თურქული წყაროების ცნობით, ხელოვნური ინტელექტი ადრეულ ეტაპზევე აფიქსირებს შეცდომებსა და საეჭვო ოპერაციებს. ერთი წლის განმავლობაში სისტემამ დაახლოებით 150 მილიონი საბუღალტრო ჩანაწერი, 18 მილიონი საგადახდო დავალება და 10 მილიონი ელექტრონული ინვოისი გააანალიზა.ფინანსების ციფრულმა მართვამ, სამინისტროს ინფორმაციით, ასევე მნიშვნელოვნად შეამცირა ქაღალდის გამოყენება — დაახლოებით 200 მილიონი ფურცლის დაზოგვა გახდა შესაძლებელი.

1786377829

G&T-ის მიმოხილვით, ამ დროისთვის ფასიანი ქაღალდების Z-სპრედი 172.8 bps-ია (საბაზისო პუნქტი – %პX100).ქვეყნის სუვერენულ ფასიან ქაღალდებზე მაღალი მოთხოვნა ნარჩუნდება. 5-წლიანი ბონდები წელს განთავდა, 5.125%-ად. ამით წინა ემისია რეფინანსირდა (2021 -ის აპრილში ქვეყნის სუვერენული 5-წლიანი ბონდები 2.75%-ად განთავსდა. რომლითა რისკის მდგენელი იყო 2.2%).

1786376640

აშშ-ის სახაზინო დეპარტამენტის უცხოური აქტივების კონტროლის ოფისის (OFAC) მიერ ვირტუალური აქტივების მომსახურების პროვაიდერის (vasp) სანქცირებაზე, სებ-ის ვიცე-პრეზიდენტი აღნიშნავს, რომ ზედამხედველის უფლებამოსილება და ფუნქციები მკაფიოდ განსაზღვრულია საქართველოს ორგანული კანონით.  სები ზედამხედველობს საბანკო და არასაბანკო საფინანსო ინსტიტუტებს, ასევე vasp-ებს. აღნიშნული საქმიანობა შესაძლებელია, თუ სუბიექტი რეგისტრირებულია ან ლიცენზირებულია ეროვნული ბანკის მიერ მისი შეფასებით, ნებისმიერი პირი, რომელსაც არ გააჩნია  შესაბამისი რეგისტრაცია, ლიცენზიის გარეშე ახორციელებს ასეთ საქმიანობა და  ეწევა უკანონო სამეწარმეო საქმიანობას  ბუნებრივია, ვერ მოექცევა ეროვნული ბანკის რეგულირებისა და ზედამხედველობის ქვეშ.,,ხაზგასმით მინდა აღვნიშნო, რომ ამერიკის შეერთებული შტატების სახაზინო დეპარტამენტის მიერ სანქცირებული სუბიექტი, ისევე როგორც მანამდე გაერთიანებული სამეფოსა და ევროკავშირის მიერ სანქცირებული  კომპანიები, საქართველოს ეროვნულ ბანკში არასოდეს ყოფილან დარეგისტრირებული. რეგულაცია მკაცრია. რეგისტრაციის პროცესი მოიცავს დეტალურ შემოწმებას: კომპანიის ბიზნეს მოდელის, ბენეფიციარი მესაკუთრეების, სახსრების წარმომავლობის, ტრანზაქციების მონიტორინგის სისტემების  და სხვა მოთხოვნების. სწორედ ამიტომ, აღნიშნული ჩარჩო წარმოადგენს მნიშვნელოვან პრევენციულ მექანიზმს და ეფექტიან ფილტრს იმ სუბიექტების მიმართ, რომლებიც შესაძლოა დაკავშირებული იყვნენ არალეგალურ საქმიანობასთან“, - აცხადებს ნინო ჯელაძე.მისივე თქმით, რეგისტრაციით ვალდებულებები არ სრულდება. ეროვნული ბანკის ზედამხედველობის ქვეშ მყოფ ყველა ვირტუალური აქტივების მომსახურების პროვაიდერს მოეთხოვება სრულ შესაბამისობაში იყოს აშშ-ის, გაერთიანებული სამეფოსა და ევროკავშირის ფინანსურ სანქციებთან. ამასთან,  რეგულაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მოთხოვნაა  რომ საფინანსო სექტორის  წარმომადგენლებს უფლება არ აქვთ საქმიანი ურთიერთობა დაამყარონ ისეთ ვირტუალური აქტივის მომსახურების პროვაიდერთან ან ფინანსურ ინსტიტუტთან რომელიც, არ არის ეროვნული ბანკის მიერ ან უცხო ქვეყნის შესაბამისი უწყების მიერ  ლიცენზირებული.,,ასევე მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ საქართველო ერთ-ერთი პირველი ქვეყანა იყო რეგიონში, რომელმაც შექმნა ვირტუალური აქტივების მომსახურების პროვაიდერების რეგულირებისა და რეგისტრაციის სამართლებრივი ჩარჩო. ამ რეგულაციამ მნიშვნელოვნად გაზარდა სექტორის გამჭვირვალობა, სანდოობა და ანგარიშვალდებულება, ხოლო ბაზრის მონაწილეებისთვის შექმნა მკაფიო და პროგნოზირებადი სამართლებრივი გარემო. როგორც არაერთხელ აღვნიშნეთ, საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ შექმნილი მარეგულირებელი ჩარჩო სრულად ეფუძნება FATF-ის სტანდარტებსა და საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკას. აღნიშნული მიდგომა საერთაშორისო დონეზეც არის აღიარებული. რაც აღნიშნა  ევროპის საბჭოს ექსპერტთა კომიტეტმა – MONEYVAL-მა – 2024 წლის შეფასების ანგარიშში“, - აცხადებს ნინო ჯელაძე.

