სამედიცინო სერვისებზე ფასების ზრდა მკვეთრად შენელდა

სტატისტიკის მიხედვით, ჯერ კიდევ 2026 წლის იანვარში სექტორში 25,5%-იანი წლიური ზრდა ფიქსირდებოდა, თუმცა თებერვალში მაჩვენებელი მკვეთრად დასტაბილურდა.ფასების რეგულირება და DRG სისტემაფასების ზრდა ეხება მხოლოდ იმ მომსახურებებს, რომლებიც სახელმწიფო დაფინანსების მიღმაა დარჩენილი. საყოველთაო ჯანდაცვის ფარგლებში მოქმედი დიაგნოზთან შეჭიდული ჯგუფების (DRG) მოდელი კლინიკებს ფასების თვითნებურ მატებას უკრძალავს, რის გამოც სამედიცინო დაწესებულებები ფასებს ძირითადად არარეფორმირებულ სეგმენტში ცვლიდნენ.კონკურენციის სააგენტოს მონიტორინგისამედიცინო ბაზარზე არსებულ დინამიკას ამჟამად კონკურენციისა და მომხმარებელთა დაცვის სააგენტო სწავლობს. უწყება აანალიზებს მსხვილი სტაციონარული კლინიკების მონაცემებს 2022 წლის იანვრიდან 2025 წლის ოქტომბრამდე პერიოდში.მონიტორინგის მიზანია დადგინდეს: იყო თუ არა ფასების ზრდა (ზოგ შემთხვევაში 100%-მდე) ეკონომიკურად დასაბუთებული; ეფუძნებოდა თუ არა გაძვირება გაზრდილ დანახარჯებსა და საბაზრო ფაქტორებს; ჰქონდა თუ არა ადგილი ფასების ხელოვნურ ზრდას კლინიკების მხრიდან. სააგენტოს წარმომადგენლის, გიორგი ქედელიძის განცხადებით, კვლევა მოახდენს იმ სფეროების იდენტიფიცირებას, სადაც ინფლაცია ყველაზე მაღალი იყო. მოკვლევის პირველადი შედეგების გამოქვეყნების ზუსტი თარიღი ამ დროისთვის უცნობია.

Galt & Taggart: ირანის კონფლიქტის გავლენა საქართველოს ეკონომიკაზე მინი...

"ირანზე პირდაპირი ეკონომიკური დამოკიდებულება დაბალიასაქართველოს ირანთან პირდაპირი ეკონომიკური კავშირები მცირეა. 2025 წელს ირანის წილი საქართველოს მთლიან სავალუტო შემოდინებებში (ექსპორტი, ტურიზმი, პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები და ფულადი გზავნილები) მხოლოდ 0.9% იყო. გარდა ამისა, 2025 წელს ისრაელსა და ირანს შორის 12 დღიან კონფლიქტსაც საქართველოზე თვალსაჩინო მაკროეკონომიკური გავლენა არ მოუხდენია. ეს აჩვენებს, რომ მოკლე დროით მიმდინარე და გეოგრაფიულად შეზღუდული ესკალაციები, როგორც წესი, საქართველოს ეკონომიკაზე უმნიშვნელო გავლენას ახდენს. მიუხედავად იმისა, რომ ვითარება კვლავ ცვალებადია, ეკონომიკური გავლენა ძირითადად დამოკიდებული იქნება არა თავად პირველად ესკალაციაზე, არამედ იმაზე თუ რამდენ ხანს გასტანს ეს დაძაბულობა.საბაზისო ხედვა: მოკლევადიანი შეფერხებებითუ დაძაბულობა განიმუხტება და შეფერხებების გავლენა შეზღუდული დარჩება - როგორც ამ ეტაპზე ველით - საქართველოს ეკონომიკაზე ეკონომიკური გავლენა იქნება მცირე და დროებითი. სცენარში, როდესაც კონფლიქტი დაახლოებით ერთ თვეს გასტანს, 2026 წლის მშპ-ის ზრდა ჩვენი 6%-იანი საბაზისო პროგნოზიდან მხოლოდ 0.2 პროცენტული პუნქტით შენელდება. ინფლაციური ეფექტები დარჩება ზომიერი და უმეტესად გარდამავალი.