Euromoney Markets Awards - თიბისი საქართველოში ობლიგაციების ბაზრის საუკეთესო ბანკია

ახლო აღმოსავლეთში გეოპოლიტიკური დაძაბულობა კვლავ ნარჩუნდება, რამაც მიწოდების მხრიდან მოქმედი შოკის ხანგრძლივობა და, შესაბამისად, ინფლაციური წნეხი გაზარდა.  შედეგად, საქართველოში ინფლაციის მიზნობრივი 3-პროცენტიანი მაჩვენებლიდან გადახრას კვლავ მეტწილად ეგზოგენური ფაქტორები განაპირობებს. კერძოდ, 2026 წლის სექტემბერში წლიურმა ინფლაციამ 5.6 პროცენტი შეადგინა, საიდანაც დაახლოებით 2 პროცენტული პუნქტი ენერგორესურსების ფასებზე მოდიოდა. ამასთან, საერთაშორისო ტრანსპორტირებისა და გადაზიდვების შეფერხებები, ენერგორესურსების გაძვირებასთან ერთად, წარმოებისა და ტრანსპორტირების დანახარჯებს ზრდის, რაც სხვა საქონლისა და მომსახურების ფასებზე არაპირდაპირი გავლენის არხით დამატებით ინფლაციურ წნეხს ქმნის. ამ ფონზე, განსაკუთრებით საყურადღებოა ინფლაციის შედარებით ხისტი კომპონენტების დინამიკა, რომლებიც გრძელვადიანი ინფლაციური მოლოდინების სტაბილურობის უკეთეს საზომს წარმოადგენს. ამ მხრივ, საბაზო და მომსახურების ინფლაცია კვლავ მთლიან ინფლაციასთან შედარებით დაბალ დონეზე ნარჩუნდება. კერძოდ, საბაზო ინფლაციამ 3.5 პროცენტი, ხოლო მომსახურების ინფლაციამ 3.7 პროცენტი შეადგინა. შესაბამისად ამ ეტაპზე მიწოდების შოკის ინფლაციურ მოლოდინებზე გავლენა ზომიერია, თუმცა შოკის გახანგრძლივების გამო ის მეტად საყურადღებო რისკად რჩება.მიმდინარე ეტაპზე, გლობალური ტენდენციების ფონზე გახანგრძლივებული ინფლაციური წნეხის გათვალისწინებით, ეროვნული ბანკის განახლებული ცენტრალური პროგნოზით, 2026 წლის ინფლაციის პროგნოზი 0.2 პროცენტული პუნქტით, 5.4 პროცენტამდე გაიზარდა. სხვა თანაბარ პირობებში, 2027 წლის მეორე ნახევრიდან ინფლაცია მიზნობრივ 3-პროცენტიან მაჩვენებელს ეტაპობრივად დაუახლოვდება და საშუალოდ 3.5 პროცენტი იქნება.  ეკონომიკური აქტივობა მოსალოდნელზე ძლიერია. წინასწარი მონაცემებით, 2026 წლის აგვისტოში ეკონომიკურმა ზრდამ 6.3 პროცენტი, ხოლო წლის პირველ რვა თვეში საშუალოდ 7.6 პროცენტი შეადგინა. აღსანიშნავია, რომ ზრდას კვლავ მეტწილად მაღალპროდუქტიული სექტორები განაპირობებს, რაც მოთხოვნის მხრიდან ინფლაციურ ზეწოლას ანეიტრალებს.  ეროვნული ბანკის განახლებული ცენტრალური პროგნოზით, 2026 წლის ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი 6.5 პროცენტიდან 7.2 პროცენტამდე გაიზარდა, 2027 წელს კი მოსალოდნელია რომ 5.5 პროცენტის ფარგლებში იქნება.გეოპოლიტიკური მოვლენების შემდგომ განვითარებასა და ეკონომიკაზე მათი გავლენის მასშტაბთან დაკავშირებული გაურკვევლობა კვლავ მაღალია. შესაბამისად, მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტმა ცენტრალურ სცენართან ერთად მაღალინფლაციური და დაბალინფლაციური რისკის სცენარები განიხილა.