1786366935

Kaspi.kz-მა ბანკის ბაზაზე უკვე გაუშვა საპილოტე სერვისი, რომელიც თურქული მარკეტფლეისის Hepsiburada-ს მომხმარებლებს შესყიდვების დასაფინანსებლად სესხებს სთავაზობს. კომპანია თურქეთში ფინტექ-პროდუქტების მასშტაბურ განვითარებას 2027 წელს გეგმავს.Kaspi.kz-მა ნიდერლანდური ჯგუფის Rabobank-ის თურქული შვილობილი კომპანიის შეძენის შესახებ 2025 წლის მარტში განაცხადა. გარიგების დასრულება რამდენჯერმე გადაიდო თურქეთის საბანკო რეგულირების და ზედამხედველობის სააგენტოს (BDDK) ნებართვის მოლოდინში.რეგულატორის თანხმობა კომპანიამ 2026 წლის 24 ივნისს მიიღო, ხოლო გარიგების დასრულების შესახებ 15 ივლისს განაცხადა.გარიგების ღირებულება არ გამჟღავნებულა. Kaspi.kz-ში მანამდე აცხადებდნენ, რომ ბანკის შეძენა კომპანიისთვის არსებითი გარიგება არ იყო. კომპანიის თანადამფუძნებლისა და CEO-ს მიხეილ ლომთაძის განცხადებით, ბანკის შეძენის შემდეგ Kaspi.kz თურქეთში ელექტრონული კომერციისა და ფინტექის განვითარებაში დაახლოებით $300 მლნ-ის ინვესტირებას გეგმავს.Rabobank A.Ş. Kaspi.kz-ის მეორე აქტივია თურქეთში. პირველი იყო Hepsiburada-ს საკონტროლო პაკეტი, რომელიც კომპანიამ 2025 წელს დაახლოებით $1.13 მლრდ-ად შეიძინა. მოგვიანებით ცნობილი გახდა, რომ Kaspi.kz თურქულ მარკეტფლეისში წილის გაზრდას აგრძელებდა.ამასთან, Kaspi.kz-ის დირექტორთა საბჭომ აქციონერებს დივიდენდების 18%-ით გაზრდა შესთავაზა – ერთ ADS-ზე 1 000 ტენგემდე, 2026 წლის პირველი კვარტალის 850 ტენგესთან შედარებით. გადაწყვეტილება აქციონერებმა უნდა დაამტკიცონ.2026 წლის 1 ივლისის მდგომარეობით, Kaspi.kz-ის უმსხვილეს აქციონერებს შორის იყვნენ დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე ვიაჩესლავ კიმი 19.1%-იანი წილით, კომპანიის თანადამფუძნებელი და CEO მიხეილ ლომთაძე – 21.95%-ით, და საინვესტიციო ფონდი Baring Funds – 18.1%-ით.Kaspi.kz-ის შემოსავალმა 2026 წლის პირველ ნახევარში 23%-ით მოიმატა და 2.2 ტრილიონ ტენგეს მიაღწია. წმინდა მოგება კი გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით თითქმის უცვლელი დარჩა და 510.8 მლრდ ტენგე შეადგინა.კომპანიის განცხადებით, ფინანსურ შედეგებზე გავლენა თურქეთში განხორციელებულმა ინვესტიციებმა და ყაზახეთში დაფინანსების მაღალმა ღირებულებამ მოახდინა.Kaspi.kz-მა ასევე დაადასტურა 2026 წლის ფინანსური პროგნოზი. კომპანია კვლავ ელოდება შემოსავლის დაახლოებით 15%-იან, საშუალო საკრედიტო პორტფელის დაახლოებით 20%-იან და კორექტირებული EBITDA-ის დაახლოებით 5%-იან ზრდას.