საქართველოს ეკონომიკური დამოკიდებულება ირანზე, ისრაელსა და სპარსეთის ყურის ქვეყნებზესაქართველოს ეკონომიკური კავშირები ირანთან, ისრაელთან და სპარსეთის ყურის ქვეყნებთან ზომიერია და ძირითადად რამდენიმე არხშია კონცენტრირებული, განსაკუთრებით ტურიზმში.ირანთან პირდაპირი ეკონომიკური კავშირები საკმაოდ მცირეა. 2025 წელს ირანის წილი საქართველოს მთლიან სავალუტო შემოდინებებში მხოლოდ 0.9% იყო. ირანიდან მიღებული ტურისტული შემოსავლები მთლიანი ტურისტული შემოსავლების 2.6%-ს შეადგენდა, ხოლო საქონლის ექსპორტის წილი მთლიან ექსპორტში 0.5% იყო. ფულადი გზავნილებისა და პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მხრივ ირანიდან შემოდინებები პრაქტიკულად არ ფიქსირდება. ეს მიუთითებს, რომ მხოლოდ ირანთან დაკავშირებული მოკლევადიან შეფერხებებს ნაკლებად სავარაუდოა, რომ მნიშვნელოვანი გავლენა ჰქონდეს საქართველოს ეკონომიკაზე.ისრაელი საქართველოსთვის უფრო მნიშვნელოვანი პარტნიორია, განსაკუთრებით ტურიზმისა და ფულადი გზავნილების მიმართულებით. 2025 წელს ისრაელიდან მიღებული ტურისტული შემოსავლები მთლიანი ტურისტული შემოსავლების 12.5% იყო, ხოლო ფულადი გზავნილების წილი 7.6%. ამასთან, საქონლის ექსპორტი და პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები მცირეა და თითოეული დაახლოებით მშპ-ის 0.1%-ს შეადგენს. მთლიანობაში, 2025 წელს ისრაელის წილი საქართველოს სავალუტო შემოდინებებში მშპ ის დაახლოებით 2.5% იყო, რაც ზომიერ დამოკიდებულებას მიუთითებს.საქართველოს ეკონომიკური კავშირები სპარსეთის ყურის ქვეყნებთანაც მცირეა, თუმცა დივერსიფიცირებულია ტურიზმსა და პირდაპირ უცხოურ ინვესტიციებში. 2025 წელს ყურის ქვეყნებიდან მიღებული ტურისტული შემოსავლები მთლიანი ტურისტული შემოსავლების 4.5% იყო, ხოლო პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების წილი 4.2%. მიუხედავად ამისა, ეს ნაკადები მთლიან ეკონომიკასთან შედარებით მცირეა და მშპ-ის დაახლოებით 1.1%-ს შეადგენს. მოკლევადიან პერიოდში ყველაზე მგრძნობიარე არხად კვლავ ტურიზმი რჩება.იმპორტზე დამოკიდებულება: ირანიდან, ისრაელიდან და სპარსეთის ყურის ქვეყნებიდან ერთობლივმა იმპორტმა 2025 წელს მთლიან იმპორტში დაახლოებით 4.1% შეადგინა; ძირითადი კატეგორიებია ტელეფონები, სამშენებლო მასალები და სხვა დივერსიფიცირებული იმპორტი. აღნიშნული პროდუქტები მარტივად შეიძლება ჩაანაცვლოს სხვა ქვეყნებმა როგორიცაა თურქეთი და ჩინეთი, რაც მიუთითებს, რომ ამ ქვეყნებიდან იმპორტის შეფერხებამ ნაკლებად სავარაუდოა, არსებითად იმოქმედოს ეკონომიკურ აქტივობაზე.საერთო ჯამში, საქართველოს ეკონომიკური კავშირები ირანთან, ისრაელთან და ყურის ქვეყნებთან მიუთითებს, რომ ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე მოვლენების პირდაპირი გავლენა საქართველოს ეკონომიკაზე მინიმალური იქნება კონფლიქტის მოკლე პერიოდში დასრულების შემთხვევაში", - ვკითხულობთ გალტ&თაგარტის მიმოხილვაში. 

