თბილისი (GBC) – ირანის შეიარაღებული ძალების გენერალ-მაიორმა ალი აბდოლაჰიმ განაცხადა, რომ თეირანი სპარსეთის ყურეში აშშ-ის სამხედრო ხომალდების შესვლას არ დაუშვებს. ირანელი გენერლის მტკიცებით, ირანის სამხედრო მოქმედებებმა რეგიონში აშშ-ის საზღვაო ძალების შესაძლებლობები შეზღუდა. განცხადებები თეირანსა და ვაშინგტონს შორის სამხედრო დაძაბულობის ფონზე გაკეთდა.
ირანული საინფორმაციო სააგენტო Mehr-ის მიერ გავრცელებულ მასალაში ყურადღება გამახვილებულია ჰორმუზის სრუტის სტრატეგიულ მნიშვნელობასა და მის შესაძლო გავლენაზე მსოფლიო ენერგეტიკულ ბაზარზე. ეს საზღვაო დერეფანი სპარსეთის ყურეს ომანის ყურესთან აკავშირებს და ნავთობის საერთაშორისო გადაზიდვებისთვის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მარშრუტია.
ირანი ტრამპის განცხადებებს ეჭვქვეშ აყენებს
აბდოლაჰიმ აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის განცხადებებშიც დაინახა წინააღმდეგობა. ირანელი გენერლის თქმით, თუ ვაშინგტონის მტკიცებით, ირანის ბირთვულ ობიექტებს მნიშვნელოვანი ზიანი მიადგა, გაუგებარია, რატომ აგრძელებს აშშ თეირანის ბირთვული პროგრამის საფრთხეზე საუბარს.
ირანული მხარე ამ განცხადებებს აშშ-ის მხრიდან ზეწოლის პოლიტიკის ნაწილად წარმოაჩენს. ამასთან, ბირთვული ობიექტების დაზიანების მასშტაბისა და მათი ამჟამინდელი მდგომარეობის დასადგენად დამოუკიდებელი შეფასებებია საჭირო.
ორი ნავთობტანკერის აფეთქების შესახებ ირანის განცხადება
ირანის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის სამხედრო-საზღვაო ძალების ინფორმაციით, ჰორმუზის სრუტის სამხრეთ მონაკვეთზე ორი სუპერტანკერი საზღვაო ნაღმებზე აფეთქდა და ხანძარი გაუჩნდა. ირანული მხარის ცნობით, გემები იმ მარშრუტით გადაადგილდებოდნენ, რომელიც თეირანს არასანქცირებულად ჰქონდა გამოცხადებული.
ირანული უწყების მტკიცებით, აფეთქებებმა ტანკერების სამანქანო განყოფილებები დააზიანა, რის გამოც გემები გაჩერდა და ეკიპაჟებმა მათი დატოვება გადაწყვიტეს. სააგენტოს ცნობით, ტანკერებს ჯამში 4,5 მილიონ ბარელზე მეტი ნედლი ნავთობი გადაჰქონდათ.
ინციდენტის ზუსტი გარემოებები ირანულ განცხადებაში დასახელებული არ ყოფილა. გავრცელებული ინფორმაცია დამოუკიდებლად დადასტურებული არ არის. საერთაშორისო მედიაც ამ ცნობებს ირანის რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის განცხადებაზე დაყრდნობით ავრცელებს.
რატომ არის ჰორმუზის სრუტე მნიშვნელოვანი?
ჰორმუზის სრუტეში ნაოსნობის შეფერხებამ შესაძლოა გავლენა მოახდინოს ნავთობის მიწოდებაზე, გადაზიდვისა და დაზღვევის ხარჯებზე და, საბოლოოდ, ენერგეტიკულ ბაზარზე ფასების მერყეობაზე. ამიტომ რეგიონში სამხედრო დაძაბულობა არა მხოლოდ უსაფრთხოების, არამედ საერთაშორისო ვაჭრობისა და გლობალური ეკონომიკის საკითხიცაა.
Mehr-ის მასალის ავტორის შეფასებით, სრუტეზე კონტროლი ირანს ვაშინგტონზე ზეწოლის მნიშვნელოვან ბერკეტს აძლევს. ავტორი არ ეთანხმება მოსაზრებას, რომ ჰორმუზის სრუტემ სტრატეგიული მნიშვნელობა დაკარგა და მიიჩნევს, რომ საზღვაო გადაადგილებაზე დაწესებული შეზღუდვები და გადაზიდვებისთვის გაზრდილი საფრთხეები მის გავლენას კიდევ ერთხელ წარმოაჩენს.
ამავე დროს, ჰორმუზის სრუტეში მომხდარი ინციდენტებისა და ნავთობის ფასების ცვლილების კონკრეტული მიზეზების დასადგენად დამოუკიდებელი მონაცემებია საჭირო.
ირანის გზავნილი ვაშინგტონისადმი მკაფიოა: თეირანი სპარსეთის ყურეში აშშ-ის სამხედრო ყოფნასა და ირანის წინააღმდეგ ზეწოლის პოლიტიკას საკუთარი ინტერესებისა და უსაფრთხოებისთვის საკითხად განიხილავს და აცხადებს, რომ ამგვარ ქმედებებს პასუხი მოჰყვება.
