თბილისი (GBC) – ყაზახეთმა ბოლო შვიდი წლის განმავლობაში სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის განვითარებაში დაახლოებით $35 მილიარდი ჩადო, რათა ჩინეთსა და ევროპას შორის ტვირთების გადაზიდვა დააჩქაროს და ტრანსკასპიური საერთაშორისო სატრანსპორტო მარშრუტის, ე.წ. შუა დერეფნის (Middle Corridor) გამტარუნარიანობა გაზარდოს.
ყაზახეთში დაიწყო ბეინეუ–საქსაულსკის საავტომობილო გზის მშენებლობა. ქვეყნის პრეზიდენტმა ყასიმ-ჟომართ თოყაევმა პროექტს ჩინეთსა და ევროპას შორის „ოქროს ხიდი“ უწოდა. ახალი გზა სასაზღვრო გამშვებ პუნქტებს აქთაუსა და კურიკის პორტებთან დააკავშირებს.
პროექტის დასრულების შემდეგ სატრანსპორტო მარშრუტი დაახლოებით 1 000 კილომეტრით შემოკლდება, ხოლო ტვირთების მიწოდების დრო შესაძლოა სამ დღემდე შემცირდეს.
ყაზახეთის ხელისუფლების ინფორმაციით, ბოლო შვიდი წლის განმავლობაში ქვეყანაში დაახლოებით $35 მილიარდი ჩაიდო სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურაში. ინვესტიციები მოიცავს რკინიგზას, საავტომობილო გზებს, პორტებს, აეროპორტებსა და ციფრულ ლოგისტიკას.
ყაზახეთი ამჟამად ჩინეთსა და ევროპას შორის სახმელეთო სატვირთო გადაზიდვების დაახლოებით 83%-ს უზრუნველყოფს.
შუა დერეფნის ტვირთბრუნვა ხუთჯერ გაიზარდა
ბოლო შვიდი წლის განმავლობაში შუა დერეფნის გავლით ტვირთების გადაზიდვის მოცულობა ხუთჯერ გაიზარდა.
2025 წელს მარშრუტზე 4,5 მილიონ ტონაზე მეტი ტვირთი გადაიზიდა, საკონტეინერო გადაზიდვების მოცულობამ კი დაახლოებით 77 ათასი TEU შეადგინა.
მარშრუტის მონაწილე ქვეყნები 2029 წლისთვის გამტარუნარიანობის 300 ათას TEU-მდე წელიწადში გაზრდას გეგმავენ.
ერთ-ერთ მნიშვნელოვან პროექტს წარმოადგენს დოსთიკი–მოინთის 836-კილომეტრიან მონაკვეთზე მეორე სარკინიგზო ხაზის მშენებლობა, რომელშიც დაახლოებით $1 მილიარდი ინვესტიცია განხორციელდა.
პროექტის შედეგად მონაკვეთის გამტარუნარიანობა დღეში 12-დან 60 მატარებლამდე გაიზარდა, ხოლო სატვირთო მატარებლების საშუალო დღიური გამავლობა 800-დან 1 500 კილომეტრამდე გაიზარდა.
გარდა ამისა, ალმათის რეგიონში დაახლოებით $300 მილიონად შეფასებული 75-კილომეტრიანი სარკინიგზო შემოვლითი ხაზი აშენდა. პროექტმა სარკინიგზო ქსელზე დატვირთვა შეამცირა და ტვირთების გადაზიდვის დრო 24 საათამდე შეამცირა.
ყაზახეთი საქართველოს პორტებთან კავშირს აძლიერებს
ყაზახეთი საერთაშორისო გადაზიდვების დაჩქარებისთვის ციფრულ ტექნოლოგიებსაც იყენებს. ელექტრონულმა საბაჟო სისტემებმა და „ერთი ფანჯრის“ პრინციპმა საზღვრის გადაკვეთისთვის საჭირო დრო შეამცირა.
ამჟამად დოსთიკიდან საქართველოს შავი ზღვის პორტებამდე კონტეინერების მიწოდება დაახლოებით 11–13 დღეშია შესაძლებელი.
ეს მონაცემი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საქართველოსთვის, რადგან შუა დერეფნის ერთ-ერთი მთავარი საზღვაო მონაკვეთი სწორედ საქართველოს პორტებსა და შავი ზღვის მიმართულებას უკავშირდება. ყაზახეთის სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურაში განხორციელებული ინვესტიციები, შესაბამისად, ზრდის არა მხოლოდ ყაზახეთის, არამედ მთელი მარშრუტის, მათ შორის საქართველოს სატრანზიტო ფუნქციის მნიშვნელობას.
ყაზახეთი ასევე ზრდის საჰაერო და საპორტო ინფრასტრუქტურის შესაძლებლობებს. 2025 წელს ქვეყნის აეროპორტები 15,4 მილიონ მგზავრს მოემსახურა, რაც 2024 წელთან შედარებით 4,8%-ით მეტია. მთლიანად ქვეყნის სამგზავრო ნაკადმა კი თითქმის 32 მილიონი ადამიანი შეადგინა.
