აშშ-ს ტარიფების გავლენა საქართველოზე - TBC კაპიტალი
თბილისი (GBC) - აშშ-ის ახალი
საპასუხო სატარიფო
პოლიტიკა, აშშ-ის
ადმინისტრაციის თანახმად,
მნიშვნელოვნად გაზრდილმა
სავაჭრო დეფიციტმა
განაპირობა. გარდა ამისა,
აშშ-ის ადმინისტრაცია
აღნიშნავს, რომ მათ მიერ
დაწესებული იმპორტის
გადასახადები,
მნიშვნელოვნად ჩამორჩება
სავაჭრო პარტნიორების
მიერ დაწესებულ ტარიფებს.
ეს კი აშშ-ის ადგილობრივ
წარმოებას ანელებს. ახალი
საპასუხო სატარიფო
პოლიტიკით კი
ადმინისტრაცია ამ
გამოწვევების გადაჭრას
გეგმავს.ახალი სატარიფო
პოლიტიკის ფარგლებში,
ყველა სავაჭრო პარტნიორი
ქვეყნისთვის აქამდე
დაწესებულ იმპორტის
გადასახადს საბაზისოდ
დაემატა საქონლის
ღირებულების 10% (საბაზისო
ტარიფი). თუმცა, დაახლოებით
სამოცამდე ქვეყნისთვის
იმპორტის გადასახადი
აღემატება საბაზისო
დანამატს.პრეზიდენტის
განკარგულება, მოიცავს
გამონაკლისი პროდუქტების
სიასაც, რომელსაც
დამატებითი იმპორტის
გადასახადი არ შეეხება.
დამატებითი 10%-იანი
საბაზისო იმპორტის
გადასახადი ძალაში შედის 2025
წლის 5 აპრილიდან.რა
პირდაპირი ეფექტი ექნება
ამერიკის საპასუხო
სატარიფო პოლიტიკას
საქართველოს?გრძელვადიანი
და არაპირდაპირი
ეფექტების - ეკონომიკურ
ზრდაზე, სხვადასხვა
ქვეყანასთან ვაჭრობაზე,
ინფლაციაზე, გაცვლით
კურსზე გავლენის,
შესაფასებლად საჭიროა
ტარიფების აღსრულებაზე
მეტი ინფორმაცია და
პარტნიორი ქვეყნების
საპასუხო ნაბიჯების
დალოდება. ერთი რამ ცხადია:
ტარიფების შედეგად ბევრ
ქვეყანას ურთულდება
წვდომა აშშ-ის ბაზარზე. რაც
არაერთ ეკონომიკას
აყენებს გამოწვევის
წინაშე. შესაძლოა, აშშ-ში
ექსპორტიორმა ქვეყნებმა
სხვა ბაზრებით, მათ შორის
საქართველოთი, სცადონ
ამერიკის ნაწილობრივად
ჩანაცვლება. სავარაუდოდ,
უმეტესად ეს ტენდენცია
ამერიკის მთავარ
საიმპორტო პროდუქტებს,
ავტომობილებს,
მანქანა-დანადგარებს და
ელექტრონულ ტექნიკას.
თიბისი კაპიტალი
ტრადიციულად დააკვირდება
მოვლენების განვითარებას
და შემოგთავაზებთ
განახლებებს.რაც შეეხება
პირდაპირ ეფექტს,
სავარაუდოა, რომ
მოკლევადიან
პერსპექტივაში ახალი
სატარიფო პოლიტიკა
უარყოფით გავლენას
იქონიებს საქართველოს
საგარეო ვაჭრობაზე და
ქვეყნის ტერიტორიაზე
გამავალ ტრანზიტულ
ტვირთზე. აშშ
საქართველოსთვის მეორადი
ავტომობილების იმპორტის
მთავარი წყაროა. ტარიფები
შეზღუდავს ავტომობილების
მიწოდებას აშშ-ში, შედეგად,
მაღალი ალბათობით,
მოკლევადიან პერიოდში,
გაიზრდება ფასი აშშ-ში
წარმოებულ ახალ
მანქანებზე. ფასის ზრდა
გადაეცემა მეორად
მანქანებსაც. ეს კი გაზრდის
აშშ-დან იმპორტირებული
მანქანების ფასს
საქართველოში აშშ
წარმოადგენს შედარებით
მცირე, მაგრამ მზარდ ბაზარს
ქართული ღვინისთვისღვინო
ამერიკაში სიდიდით მეორე
საექსპორტო პროდუქტია და
ქართული ღვინის ექსპორტი
აშშ-ში მზარდი ტენდენციით
ხასიათდება. 2024 წელს, აშშ-ის
წილმა საქართველოს ღვინის
ექსპორტში 2.6% შეადგინა და
მე-6 ადგილი დაიკავა. ამავე
პერიოდში ერთი ლიტრი
ქართული ღვინის საშუალო
საექსპორტო ფასი აშშ-ში $6.0
იყო, რაც 2-ჯერ აღემატება
საშუალო საექპორტო ფასს ($2.9).
