თბილისი (GBC) – ყირგიზეთმა საწვავის სტაბილური მიწოდების შენარჩუნების მიზნით უზბეკეთს, რუსეთის ფედერაციას, ყაზახეთსა და სხვა ქვეყნებს მიმართა. ენერგეტიკის სამინისტრო აცხადებს, რომ ქვეყანაში საკმარისი მარაგია, თუმცა მსოფლიოში არსებული ვითარების გავლენას აღიარებს. იანვარ-აპრილში ბენზინის იმპორტი თითქმის 20%-ით შემცირდა, მთავარ მომწოდებლად კი კვლავ რუსეთი რჩებოდა. 

უწყების მონაცემებით, ქვეყანაში ნავთობპროდუქტების საკმარისი მარაგია ფორმირებული. მიწოდება მუდმივ რეჟიმში, ადრე გაფორმებული კონტრაქტების შესაბამისად ხორციელდება, ხოლო უზრუნველყოფის პროცესი სახელმწიფო ორგანოების კონტროლის ქვეშ იმყოფება, ნათქვამია განცხადებაში.

ენერგეტიკის სამინისტროში აღნიშნეს, რომ ყირგიზეთი ნავთობპროდუქტების ძირითადი ნაწილის იმპორტს ახორციელებს. ამიტომ, გლობალურ ენერგეტიკულ ბაზარზე მიმდინარე ცვლილებები, მათ შორის გეოპოლიტიკური დაძაბულობა ახლო აღმოსავლეთში, საერთაშორისო ლოჯისტიკაში არსებული რისკები და ნავთობის მსოფლიო ფასების ზრდა, გავლენას ახდენს ქვეყნის შიდა ბაზარზე, ისევე როგორც მრავალი სხვა სახელმწიფოს ბაზრებზე.

„საწვავის სტაბილური მიწოდების შენარჩუნების მიზნით, ოფიციალური მიმართვები გაეგზავნათ რუსეთის ფედერაციის, ყაზახეთის რესპუბლიკის, ბელარუსის რესპუბლიკის, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის, უზბეკეთის რესპუბლიკისა და თურქმენეთის კომპეტენტურ სახელმწიფო ორგანოებს. პარალელურად მიმდინარეობს მოლაპარაკებები მიწოდების დივერსიფიკაციისა და ამ სფეროში საერთაშორისო თანამშრომლობის გაფართოების მიმართულებით“, - ნათქვამია განცხადებაში.

ყირგიზეთი ასევე გეგმავს საწვავის შიდა წარმოების გაზრდას. ხელისუფლებამ ნავთობპროდუქტების ბაზრის უზრუნველყოფის საკითხი კომპანია „ყირგიზნეფტეგაზთან“ განიხილა, ხოლო ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანა „ჯუნდას“ დაევალა ბენზინისა და სხვა ნავთობპროდუქტების გამოშვების გაზრდა.

„ქვეყნის ნავთობპროდუქტების საკმარისი მოცულობით უზრუნველყოფისა და მათი შეუფერხებელი მიწოდების სამუშაოები გეგმურ რეჟიმში გრძელდება. სიტუაცია სახელმწიფო ორგანოების მუდმივი კონტროლის ქვეშაა“, - განაცხადეს სამინისტროში.

ყირგიზეთის ნავთობტრეიდერთა ასოციაციის ხელმძღვანელმა, კანატბეკ ეშატოვმა გასულ კვირას განაცხადა შიდა ბაზარზე AI-95 და AI-98 მარკის ბენზინის დეფიციტის შესახებ. მისი თქმით, ქვეყანაში ყველაზე დიდი მოთხოვნა AI-92 მარკის ბენზინზეა, რომელზეც არანაირი პრობლემა არ არსებობს და მისი მარაგი მინიმუმ თვენახევარს ეყოფა.

ყირგიზეთის სტატისტიკურ მონაცემებზე დაყრდნობით, რომელიც უზბეკეთის მედიამ შეისწავლა, ცხადყოფს, რომ იანვარ-აპრილში საავტომობილო ბენზინის იმპორტი 19.8%-ით - 270.5 მილიონ ლიტრამდე შემცირდა (გასული წლის ანალოგიურ პერიოდში 337.4 მილიონი ლიტრი იყო). ღირებულებით გამოსახულებაში მიწოდება 14.1%-ით - 127.2 მილიონ დოლარამდე შემცირდა.

ყირგიზეთის ძირითად მომწოდებლად კვლავ რუსეთი რჩებოდა: მასზე მოდიოდა 266.6 მილიონი ლიტრი, ანუ ბენზინის მთელი იმპორტის დაახლოებით 98.5%. რუსეთიდან მიწოდება ნატურალურ გამოსახულებაში 15.7%-ით, ხოლო დოლარში 9.8%-ით შემცირდა. ყაზახეთიდან იმპორტი თითქმის 11-ჯერ დაეცა - 19.6 მილიონიდან 1.8 მილიონ ლიტრამდე, მაშინ როცა არაბთა გაერთიანებული საამიროებიდან შემოტანილ იქნა 979.8 ათასი ლიტრი ბენზინი, გასული წლის ნულოვანი მაჩვენებლის საპირისპიროდ.

მანამდე გამოცემა Spot წერდა, რომ უზბეკეთში AI-92 მარკის ბენზინის საბირჟო ფასმა 29 ივნისს ისტორიულ მაქსიმუმს მიაღწია და ტონაზე 13.92 მილიონი სუმი შეადგინა. თვის დასაწყისიდან საწვავი თითქმის 12%-ით გაძვირდა, ამასთან, ბირჟაზე მიწოდება ცალკეულ დღეებში თითქმის განახევრდა. ფასების ზრდა დაემთხვა ბენზინის დეფიციტს რუსეთში, სადაც 1 აპრილიდან მოქმედებს ბენზინის ექსპორტის აკრძალვა (ხოლო 1 ივნისიდან - საავიაციო ნავთის), თუმცა ეს შეზღუდვა არ უნდა გავრცელდეს მთავრობათაშორისი შეთანხმებებით გათვალისწინებულ მიწოდებაზე, მათ შორის უზბეკეთში.

რუსეთში საწვავის წარმოების პრობლემა ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე უკრაინული დრონების დარტყმების შემდეგ გამწვავდა.