მთავრობათაშორისი კომისიის სხდომაზე საქართველო–სომხეთის თანამშრომლობის...

მთავრობის პრეს–სამსახურის ცნობით, საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ხაზი გაუსვა სომხეთის რესპუბლიკასთან სტრატეგიულ პარტნიორობას, მზარდ თანამშრომლობას და რეგიონში სტაბილურობის მნიშვნელობას.„ჩვენს ქვეყნებს შორის ჩამოყალიბებულია მრავალფეროვანი ფორმატები, რაც დადებითად აისახება ჩვენი პარტნიორობის განვითარებაზე. სომხეთი სტაბილურად არის საქართველოს სავაჭრო  პარტნიორების ათეულში. რაც შეეხება ვიზიტორების რაოდენობას სომხეთიდან საქართველოში, ამ თვალსაზრისით, სომხეთი მთავარ სამეულშია. სავაჭრო-ეკონომიკური ურთიერთობების მიღმა, ჩვენს გვაკავშირებს ძალიან მჭიდრო თანამშრომლობა ისეთ სფეროებში, როგორიცაა განათლება, კულტურა, ხალხთაშორისი ურთიერთობები, სტრატეგიული მიმართულებები. ამ ყველაფრის ფონზე, არსებობს ძალიან დიდი პოტენციალი, რომ ყველა მიმართულებით თანამშრომლობა კიდევ უფრო გაღრმავდეს. ასევე ძალიან მნიშვნელოვანია რეგიონში სტაბილურობის შენარჩუნება. მოხარულნი ვართ იმ ტენდენციებით, რომლებიც განვითარდა ბოლო დროის განმავლობაში ჩვენს რეგიონში. ძალიან მნიშვნელოვანი იყო სამშვიდობო შეთანხმება, რომელიც გაფორმდა თქვენსა და აზერბაიჯანს შორის. ეს ყველაფერი იძლევა ძალიან კარგ საფუძველს, კიდევ უფრო მეტად ვიზრუნოთ ჩვენი რეგიონის გაძლიერებასა და განვითარებაზე. ბატონო პრემიერ-მინისტრო, მინდა, მადლობა გადაგიხადოთ ჩვენი ურთიერთობების განვითარებაში თქვენი პირადი წვლილისთვის. ამას ძალიან ვაფასებთ", - განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.საქართველოს პრემიერ-მინისტრს სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის სამშვიდობო პროცესის მუდმივი მხარდაჭერისთვის მადლობა გადაუხადა სომხეთის რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრმა და ორი ქვეყნის სავაჭრო-ეკონომიკური კავშირების განვითარების დადებით დინამიკაზე გაამახვილა ყურადღება.„დამოუკიდებლობის მოპოვების დღიდან სომხეთში საქართველოდან შემოდის მატარებლები და იმედი გვაქვს, სარკინიგზო მიმოსვლის შედეგად, ვაჭრობა კიდევ უფრო გაიზრდება. ამ საკითხში თქვენი მხარდაჭერა ფასდაუდებელია. საქართველოს მხარდაჭერით, გაღრმავდა სამმხრივი ვაჭრობა და ურთიერთობა სომხეთს, საქართველოს და აზერბაიჯანს შორის. მშვიდობა სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის, რა თქმა უნდა, აუმჯობესებს გარემოს ჩვენს რეგიონში. ჩვენ მომავალშიც უპირობოდ დავუჭერთ მხარს საქართველოს ტერიტორიულ მთლიანობას, სუვერენიტეტს და პოლიტიკურ დამოუკიდებლობას. ჩვენს ხალხებს შორის ისტორიული ურთიერთობა ძალიან კარგი და პოზიტიურია. ეს არის არსებითი და მნიშვნელოვანი ფასეულობა", - აღნიშნა ნიკოლ ფაშინიანმა.საქართველო-სომხეთის ეკონომიკური თანამშრომლობის მთავრობათაშორისი კომისიის სხდომაში ორი ქვეყნის მთავრობის წევრები მონაწილეობდნენ.