1786363971

ორგანიზაციის ანალიზში აღნიშნულია, რომ არააქტიური მოსახლეობის ზრდა ძირითადად პენსიონერებისა და 15 წლამდე ასაკის პირების ჯგუფების ხარჯზე ხდება. კვლევა დეტალურად მიმოიხილავს დასაქმებისა და უმუშევრობის კუთხით ქვეყანაში არსებულ სტრუქტურულ გამოწვევებსა და დემოგრაფიული ცვლილებების გავლენას შრომის ბაზარზე."2024 წლის აღწერამ 15 წლისა და მეტი ასაკის 3 158 758 ადამიანი დააიდენტიფიცირა. მათი ნაწილი ეკონომიკურად აქტიურია (დასაქმებული და ის უმუშევარი ადამიანები, რომლებიც აქტიურად ეძებდნენ სამუშაოს გასული 4 კვირის განმავლობაში და მზად არიან, დაიწყონ მუშაობა უახლოეს 2 კვირაში), ნაწილი კი - ეკონომიკურად არააქტიური. ეს უკანასკნელი, ერთი მხრივ, მოიცავს პოტენციურ სამუშაო ძალასა (ადამიანები, რომლებიც გასული 4 კვირის განმავლობაში აქტიურად ეძებდნენ სამუშაოს, თუმცა მზად არ არიან, მუშაობის დასაწყებად უახლოეს 2 კვირაში, ან არ ეძებდნენ სამუშაოს გასული 4 კვირის განმავლობაში, თუმცა მზად არიან, დაიწყონ მუშაობა უახლოეს 2 კვირაში) და სამუშაო ძალის გარეთ მყოფ მოსახლეობას (ადამიანები, რომლებიც გასული 4 კვირის განმავლობაში არ ეძებდნენ სამუშაოს და არ იყვნენ მზად მუშაობის დასაწყებად უახლოესი 2 კვირის განმავლობაში; მაგ., პენსიონერები, მოსწავლეები, და სხვა).როგორც მონაცემების ანალიზიდან იკვეთება, 2014 წელთან შედარებით, 2024 წელს 15 წელს ზემოთ მოსახლეობაში ეკონომიკურად აქტიური მოსახლეობის წილი 63.7%-დან 55.6%-მდე შემცირდა.2014 წლის შემდგომ, უმუშევართა წილმა 16.1%-დან 13%-მდე დაიკლო, თუმცა, 53.4%-დან 48.3%-მდე შემცირდა დასაქმების დონეც, ანუ დასაქმებულთა წილი 15 წლის ზემოთ ასაკის მოსახლეობაში. ეს იმას ნიშნავს, რომ ეკონომიკურად არააქტიური მოსახლეობის წილი გაიზარდა, რაც, თავის მხრივ, უარყოფით ეკონომიკურ ან/და დემოგრაფიულ ტენდენციად შეიძლება მივიჩნიოთ.ამასთან, სტატისტიკის მიზნებისთვის, დასაქმებულად ითვლება 15 წლისა და უფროსი ასაკის პირი, რომელიც ბოლო 1 კვირის განმავლობაში, ანაზღაურების ან მოგების მიღების მიზნით, სულ მცირე 1 საათს მაინც მუშაობდა. ამიტომ, დასაქმებული მოსახლეობის მაჩვენებელი - 48.3%, იმ ადამიანებსაც მოიცავს, რომლებმაც თუნდაც 1 ან 2 საათის განმავლობაში იმუშავეს. ეს მაჩვენებელი ავტომატურად არ აჩვენებს, თუ რა განაკვეთზეა ადამიანი დასაქმებული და რამდენად ადეკვატურია მისი დასაქმება.ამ სფეროში თვალშისაცემია გენდერული სხვაობაც. როგორც საქართველოს მასშტაბით, ისე ყველა რეგიონში, კაცებთან (53.2%) შედარებით, ქალების (44.1%) დასაქმების დონე უფრო დაბალია. ქალთა დანარჩენი ნაწილი უმუშევართა ან ეკონომიკურად არააქტიური მოსახლეობის კატეგორიაში გვხვდება.დასაქმებისა და უმუშევრობის მიმართულებით, არაერთ მუნიციპალიტეტში ვითარება კიდევ უფრო მძიმეა. 16 მუნიციპალიტეტში დასაქმების დონე 39-43%-ს შორის მერყეობს, ხოლო 13 მუნიციპალიტეტში უმუშევრობის დონე 17%-ზე მეტია.საქართველოსა და ევროკავშირის მონაცემების შედარება საინტერესო დასკვნების გაკეთების შესაძლებლობას იძლევა. მაშინ, როდესაც 20-64 წლის ასაკის მოსახლეობის დასაქმების საშუალო დონე ევროკავშირში 75.7% იყო, იგივე მაჩვენებელი საქართველოში მხოლოდ 59.6%-ს შეადგენდა. ეს იმის მიმანიშნებელია, რომ საქართველოს მოსახლეობაზე ორიენტირებული და ეფექტიანი პოლიტიკა სჭირდება, რათა ევროკავშირის საშუალო მაჩვენებელს მიაღწიოს", - წერს სოციალური სამართლიანობის ცენტრი.

