება და რეზერვისტთა რაოდენობის ოპტიმიზაციაა. კრიტიკოსები მიიჩნევენ, რომ უწყების ვებგვერდზე გამოქვეყნების წესი შესაძლოა ადამიანის უფლებების კუთხით კითხვებს აჩენდეს, თუმცა თავდაცვის უწყება აცხადებს, რომ ეს აუცილებელი ნაბიჯია სისტემის ეფექტურობისთვის.