წლიური ინფლაცია 4.6%-ია - სურსათსა და ჯანდაცვაზე ფასები კვლავ იზრდება

რაც შეეხება საბაზო ინფლაციას, აღნიშნულმა მაჩვენებელმა 2026 წლის თებერვალში, გასული წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით 2.7% შეადგინა, ხოლო თამბაქოს გარეშე წლიური საბაზო ინფლაციის მაჩვენებელი 2.4%-ით განისაზღვრა.საქსტატის მონაცემებით, ყოველთვიური ინფლაციის მაჩვენებლის ფორმირებაზე ძირითადი გავლენა იქონია ფასების ცვლილებამ შემდეგ ჯგუფებზე: ტრანსპორტი: ჯგუფში ფასები გაიზარდა 1.5%-ით, რაც თვის ინფლაციაზე 0.18 პ.პ.-ით აისახა. ფასები გაიზარდა სატრანსპორტო მომსახურებასა (5.5%) და პირადი სატრანსპორტო საშუალებების ექსპლუატაციაზე (1.2%);სხვადასხვა საქონელი და მომსახურება: ჯგუფში ფასები გაიზარდა 2.9%-ით, რაც 0.15 პ.პ.-ით აისახა მთლიან ინდექსზე. ფასები, ძირითადად, მომატებულია ქვეჯგუფებზე: პირადი ნივთები, სხვა კატეგორიებში ჩაურთველი (17.9%) და პირადი ჰიგიენა (0.8%);ალკოჰოლური სასმელები, თამბაქო: ფასები გაიზარდა 1.3%-ით. შესაბამისად, ჯგუფის წვლილმა თვის ინდექსში 0.08 პ.პ. შეადგინა. ფასები გაიზარდა როგორც ალკოჰოლურ სასმელებზე (2.2%), ისე თამბაქოს ნაწარმზე (0.7 პროცენტი);სურსათი და უალკოჰოლო სასმელები: ჯგუფში ფასები შემცირდა 0.3%-ით, რაც თვის ინფლაციაზე -0.13 პ.პ.-ით აისახა. ფასები შემცირებულია ქვეჯგუფებზე: რძე, ყველი და კვერცხი (-3.5%), შაქარი, ჯემი და სხვა ტკბილეული (-3.2%), ყავა, ჩაი და კაკაო (-2.7%), ზეთი და ცხიმი (-0.9%), პური და პურპროდუქტები (-0.5%). ამასთან, ფასები გაიზარდა ქვეჯგუფებზე: ბოსტნეული და ბაღჩეული (4.6%), მინერალური და წყაროს წყალი, უალკოჰოლო სასმელები და ნატურალური წვენები (3.1%), თევზეული (1.9%), ხილი და ყურძენი (1.6%), ხორცი და ხორცის პროდუქტები (0.6%).წლიური ინფლაციის ფორმირებაზე ძირითადი გავლენა იქონია ფასების ცვლილებამ შემდეგ ჯგუფებზე: სურსათი და უალკოჰოლო სასმელები: ჯგუფში ფასები გაიზარდა 9.5%-ით, რაც წლიურ ინფლაციაზე 3.2 პ.პ.-ით აისახა. ფასები მომატებულია ქვეჯგუფებზე: თევზეული (23.1%), პური და პურპროდუქტები (13.8%), ხილი და ყურძენი (13.3%), ბოსტნეული და ბაღჩეული (10.2%), ხორცი და ხორცის პროდუქტები (9.6%), შაქარი, ჯემი და სხვა ტკბილეული (9.4%), ზეთი და ცხიმი (7.1%), ყავა, ჩაი და კაკაო (5.9%), მინერალური და წყაროს წყალი, უალკოჰოლო სასმელები და ნატურალური წვენები (5.3%), რძე, ყველი და კვერცხი (5.3%);ჯანმრთელობის დაცვა: ჯგუფში ფასები მომატებულია 5.9%-ით, რაც წლიურ ინფლაციაზე 0.5 პ.პ.