1786362386

კერძოდ, Lion Finance Group-ის (BGEO LN) აქციები დაიხურა 124.40 ბრიტანულ ფუნტ სტერლინგში (GBP), +7.15% წინა კვირასთან შედარებით და +7.80% გასულ თვესთან შედარებით. ვაჭრობის მოცულობამ 220 ათას აქციაზე მეტი შეადგინა, GBP 116.50 - 125.10 დიაპაზონში. ბოლო 4 კვირის განმავლობაში, საშუალო დღიური ვაჭრობის მოცულობამ 40 ათასი აქცია შეადგინა.თიბისი ბანკის ჯგუფის (TBCG LN) აქციები დაიხურა 49.36 ბრიტანულ ფუნტ სტერლინგში (GBP), +2.58% წინა კვირასთან შედარებით და +6.01% გასულ თვესთან შედარებით. ვაჭრობის მოცულობამ 429 ათას აქციაზე მეტი შეადგინა, GBP 42.14 - 50.65 დიაპაზონში. ბოლო 4 კვირის განმავლობაში, საშუალო დღიური ვაჭრობის მოცულობამ 60 ათასი აქცია შეადგინა.Georgia Capital-ის (CGEO LN) აქციები დაიხურა 44.00 ბრიტანულ ფუნტ სტერლინგში (GBP), +11.25% წინა კვირასთან შედარებით და -1.01% გასულ თვესთან შედარებით. ვაჭრობის მოცულობამ 276 ათას აქციაზე მეტი შეადგინა, GBP 39.75 - 46.85 დიაპაზონში. ბოლო 4 კვირის განმავლობაში, საშუალო დღიური ვაჭრობის მოცულობამ 36 ათასი აქცია შეადგინა.

1786361953