თბილისი (GBC) - აბუ-დაბიში მოსალოდნელი სამშვიდობო მოლაპარაკებების ფონზე, ევროპულ დიპლომატიაში სერიოზული უთანხმოება იფეთქებს. მიზეზი ფინეთის პრეზიდენტ ალექსანდრე სტუბისა და ნორვეგიის პრემიერ-მინისტრ იონას გარ სტორეს მიერ კრემლში განხორციელებული ერთობლივი სატელეფონო ზარი გახდა. გამოცემა POLITICO-ს ცნობით, რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინთან 90-წუთიანმა საუბარმა ნორდიკელ მოკავშირეებს შორის სრულმასშტაბიანი ომის დაწყების შემდეგ მკვეთრი განხეთქილება წარმოშვა.
ვაშინგტონის მონოპოლია და ევროპული შფოთვა
მას შემდეგ, რაც დონალდ ტრამპი თეთრ სახლში დაბრუნდა, პუტინთან პირდაპირი კონტაქტი აღადგინა და კიევისთვის ფინანსური დახმარება შეაჩერა, ევროპამ სამშვიდობო პროცესზე გავლენა ფაქტობრივად დაკარგა. ტრამპის წარმომადგენლის, სტივ ვიტკოფის მიერ სანქტ-პეტერბურგში პუტინთან შეხვედრამ და მისი „ჰუმანიტარად“ მოხსენიებამ ჩრდილოეთ ევროპის ლიდერები აიძულა იმოქმედონ, რათა ვაშინგტონი მოსკოვთან ერთადერთ დასავლელ მომლაპარაკებლად არ დარჩენილიყო.
„ჩვენ მჭიდროდ ვთანამშრომლობთ ევროპელ პარტნიორებთან უკრაინის მხარდასაჭერად, მაგრამ ერთადერთი ხმა, რომელიც მოსკოვამდე აღწევს, ვაშინგტონიდან მოდის... ილუზიაა იმაზე ფიქრი, რომ ეს ომი ევროპის მოსკოვთან დიალოგის გარეშე დასრულდება“, - განუცხადა ნორვეგიის პრემიერ-მინისტრმა იონას გარ სტორემ POLITICO-ს.
მოლაპარაკების დეტალები და მოკავშირეების მწვავე რეაქცია
გამოცემის ინფორმაციით, საუბრისას სტუბმა და სტორემ პუტინს ვოლოდიმირ ზელენსკის გზავნილები გადასცეს, რომ ტერიტორიული საკითხები მხოლოდ პირისპირ, ლიდერების დონეზე უნდა განიხილებოდეს და მანამდე აუცილებელია დეესკალაცია. პუტინმა განაცხადა, რომ აბუ-დაბის შეხვედრისთვის მომლაპარაკებლებს მოამზადებდა, თუმცა ნორვეგიული მხარე არ ელის, რომ ეს ნაბიჯი დიდ გარღვევას მოიტანს.
სატელეფონო ზარს ჩრდილოეთ ევროპისა და ბალტიისპირეთის ქვეყნების მხრიდან მკვეთრი კრიტიკა მოჰყვა:
- დანიის პრემიერ-მინისტრმა მეტე ფრედერიქსენმა განაცხადა, რომ სკეპტიკურადაა განწყობილი ცალკეული ინიციატივების მიმართ და ევროპამ ერთიანობა უნდა შეინარჩუნოს.
- ესტონეთის პრემიერ-მინისტრის, კრისტენ მიხალის თქმით, ევროპა არ უნდა ირგებდეს შუამავლის როლს და არ უნდა ცდილობდეს „დიქტატორის ასიამოვნოს“.
- შვედეთის პრემიერ-მინისტრმა ულფ კრისტერსონმა ხაზი გაუსვა, რომ მშვიდობა მხოლოდ „სიძლიერით“ მიიღწევა და არა დაშოშგინების პოლიტიკით.
მწვავე რეაქციის ფონზე, უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ნორდიკელი ლიდერები დაიცვა და აღნიშნა, რომ ისინი რეალურად ეხმარებიან უკრაინას. მოწონება გამოხატა მოსკოვმაც - პუტინმა განაცხადა, რომ ევროპაში არიან ძალები, რომელთაც სტრატეგიული დამარცხების ნაცვლად კონსტრუქციული დიალოგი სურთ.
ეს ეპიზოდი კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ აშშ-ის შუალედური არჩევნების შედეგების მიუხედავად, სამშვიდობო პროცესის ტემპს კვლავ დონალდ ტრამპი განსაზღვრავს, ხოლო ევროპა შიდა განხეთქილებისა და ერთიანობის ნაკლებობის გამო პროცესებს მიღმა რჩება.