-ით აისახა. ფასები მომატებულია ქვეჯგუფებზე: სამედიცინო პროდუქცია, აპარატურა და მოწყობილობა (8.1%), ამბულატორიული სამედიცინო მომსახურება (5.6%), საავადმყოფოების მომსახურება (1.7%);სხვადასხვა საქონელი და მომსახურება: ჯგუფში ფასები გაიზარდა 9.8%-ით, რაც 0.48 პ.პ.-ით აისახა მთლიან ინდექსზე. ფასები, ძირითადად, მომატებულია ქვეჯგუფებზე: პირადი ნივთები, სხვა კატეგორიებში ჩაურთველი (57.8%), დაზღვევა (8.5%), პირადი ჰიგიენა (4.5%);ალკოჰოლური სასმელებისა და თამბაქოს ჯგუფში ფასები გაიზარდა 4.3%-ით, რაც 0.28 პ.პ.-ით აისახა მთლიან ინდექსზე. მოცემულ პერიოდში ფასები გაზრდილია როგორც თამბაქოს ნაწარმზე  (7.1%), ისე ალკოჰოლურ სასმელებზე (1.4%).

ირანის კრიზისი „შუა დერეფანში“ ტვირთნაკადს გაზრდის

TCRC-ის შეფასებით, პროცესები ნაკლებად პროგნოზირებადია და ამ ეტაპზე მხოლოდ ჰიპოთეტურ გათვლებზე შესაძლოა იყოს საუბარი. თუ შუა დერეფნის განვითარების დინამიკას გადავხედავთ, 2022 წელს, რეგიონში საომარი დაპირისპირების შედეგად საქართველოს გავლით გადაზიდვების მოცულობა 50%-ით გაიზარდა. ეს მნიშვნელოვანი წინსვლა იყო, თუმცა მომდევნო 2023, 2024 და 2025 წლებში ამ ზრდის შენარჩუნება ვერ მოხერხდა და გარკვეული კლების ტენდენციაც დაფიქსირდა. ეს მიუთითებს, რომ საქართველომ სრულად ვერ გამოიყენა არსებული ეკონომიკური შესაძლებლობის ფანჯარა.ამავდროულად, ბოლო წლებში ცენტრალური აზიის ქვეყნებმა აქტიურად დაიწყეს ირანის მიმართულებით სატრანსპორტო და ლოგისტიკური თანამშრომლობის გაღრმავება. მაგალითად, 2023 წელს აშხაბადმა და თეირანმა საზღვარზე ახალი ეკონომიკური ზონის შექმნა დააანონსეს. იმავე წელს ყაზახეთმა, თურქმენეთმა და ირანმა კონკურენტულ სატარიფო პოლიტიკა შეიმუშავეს."2024 წელს ყაზახეთმა, თურქეთმა, ჩინეთმა და ირანმა საკონტეინერო გადაზიდვებისთვის ახალი სატარიფო სისტემა წარადგინეს. 2025 წელს გაფართოვდა ურიკების შემცვლელი მეშხედ – სერაქსის სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურა თურქმენეთ-ირანის საზღვარზე.2026 წელს ყაზახეთის პრემიერ-მინისტრმა განაცხადა, რომ ქვეყანა შუა დერეფნის პარალელურად ირანის მიმართულებითაც აძლიერებს გადაზიდვებს – ეს ყველაფერი მიუთითებს, რომ ცენტრალური აზიის ქვეყნები აქტიურად ცდილობენ ირანის გავლით სამხრეთის ნავსადგურებთან დაკავშირებას. თუმცა თუ ირანში არსებული არასტაბილურობა გაგრძელდება, ეს ყოველივე ავტომატურად გაზრდის შუა დერეფნის მნიშვნელობას და საქართველოს შეუძლია დამატებითი ტვირთნაკადების მოზიდვა, განსაკუთრებით ყაზახეთსა და უზბეკეთში წარმოებული სამრეწველო პროდუქციის მიმართულებით.