ეს შესაძლოა, მიუთითებდეს,
რომ ქართული ღვინო აშშ-ის
ბაზარზე მაღალი საფასო
სეგმენტზე
პოზიციონირდება.ღვინოს,
ფეროშენადნობებისგან
განსხვავებით, შეეხება
იმპორტის გაზრდილი
გადასახადი. აშშ-ის მიერ
იმპორტზე დაწესებული
ტარიფები რისკს უქმნის
ბოლო წლებში აშშ-ის
ბაზრებზე ქართული ღვინის
ექსპორტის მზარდი
ტენდენციის გაგრძელებას
და შესაძლოა შეაფერხოს ეს
დინამიკა. მსგავსი ტიპის
ტარიფების დაწესება,
როგორც წესი, სრულად
აისახება სამომხმარებლო
ფასებში და ტარიფის
ტვირთიც მომხმარებელზე
გადადის. მეორე მხრივ,
რადგან აშშ-ში
ექსპორტირებული ქართული
ღვინო უკვე მაღალ საფასო
სეგმენტს წარმოადგენს,
შესაძლოა, მომხმარებელი
ნაკლებად მგრძნობიარე
აღმოჩნდეს ფასების
ცვლილების
მიმართ.საქართველოს
ტრანზიტში აშშ-ში მიმავალი
ტვირთის წილი მცირეა და
საშუალოდ 0.2-0.4%-ის ფარგლებში
მერყეობს2024 წელს, აშშ-ის
მიმართულებით ტრანზიტული
ტვირთის მოცულობა 20.4 ათასი
ტონა იყო, რაც მთლიანი
საგზაო ტრანზიტის 0.2%-ს
შეადგენდა. ეს მაჩვენებელი
შეესაბამება წლების
განმავლობაში
დაფიქსირებულ საშუალო
დონეს. აღსანიშნავია, რომ 2024
წელს აშშ-ში მიმავალი
ტვირთის უმრავლესობა
სომხეთიდან (43%),
აზერბაიჯანიდან (23%) და
ყაზახეთიდან (12%)
გამოიგზავნა.რაც შეეხება
რკინიგზით განხორციელებულ
ტრანზიტს, 2019-2023 წლებში
აშშ-ის მიმართულებით
ტრანზიტული ტვირთის წილი
მთლიან სარკინიგზო
ტრანზიტში საშუალოდ 0.4% იყო.
2024 წელს აშშ-ის
მიმართულებით სარკინიგზო
ტრანზიტული ტვირთის
მოცულობა 241.5 ათასი ტონა
შეადგინა, რაც წინა წლის
მაჩვენებელს 6-ჯერ
აღემატება. შესაბამისად,
აშშ-ის წილი მთლიან
სარკინიგზო ტრანზიტში
3%-მდე გაიზარდა. ეს ზრდა
შესაძლოა ორგვარად
აიხსნას: 1) ერთჯერადად
განხორციელებული
ტრანზაქციით, რომელიც
გრძელვადიან
პერსპექტივაში აშშ-ის
მიმართულებით სატრანზიტო
ნაკადების ცვლილებას არ
გამოიწვევს; 2)
საქართველოზე გამავალი
მულტიმოდალური სავაჭრო
მარშრუტების აქტუალობის
ზრდით, რომელიც სამომავლოდ
ტვირთბრუნვის ნაკადების
ზრდის ახალ შესაძლებლობას
ქმნის. აშშ-ის მიერ
იმპორტზე ტარიფების
დაწესებამ შესაძლოა ამ
უკანასკნელს შეუქმნას
საფრთხე.
1743781560