თბილისი (GBC) - საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ევროკავშირის უმაღლეს ხელმძღვანელობას ღია წერილით მიმართა, სადაც დანიის დედაქალაქ კოპენჰაგენში მშვიდობიანი დემონსტრაციის პოლიციის მიერ დაშლის ფაქტი გააკრიტიკა და ევროპაში არსებულ „ღირებულებით კრიზისზე“ გაამახვილა ყურადღება.
ღია წერილი, რომელიც ევროკომისიის პრეზიდენტ ურსულა ფონ დერ ლაიენს, ევროპული საბჭოს პრეზიდენტ ანტონიო კოშტას და ევროპარლამენტის პრეზიდენტ რობერტა მეცოლას ეგზავნებათ, მას შემდეგ გამოქვეყნდა, რაც თბილისსა და ბრიუსელს შორის პოლიტიკური დიალოგი ცალმხრივად შეწყდა. მთავრობის მეთაურის განცხადებით, საქართველოს მიერ შეთავაზებული დისკუსიისა და თანამშრომლობის ფორმატები ევროპულმა ბიუროკრატიამ არაერთხელ უარყო, რის გამოც ქვეყნის ხელმძღვანელობა იძულებული გახდა საჯარო მიმართვის ფორმისთვის მიემართა.
წერილში პრემიერ-მინისტრი კითხვით მიმართავს ევროკავშირის ლიდერებს, თუ როგორ აფასებენ კოპენჰაგენში განვითარებულ მოვლენებს, სადაც, მისი თქმით, მშვიდობიან დემონსტრანტებს ხელკეტებით გაუსწორდნენ და მათ წინააღმდეგ ძაღლები გამოიყენეს. მთავრობის მეთაურის შეფასებით, აღნიშნული ქმედებები ეწინააღმდეგება დემოკრატიისა და ადამიანის უფლებების იმ სტანდარტებს, რომელთა დაცვის ეტალონადაც ევროპა მიიჩნეოდა.
„არსებული ვითარება აჩენს საფრთხეს, რომ ევროპა შესაძლოა იქცეს არა ამ ღირებულებების დაცვის, არამედ მათი უგულებელყოფისა და უხეში დარღვევის ეტალონად“, - აღნიშნულია წერილში.
პრემიერ-მინისტრის განცხადებით, ევროკავშირი დღეს „ღრმა ღირებულებით კრიზისშია“, რაც გამოიხატება დემოკრატიულ უკუსვლაში, ეკონომიკურ სტაგნაციაში, მიგრაციულ კრიზისში, ასევე ეროვნული და სქესობრივი იდენტობების შესუსტებაში. მისი თქმით, საქართველო, როგორც ევროკავშირის წევრობის კანდიდატი ქვეყანა, ბრიუსელისგან მკაფიო პასუხს ელის იმის შესახებ, თუ რა გეგმა აქვს გაერთიანებას შიდა კრიზისული პროცესების მართვისა და საბოლოო შედეგების მიმართულებით.
საქართველოსა და ევროკავშირის ურთიერთობების ქრონოლოგია და მიმდინარე კრიზისი:
2021 წლის ივლისი – „შარლ მიშელის შეთანხმების“ ანულირება: მმართველმა პარტიამ „ქართულმა ოცნებამ“ ანულირებულად გამოაცხადა ევროპული საბჭოს პრეზიდენტის მედიაციით ხელმოწერილი დოკუმენტი, რომელიც პოლიტიკურ რეფორმებს ისახავდა მიზნად.
2022 წლის ივნისი – კანდიდატის სტატუსის გადავადება: ევროპულმა საბჭომ საქართველოს არ მიანიჭა ევროკავშირის წევრობის კანდიდატის სტატუსი (უკრაინისა და მოლდოვისგან განსხვავებით). ქვეყანას განესაზღვრა 12-პუნქტიანი რეკომენდაცია სტატუსის მისაღებად.
2023 წლის მარტი – ე.წ. „რუსული კანონის“ პირველი პროტესტი: მმართველმა გუნდმა პირველად წარადგინა კანონპროექტი „უცხოური გავლენის აგენტების“ შესახებ. ამას მოჰყვა მრავალათასიანი მასშტაბური საპროტესტო აქციები თბილისში და ბრიუსელის მკაცრი გაფრთხილება, რის გამოც ხელისუფლებამ კანონპროექტი უკან გაიწვია.
2023 წლის დეკემბერი – კანდიდატის სტატუსის მინიჭება: გეოპოლიტიკური კონტექსტის გათვალისწინებით, ევროპულმა საბჭომ საქართველოს ევროკავშირის წევრობის კანდიდატის სტატუსი მიანიჭა პირობით, რომ ქვეყანა 9 ახალ რეკომენდაციას შეასრულებდა.
2024 წლის აპრილი - მაისი – მრავალათასიანი აქციები თბილისში: „გამჭვირვალობის კანონის“ ხელახლა დაინიციირებას ქვეყნის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ხალხმრავალი და უწყვეტი საპროტესტო აქციები მოჰყვა. დემონსტრაციები თვეზე მეტხანს გრძელდებოდა, პარალელურად დასავლელი პარტნიორები თბილისს კანონის მიღების შემთხვევაში „ევროპული გზის ჩაკეტვით“ აფრთხილებდნენ.
2024 წლის მაისი – კანონის საბოლოო მიღება: პროტესტისა და ვეტოს მიუხედავად, პარლამენტმა კანონი „უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებელი ორგანიზაციების შესახებ“ საბოლოოდ დაამტკიცა. ბრიუსელმა განაცხადა, რომ ეს ნაბიჯი ეწინააღმდეგება ევროკავშირის ფუნდამენტურ ფასეულობებს.
2024 წლის ივნისი - ივლისი – გაწევრიანების შეჩერება და სანქციები: ევროპულმა საბჭომ ოფიციალურად გამოაცხადა საქართველოს ინტეგრაციის პროცესის შეჩერება. გაიყინა თავდაცვის ფონდის (EPF) 30 მლნ ევრო და პირდაპირი საბიუჯეტო დახმარება (121 მლნ ევრო). ოქტომბერში ელჩმა პაველ ჰერჩინსკიმ დაადასტურა მაღალი დონის პოლიტიკური დიალოგის შეწყვეტა.
2024 წლის 26 ოქტომბერი – საპარლამენტო არჩევნები: ჩატარდა საპარლამენტო არჩევნები, რომელიც ევროკავშირის მიერ შეფასდა როგორც „რეფერენდუმი ევროპულ კურსზე“. ცესკომ გამარჯვებულად „ქართული ოცნება“ გამოაცხადა, რასაც ოპოზიციისა და სამოქალაქო სექტორის მხრიდან გაყალბების ბრალდებები და საპროტესტო აქციების ახალი ტალღა მოჰყვა. ევროკავშირმა და დასავლელმა პარტნიორებმა არჩევნების დარღვევების დამოუკიდებელი გამოძიება მოითხოვეს და შედეგების ლეგიტიმაციისგან თავი შეიკავეს.
საგარეო კურსის რევიზია და დიპლომატიური ჩიხი: არჩევნების შემდგომმა პოლიტიკურმა კრიზისმა თბილისსა და ბრიუსელს შორის დიალოგის აღდგენის შანსები შეამცირა. საქართველოს მთავრობა ევროპულ ბიუროკრატიას ორმხრივი ფორმატების ცალმხრივ ბლოკირებაში ადანაშაულებს, რის გამოც ქართული მხარე ევროპელი ლიდერებისთვის ღია წერილებისა და საჯარო კრიტიკის ტაქტიკაზე გადავიდა.