მაღალინფლაციური რისკის სცენარის რეალიზების შემთხვევაში, ფუნდამენტური პროცესები მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთის უფრო მაღალ ტრაექტორიას მოითხოვს, ვიდრე ცენტრალური სცენარი ითვალისწინებს. აღნიშნული სცენარის ძირითადი რისკია ახლო აღმოსავლეთში კონფლიქტის  მეტად გამწვავება და ხანგრძლივად შენარჩუნება, რაც ნავთობის მიწოდებისა და გადამუშავების დამატებითი შეფერხებების ფონზე ენერგორესურსების ფასებს კიდევ უფრო გაზრდის. ამასთან, მიწოდების ჯაჭვების შეფერხებები და ალტერნატიულ სატრანსპორტო მარშრუტებზე გადასვლა წარმოებასა და ტრანსპორტირებას გააძვირებს. შედეგად, გაძლიერებული გლობალური ინფლაციური წნეხი ადგილობრივ ეკონომიკას იმპორტირებული ინფლაციისა და გამკაცრებული გლობალური ფინანსური პირობების არხებით გადმოეცემა, რაც მონეტარული პოლიტიკის დამატებით გამკაცრებასა და მკაცრი პოზიციის უფრო ხანგრძლივად შენარჩუნებას მოითხოვს.მეორე მხრივ, დაბალინფლაციური რისკის სცენარი მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთის ცენტრალურ სცენართან შედარებით უფრო სწრაფ ნორმალიზებას ითვალისწინებს. კერძოდ, ამ სცენარის მიხედვით, ეკონომიკური ზრდის მაღალი დინამიკა, რომელიც მეტწილად მაღალპროდუქტიულ სექტორებს ეფუძნება, მოსალოდნელზე ხანგრძლივად შენარჩუნდება. ეს, თავის მხრივ, საგარეო პოზიციის მდგრად გაუმჯობესებასა და გრძელვადიანი ეკონომიკური ზრდის მაღალ დონეს განაპირობებს. აღნიშნული ხელს შეუწყობს გაცვლითი კურსის ფუნდამენტურ გამყარებას და ერთობლივი მოთხოვნის ზრდის ინფლაციურ გავლენას შეზღუდავს. ამასთან, სცენარი ითვალისწინებს ახლო აღმოსავლეთში კონფლიქტის დეესკალაციას, რის შედეგადაც ენერგორესურსების ფასები ცენტრალურ სცენართან შედარებით შემცირდება. შედეგად, ინფლაცია მიზნობრივ მაჩვენებელს უფრო სწრაფად დაუახლოვდება.მიმდინარე მაკროეკონომიკური ვითარებისა და არსებული რისკების გათვალისწინებით, მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტმა მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი უცვლელად შეინარჩუნა. ზომიერად მკაცრი მონეტარული პოლიტიკის მიზანია ინფლაციური მოლოდინებისა და მეორე რაუნდის ეფექტების რისკების მინიმიზირება, რათა მიწოდების შოკის ამოწურვის შემდეგ ინფლაცია მიზნობრივ 3 პროცენტს სწრაფად დაუბრუნდეს. იმ შემთხვევაში, თუ გახანგრძლივებული მიწოდების შოკის შედეგად ინფლაციურ მოლოდინებში ზრდის ტენდენცია გამოიკვეთა, რაც მეორე რაუნდის ეფექტებსაც გააძლიერებს, მპკ მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთის ზომიერ ზრდას გააგრძელებს. ხოლო მას შემდგომ, რაც ინფლაციური შოკი ამოიწურება, სებ ეტაპობრივად დაიწყებს პოლიტიკის ნორმალიზებას.მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტის შემდეგი სხდომა 2026 წლის 16 დეკემბერს გაიმართება.