სანქციების მიუხედავად, სადღეისოდ ირანის სამხრეთში ჰორმუზის სრუტესთან მდებარე ბანდარ-აბასის ნავსადგური, მაინც იღებს  ჩინური, ინდოეთის და ახლო აღმოსავლეთის საკონტეინერო ტვირთებს, რითაც გარკვეულწილად ფოთისა და ბათუმის ნავსადგურებს უწევს კონკურენციას. არსებული ვითარებიდან გამომდინარე, სავარაუდოდ საქართველოს საზღვაო ნავსადგურები, აღნიშნულ საკონტეინერო ტვირთებს უკვე საზღვაო მიმართულებით მიიღებენ, რაც  საქართველოზე გამავალ დერეფანზე დადებითად აისახება.ასევე მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ირანს სტრატეგიულად სჭირდება შავი ზღვის ნავსადგურებთან წვდომა საქართველოს გავლით. წარსულშიც, 2018 წლამდე, ირანიდან ნედლი ნავთობი ბათუმის ნავსადგურში შემოდიოდა.შესაბამისად, მომავალში არ არის გამორიცხული, რომ კასპიის ზღვაზე ირანის ჩრდილოეთ ამირაბადის და ენზელის ნავსადგურებიდან ტვირთები აზერბაიჯანისა და საქართველოს რკინიგზის გავლით ისევ შავი ზღვის ნავსადგურების მიმართულებით გადაიზიდოს.ამ პროცესში მნიშვნელოვანი ფაქტორია რუსეთის მიერ ჩრდილოეთ-სამხრეთის დერეფნის განვითარებაც. რუსეთი 1.6 მილიარდი დოლარის ინვესტიციით, აანონსებს ირანის ტერიტორიაზე რეშტ – ასტარა – ყაზვინის  180-კილომეტრიანი სარკინიგზო მონაკვეთს მშენებლობის პროექტს ირანის. თუმცა რეგიონში არსებული არასტაბილურობის ფონზე, ამ პროექტის ეფექტიანობაც გარკვეული კითხვის ნიშნის ქვეშ დგება, რაც დამატებით შესაძლებლობებს ქმნის შუა დერეფნისთვის.ჩრდილოეთ–სამხრეთ დერეფნის კონტურის შესაკვრელად, ბოლო პერიოდში რუსეთი მნიშვნელოვან ფინანსურ სახსრებს დებს, პირველ რიგში კასპიის ზღვის ჩრდილოეთით საკუთარი ნავსადგურების (ასტრახანი, მახაჩკალა, ოლია) განვითარების, ასევე საზღვაო ფლოტის განახლების მიმართულებით, ბუნებრივია რუსეთ – ირანის სატრანსპორტო ღერძით გადაზიდვების შეჩერება, გამოიწვევს ტვირთნაკადების ალტერნატიული, აზერბაიჯანის მიმართულებებით გადანაწილებას.გასათვალისწინებელია, რომ აზერბაიჯანისათვის სტრატეგიულად მინიშვნელოვანია ბაქო – თბილისი – ყარსის რკინიგზის დატვირთვა, აქედან გამომდინარე ჩრდილოეთ – სამხრეთ მიმართულებით ტვირთნაკადების ამ მიმართულებით გადმომისამართება, სადღეისოდ დაუტვირთავ მარაბდა – კარწახის მონაკვეთზე დადებითად იმოქმედებს.ამ ახალი შესაძლებლობების გამოყენებისთვის საქართველოსთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანია ინფრასტრუქტურის განვითარება და ინვესტიციების მოზიდვა. განსაკუთრებით საყურადღებოა, რომ 2025 წელს ტრანსპორტისა და ლოგისტიკის სექტორში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები მხოლოდ 150 მილიონი დოლარს შეადგენდა, რაც სატრანზიტო ამბიციის მქონე ქვეყნისათვის არ წარმოადგენს სასურველ მაჩვენებელს", - წერს TCRC.