თბილისი (GBC) – ბაქოში გარკვეულ ეტაპზე უნდა შეიქმნას სასაქონლო ბირჟა, განაცხადა კომპანია Socar Trading-ის ნავთობპროდუქტების წამყვანმა ტრეიდერმა ანარ ჰაბიბმა.

როგორც იუწყება სააგენტო „აპა–ეკონომიკსი“, განცხადება გაკეთდა ბაქოში, კასპიისა და ცენტრალური აზიის ნავთობის ვაჭრობისა და ლოგისტიკის II ფორუმზე, რომელიც ორგანიზებული იყო GLENMAR Group-ის მიერ.

ჰაბიბის თქმით, ბირჟას შესაძლოა ეწოდოს ბაქოს ბირჟა ან ენერგეტიკული ბირჟა. პროექტი, მისი შეფასებით, შეიძლება განხორციელდეს ერთობლივი საწარმოს ფორმატში Intercontinental Exchange (ICE)-თან თანამშრომლობით და ისეთი საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტების მხარდაჭერით, როგორიცაა JPMorgan Chase და Goldman Sachs.

მისი თქმით, კასპიის რეგიონში უკვე დიდი ხანია განიხილება ტრეიდერებს, გამყიდველებსა და მყიდველებს შორის ჰეჯირების ეფექტიანი მექანიზმის შექმნა. „ვფიქრობ, გარკვეულ ეტაპზე ბაქოში სასაქონლო ბირჟის შექმნისთვის საჭირო პირობები ჩამოყალიბდება“, — განაცხადა ჰაბიბმა.

მან ასევე აღნიშნა, რომ არსებული ინფრასტრუქტურა მხოლოდ დროებით აკმაყოფილებს მოთხოვნებს და მომავალში საჭირო იქნება ახალი სიმძლავრეების განვითარება. ბაქოში უკვე ფუნქციონირებს ალიათის პორტი, რომელიც თავისუფალი ეკონომიკური ზონის პრინციპით მუშაობს. ჰაბიბის შეფასებით, ჩრდილო-დასავლეთ ევროპის – ამსტერდამის, როტერდამის და ანტვერპენის ლოგისტიკური და ენერგეტიკული ჰაბების მოდელი შესაძლოა კასპიის ზღვის სანაპიროზეც განხორციელდეს.

ექსპერტების შეფასებით, ბაქოში სასაქონლო ბირჟის შექმნა აზერბაიჯანისთვის შეიძლება ნიშნავდეს ენერგეტიკული ვაჭრობის რეგიონულ ცენტრად ჩამოყალიბების მცდელობას. ამჟამად კასპიის რეგიონში ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების ფასების განსაზღვრა ძირითადად გლობალურ ბირჟებზე ხდება, ხოლო ადგილობრივ მოთამაშეებს საკუთარი ჰეჯირების ინსტრუმენტები შეზღუდულად აქვთ.

ბირჟის შექმნის შემთხვევაში, აზერბაიჯანი შეძლებს გაზარდოს ტრანზაქციური მოცულობები, განავითაროს ფინანსური სერვისები და გააძლიეროს პოზიციები ტრანზიტული დერეფნების – მათ შორის შუა დერეფნის – ფარგლებში.

ამასთან, პროექტი ბაქოს პირდაპირ კონკურენციაში შეიყვანს რეგიონის სხვა ჰაბებთან, მათ შორის თურქეთთან, რომელიც ენერგეტიკული სავაჭრო პლატფორმის განვითარებას ცდილობს, და ყაზახეთთან, რომელიც კასპიის რეგიონში ლოგისტიკურ როლს აძლიერებს.

ანალიტიკოსების თქმით, მსგავსი ბირჟის წარმატება დამოკიდებული იქნება არა მხოლოდ ინფრასტრუქტურაზე, არამედ სამართლებრივ ჩარჩოზე, გამჭვირვალობაზე და საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტების ნდობაზე.