1792569931

ანგარიშის ავტორები მიიჩნევენ, რომ ევროკავშირში გაწევრიანების პროცესის გაგრძელებამ შესაძლოა სომხეთის ევრაზიულ კავშირში წევრობის შეწყვეტა გამოიწვიოს, რადგან ორი გაერთიანების საბაჟო და სავაჭრო წესები შეუთავსებელია. მათი შეფასებით, ამ სცენარის რეალიზების შემთხვევაში სომხეთი ევრაზიული კავშირის პარტნიორებთან მოქმედი სავაჭრო რეჟიმის ნაწილსაც დაკარგავს.ძირითადი ეკონომიკური პროგნოზებირუსეთის, ბელარუსის, ყაზახეთისა და ყირგიზეთის მიერ მომზადებული ანგარიშის მიხედვით, ევრაზიული კავშირიდან გასვლის შემთხვევაში სომხეთის ეკონომიკური მაჩვენებლები ასე შეიცვლება: მშპ: შემცირება 15.6%-ით – $4.6 მლრდ-ით; მოხმარება: შემცირება 14.6%-ით – $3.5 მლრდ-ით; საქონლისა და მომსახურების ექსპორტი: კლება 41.6%-ით – $6 მლრდ-ით; იმპორტი: კლება 27.1%-ით – $4.8 მლრდ-ით; ევრაზიული კავშირის „ხუთეულის“ ქვეყნებთან საქონელბრუნვა: შემცირება 55.6%-ით; გაზის იმპორტის ღირებულება: ზრდა 69%-ით – $389 მლნ-დან $657.5 მლნ-მდე; ფულადი გზავნილები: თითქმის $4 მლრდ-დან $1.85 მლრდ-მდე შემცირება. ანგარიშის ავტორები ასევე პროგნოზირებენ, რომ სომხეთის ეკონომიკაზე ზეწოლა გაიზრდება იმ შემთხვევაშიც, თუ ქვეყანა დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის (დსთ) სრულუფლებიან წევრად დარჩება.სავაჭრო კავშირები და შრომითი მიგრაციადოკუმენტის თანახმად, გასულ წელს ევრაზიული კავშირის სხვა ქვეყნებზე სომხეთის ექსპორტის 38%, ხოლო იმპორტის 37.7% მოდიოდა. კავშირიდან გასვლის შემთხვევაში სომხეთისთვის შესაძლოა შეწყდეს თავისუფალი ვაჭრობის არსებული რეჟიმები ირანთან, ვიეტნამთან, სერბეთთან, მონღოლეთთან და არაბთა გაერთიანებულ საამიროებთან.ანგარიშში ცალკე არის გამოყოფილი ფულადი გზავნილებისა და შრომითი მიგრაციის საკითხიც. ავტორების მონაცემებით, 2025 წელს რუსეთში სომხეთიდან 124.6 ათასი შრომითი მიგრანტი იმყოფებოდა. დოკუმენტის მიხედვით, ევრაზიული კავშირიდან გასვლამ შესაძლოა მათ რუსეთში მუშაობის არსებული პირობები შეუცვალოს.პოლიტიკური კონტექსტისომხეთის პარლამენტმა ევროკავშირში გაწევრიანების პროცესის დაწყების შესახებ კანონი 2025 წლის მარტში მიიღო. 2026 წლის 29 მაისს ასტანაში რუსეთის, ბელარუსის, ყაზახეთისა და ყირგიზეთის ლიდერებმა განაცხადეს, რომ სომხეთში რეფერენდუმი უნდა ჩატარდეს ევროკავშირსა და ევრაზიულ ეკონომიკურ კავშირს შორის არჩევანის გასაკეთებლად.ანგარიშის ავტორები აცხადებენ, რომ სომეხი ხალხის უფლებას, დამოუკიდებლად გადაწყვიტოს გაერთიანებებში მონაწილეობა, პატივს სცემენ, თუმცა თავად არ არიან დაინტერესებული ქვეყნის ევრაზიული კავშირიდან გასვლით. დოკუმენტში ასევე ნათქვამია, რომ კავშირის წევრ ქვეყნებს საერთაშორისო სამართლის პრინციპების შესაბამისად შეუძლიათ სომხეთთან შეთანხმების მოქმედების დროებით შეჩერების საკითხის დაყენება.ზემოთ წარმოდგენილი ეკონომიკური მაჩვენებლები ევრაზიული კავშირის ოთხი წევრი ქვეყნის წარმომადგენლების მიერ მომზადებული ანგარიშის პროგნოზებია და არა უკვე დამდგარი ეკონომიკური შედეგები.

