თბილისი (GBC) - Reuters–ის ცნობით, ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა, ბენიამინ ნეთანიაჰუმ განაცხადა, რომ ირანის წინააღმდეგ ომი, მისი მოლოდინით, „წლებს არ გასტანს“. ეს განცხადება კონფლიქტის გაფართოების ფონზე გაკეთდა, როდესაც ისრაელი ლიბანში ირანის მიერ მხარდაჭერილ „ჰეზბოლას“ სამიზნეებს უტევს, ხოლო ირანი დარტყმებს ახორციელებს ყურის იმ სახელმწიფოებზე, რომლებიც აშშ-ის ბაზებს მასპინძლობენ.

აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი თავდაპირველად ვარაუდობდა, რომ ომი 4-დან 5 კვირამდე გაგრძელდებოდა, თუმცა მოგვიანებით ირანის წინააღმდეგ ფართომასშტაბიანი და განუსაზღვრელი ვადით მიმდინარე ომის გამართლება სცადა. „მე ვთქვი, რომ ეს შეიძლება იყოს სწრაფი და გადამწყვეტი. შესაძლოა გარკვეული დრო დასჭირდეს, მაგრამ ეს არ გასტანს წლები. ეს არ არის დაუსრულებელი ომი“, - განაცხადა ნეთანიაჰუმ ორშაბათს, Fox News-ის გადაცემაში "Hannity".

სამშაბათს, 3 მარტს, როდესაც ომი უკვე მეოთხე დღეში შევიდა, აფეთქებებმა თელ-ავივში შენობები შეარყია, რადგან საჰაერო თავდაცვის სისტემებმა ირანული რაკეტების გადაჭერა დაიწყეს. ისრაელმა იერიში მიიტანა თეირანში ირანის სახელმწიფო მაუწყებლის (IRIB) კომპლექსზე და „ჰეზბოლას“ მებრძოლების სამიზნეებზე ლიბანის სხვადასხვა ქალაქში.

სამშაბათს დილით, სავარაუდოდ ირანიდან გამოგზავნილმა ორმა დრონმა რიადში აშშ-ის საელჩოს დაარტყა, რამაც მცირე დაზიანება და ხანძარი გამოიწვია. საუდის არაბეთის თავდაცვის სამინისტროს ინფორმაციით, ქალაქამდე მიღწევამდე კიდევ სულ მცირე რვა დრონი იქნა გადაჭერილი. აშშ-ისა და ისრაელის საჰაერო ომი ირანის წინააღმდეგ შაბათს თეირანზე თავდასხმით დაიწყო, რომლის დროსაც ირანის უზენაესი ლიდერი ალი ხამენეი დაიღუპა. ირანისა და მისი მარიონეტის, „ჰეზბოლას“ საპასუხო დარტყმებმა კონფლიქტში ყურის უფრო ფართო რეგიონი ჩაითრია, რასაც ირანში, ისრაელში, ლიბანსა და სხვა ქვეყნებში ასობით მშვიდობიანი მოქალაქე ემსხვერპლა.

Reuters–ის ინფორმაციით, ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსმა (IRGC) სამშაბათს განაცხადა, რომ მისმა საზღვაო ძალებმა ბაჰრეინში აშშ-ის ავიაბაზის მთავარი სამეთაურო შენობა და შტაბ-ბინა გაანადგურეს. მათ ეს ქმედება „ოპერაცია ჭეშმარიტი აღთქმა 4“-ის მე-14 ტალღად აღწერეს. IRGC-ის განცხადებით, შეიხ ისას რაიონში მდებარე ბაზაზე შეტევა 20 დრონითა და 3 რაკეტით განხორციელდა.

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტს და თეთრ სახლს კომენტარი ჯერ არ გაუკეთებიათ. ორშაბათს, აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ გააფრთხილა ირანი, რომ „ამერიკული სამხედრო ძალების მხრიდან ყველაზე ძლიერი დარტყმები ჯერ კიდევ წინ არის“. კითხვაზე, თუ რამდენ ხანს გაგრძელდება აშშ-ის ჩართულობა, რუბიომ უპასუხა, რომ არ იცის და არ გამორიცხა ტრამპის მიერ სახმელეთო ჯარების გაგზავნის შესაძლებლობა, თუმცა აღნიშნა, რომ ამ ეტაპზე მიზნების მიღწევა (ბალისტიკური რაკეტების პოტენციალის განადგურება) საჰაერო ძალებითაც არის შესაძლებელი.

ირანის ექსპერტთა საბჭოს წევრის განცხადებით, ხამენეის მემკვიდრის შერჩევას „დიდი დრო არ დასჭირდება“. აშშ-ის სამხედრო უწყების ცნობით, მათ ირანში 1250-ზე მეტ სამიზნეს დაარტყეს და 11 ირანული გემი გაანადგურეს. დაღუპულია 6 ამერიკელი სამხედრო მოსამსახურე. ქუვეითში, ირანული შეტევის მოგერიებისას, შეცდომით ჩამოაგდეს სამი ამერიკული F-15E გამანადგურებელი, თუმცა ეკიპაჟის ექვსივე წევრმა კატაპულტირება და გადარჩენა მოასწრო.

Reuters წერს, კონფლიქტმა გამოიწვია გლობალური საჰაერო ტრანსპორტის ქაოსი და ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვა, რამაც ნავთობის ფასების მკვეთრი ზრდა გამოიწვია. დუბაის აეროპორტი, მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე დატვირთული ჰაბი, მეოთხე დღეა დაკეტილია, რის გამოც ათიათასობით მგზავრია ბლოკირებული. ეს არის ავიაციის უდიდესი გამოწვევა COVID-19-ის პანდემიის შემდეგ. აზიური ავიაკომპანიების აქციების ფასი ეცემა საწვავზე ფასების ზრდის მოლოდინის გამო.

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა ბაჰრეინიდან, ერაყიდან და იორდანიიდან არააუცილებელი პერსონალისა და მათი ოჯახის წევრების ევაკუაცია ბრძანა. ტრამპი აცხადებს, რომ ირანიდან მომდინარე „გარდაუვალი საფრთხე“ ამართლებს ომს, თუმცა ზოგიერთი ამერიკელი კანონმდებელი ამბობს, რომ მტკიცებულებები წარმოდგენილი არ ყოფილა.

მარკო რუბიოს თქმით, აშშ-მა პრევენციულად იმოქმედა, რადგან იცოდა ისრაელის გეგმების შესახებ და ელოდა თეირანის საპასუხო დარტყმებს ამერიკულ ბაზებზე. ტრამპის განცხადებით, თავდასხმის ბრძანება გასცა თეირანის ბირთვული და ბალისტიკური პროგრამების შესაჩერებლად. დამოუკიდებელი ინსტიტუტების თანახმად, სატელიტურმა ფოტოებმა უკვე დააფიქსირა დარტყმები ირანის ბირთვულ ობიექტებზე.

ირანი უარყოფს ბირთვული იარაღის შექმნის მცდელობას და აცხადებს, რომ თავდასხმა პროვოკაციაა. ეს ომი ტრამპის ყველაზე დიდი საგარეო პოლიტიკური რისკია ათწლეულების განმავლობაში, მით უმეტეს, რომ Reuters/Ipsos-ის გამოკითხვით, ამერიკელების მხოლოდ 25% უჭერს მხარს ირანზე თავდასხმას.

რუსეთმა, ჩინეთმა და თურქეთმა ომი დაგმეს.