1792569435

გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებულებმა, უკანონო მატერიალური სარგებლის მიღების მიზნით, ერთ-ერთი მათგანის სახელზე რეგისტრირებული კომპანიის მეშვეობით დაამზადეს და გაასაღეს 176 000 ლარის ღირებულების პოლიეთილენის ყუთების თითქოსდა მიწოდების ამსახველი ყალბი სასაქონლო ზედნადებები და საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა. აღნიშნული ქმედების სანაცვლოდ მათ მართლსაწინააღმდეგოდ მოითხოვეს და მიიღეს 49 300 ლარი.გამოძიება მიმდინარეობს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 210-ე მუხლის მეორე ნაწილით, რაც სასჯელის სახით თავისუფლების აღკვეთას 4-დან 7 წლამდე ვადით ითვალისწინებს.

1792565169

გამოცემის ცნობით, ბრიუსელი საკითხის უმაღლეს დონეზე დაყენებას 29-30 ოქტომბერს დაგეგმილ ევროკავშირ-კანადის სამიტსა და 20 ნოემბერს გამართულ ევროკავშირ-დიდი ბრიტანეთის შეხვედრაზე გეგმავს. კიევის მზარდი საჭიროებებისა და აშშ-ის მხარდაჭერის გაურკვევლობის ფონზე, ევროკავშირი სულ უფრო აქტიურად ცდილობს არასახელმწიფო მოკავშირეების ჩართვას.„ჩვენ სასწრაფოდ გვჭირდება, რომ სხვა პარტნიორებიც ჩაერთონ“, - განაცხადა ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა. ევროკავშირმა 2026-2027 წლებისთვის უკვე აიღო €90-მილიარდიანი სესხის გამოყოფის ვალდებულება, რაც კიევის საჭიროებების ორ მესამედს ფარავს. ბრიუსელი ელოდა, რომ პარტნიორები (მათ შორის კანადა, იაპონია, სამხრეთ კორეა, ავსტრალია და ნორვეგია) დამატებით €45 მილიარდს უზრუნველყოფდნენ, თუმცა ამ თანხის მობილიზება დაგვიანებით მიმდინარეობს.Politico წერს, რომ 2027 წლისთვის პროგნოზირებული ხარჯები გაიზარდა რუსეთის თავდასხმების ინტენსივობის, აშშ-ისრაელისა და ირანის კონფლიქტით გამოწვეული ფასების ზრდისა და ვაშინგტონის მხრიდან პოზიციების შესაძლო ცვლილების გამო.ევროკომისარმა ვალდის დომბროვსკისმა აღნიშნა, რომ საერთაშორისო სავალუტო ფონდისა და მსოფლიო ბანკის შეხვედრებზეც მოუწოდა პარტნიორებს „ტვირთის თანაბარი გადანაწილებისკენ“.ევროკავშირმა და მისმა წევრმა ქვეყნებმა ომის დაწყებიდან დღემდე უკრაინას €231 მილიარდზე მეტი გამოუყვეს. დიპლომატების განცხადებით, ევროპული ბიუჯეტების შეზღუდული რესურსისა და მომავალ წელს ევროპაში დაგეგმილი არჩევნების ფონზე, აუცილებელია ფინანსური წყაროების უფრო ფართო მასშტაბით მოძიება.ამის პარალელურად, ბრიუსელი იაპონიასაც მოუწოდებს შენატანების გაზრდისკენ, თუმცა ტოკიოში აცხადებენ, რომ უკვე გამოჰყვეს $20 მილიარდზე მეტი და მზად არიან დამატებითი დახმარება განახორციელონ, თუ კიევისგან შესაბამისი მოთხოვნა იქნება.

1792560420

გამოცემა Axios-ის ინფორმაციით, ოსლოს მოლაპარაკებების მთავარი მიზანია უკრაინამ, ევროპელმა მოკავშირეებმა და აშშ-მა შეიმუშაონ ერთობლივი სამშვიდობო წინადადება, რომელიც შემდგომში რუსეთს წარედგინება.მოლაპარაკებებში მონაწილეობენ ნორვეგიის პრემიერ-მინისტრი იონას გარ სტორესი, „E4“ ჯგუფის (დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი, გერმანია, პოლონეთი) წარმომადგენლები და ფინეთის პრეზიდენტი ალექსანდრ სტუბი. დონალდ ტრამპის სიძე, ჯარედ კუშნერი დისკუსიაში დისტანციურად ჩაერთვება. გავრცელებული ცნობებით, მას გრიპი აქვს.აშშ-ის ანონიმური წარმომადგენლის განცხადებით, ოსლოს შეხვედრის შემდეგ ტრამპის სპეციალური წარმომადგენელი სტივ ვიტკოფი რუსეთში გამგზავრებას გეგმავს, სადაც რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინთან შეხვედრასა და უკრაინასთან და ევროპელ პარტნიორებთან მჭიდრო თანამშრომლობით შემუშავებული იდეების წარდგენას იმედოვნებს.„პრეზიდენტმა ტრამპმა დაავალა ინტენსიური მუშაობის ჩატარება უკრაინასთან და ევროპასთან ერთობლივი სამშვიდობო წინადადების შესამუშავებლად. შემდეგი ნაბიჯია შემოწმდეს, შეიძლება თუ არა ეს სამუშაო გახდეს რუსეთთან სერიოზული მოლაპარაკებების საფუძველი“, - განაცხადა ამერიკელმა ოფიციალურმა პირმა.მისივე ცნობით, გასულ კვირას აშშ-ის, უკრაინისა და ევროპის წარმომადგენლები აქტიურად მუშაობდნენ ამ წინადადებებზე, ხოლო კვირას ვიტკოფმა და კუშნერმა პრეზიდენტ ზელენსკისთან დამატებითი კონსულტაციები გამართეს.ამასთან, ვიზიტის ფარგლებში იგეგმება ძალისხმევის გაწევა ამერიკელი პენსიონერი მასწავლებლის, სტივენ გაბარდის გასათავისუფლებლად, რომელიც, ვაშინგტონის განცხადებით, რუსეთში უკანონოდ იმყოფება პატიმრობაში.სტივ ვიტკოფი ნორვეგიაში უკვე ჩავიდა.

1792499897

ბიზნესის დაკრედიტება ჯერ არ დაუწყია. მისოს ინფორმაციით, სალომბარდე სესხებიდან შემოსავალი წლიურად, 24%-ითაა გაზრდილი. ძირითადად ავტოლომბარდია (სესხი 2004 წლიდან გამოშვებული ავტომობილის გირავნობით გაიცემა), რომელიც წლიურ 26%-დან 42%-მდე განაკვეთით გაიცემა (ეფექტური 50%-მდე).გირავნობის ხარჯი 160 ლარია, გაცემის საკომისიო კი 4%-მდე. თუ ავტომობილის მფლობელი დისტანციური სასესხო შეთავაზებით ისარგებლებს, გირავნობის ხარჯი 60%-ით გაეზრდება (100 ლარით, 260 ლარამდე) სამაგიეროდ გაცემის საკომისიოსგან გათავისუფლდება. მიმდინარე აქციის ფარგლებში სესხი ეფექტურ 45%-მდე  გაიცემა, 50%-ის ნაცვლად. დამტკიცების საკომისიო კი ფიქსირებული 5%-ია.

1792499297

მთავრობის მეთაურის თქმით, ხელისუფლების ეკონომიკური პოლიტიკის შედეგად ქვეყნის ეკონომიკა სწრაფად ვითარდება, იზრდება კერძო სექტორის შესაძლებლობებიც და ამ პროცესს დამატებითი მხარდაჭერა სჭირდება.კობახიძის განცხადებით, ეკონომიკის განვითარებას მნიშვნელოვანი სტიმული მისცა 2014 წელს სააგენტოს „აწარმოე საქართველოში“ შექმნამ.„2014-2025 წლებში სამთავრობო პროგრამებით 20 000-ზე მეტმა მეწარმემ ისარგებლა; განხორციელდა 8,5 მილიარდ ლარამდე ინვესტიცია და შეიქმნა დაახლოებით 90 000 სამუშაო ადგილი“, – განაცხადა პრემიერ-მინისტრმა.მისივე ინფორმაციით, ამ პერიოდში მცირე და საშუალო ბიზნესში დასაქმებულთა რაოდენობა 405 ათასიდან 544 ათასამდე გაიზარდა, ხოლო ამ სექტორში პროდუქციის გამოშვების მოცულობამ 14,8 მილიარდი ლარიდან 54 მილიარდ ლარს გადააჭარბა.კობახიძის თქმით, საშუალო ზომის კომპანიებში შრომის ანაზღაურება 998 ლარიდან 2 760 ლარამდე გაიზარდა, რაც მსხვილ კორპორაციებში დასაქმებულთა ანაზღაურების მაჩვენებელსაც აღემატება. ამასთან, მცირე და საშუალო საწარმოების ექსპორტის მოცულობა 1,3 მილიარდიდან 2,7 მილიარდ დოლარამდე გაიზარდა.პრემიერ-მინისტრის განცხადებით, მიღწეული შედეგების შესანარჩუნებლად საჭიროა უფრო ფართო და გრძელვადიანი ხედვა, ასევე სახელმწიფო მხარდაჭერის გაფართოება.„სწორედ ამიტომ, სხვადასხვა უწყებაში დაგროვილი ცოდნისა და ფინანსური რესურსების გაერთიანებით, ჩვენ ჩამოვაყალიბეთ საქართველოს ეკონომიკის განვითარების კორპორაცია. ეს ცვლილება მხოლოდ სტრუქტურული გარდაქმნა არ არის. ჩვენი მიზანია, მეწარმეების ხელშეწყობა კიდევ უფრო კოორდინირებული და შედეგზე ორიენტირებული გახდეს“, – განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.

1792491934

შეხვედრას საგამოძიებო სამსახურის უფროსის მოადგილე დავით არდაზიშვილი და საერთაშორისო ურთიერთობებისა და სამართლებრივი უზრუნველყოფის სამმართველოს უფროსის მოადგილე დავით შაქარაშვილი ესწრებოდნენ.შეხვედრის ფარგლებში მხარეებმა განიხილეს საფინანსო-ეკონომიკურ სფეროში ჩადენილი დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლის მიმართულებით არსებული გამოწვევები და სამართალდამცავ უწყებებს შორის თანამშრომლობის გაღრმავების შესაძლებლობები. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო აქტიური კომუნიკაციისა და საერთო პრიორიტეტების განსაზღვრის მნიშვნელობას.მხარეებმა გამოთქვეს მზადყოფნა, კონკრეტული მიმართულებებით სამუშაო ფორმატში გააგრძელონ თანამშრომლობა. აღინიშნა, რომ პარტნიორობის გაღრმავება ხელს შეუწყობს საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის გაზიარებას, მათ შორის, მოქმედი კანონმდებლობის შესწავლასა და ანალიზს, აგრეთვე კიბერდანაშაულისა და სხვა სახის ეკონომიკური დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლის თანამედროვე მეთოდებთან დაკავშირებით გამოცდილების ურთიერთგაზიარებას.საქართველოსა და გაერთიანებული სამეფოს შესაბამის უწყებებს შორის პროფესიული თანამშრომლობის გაღრმავების მიზნით, მხარეები სამომავლო ერთობლივი აქტივობების დაგეგმვაზე მუშაობას გააგრძელებენ.

1792491109