თბილისი (GBC) - პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო და ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტებმა მხარი დაუჭირეს „საგადასახადო კოდექსში“ დაგეგმილ ცვლილებებს, რომლის მიხედვითაც ძველი ავტომობილების იმპორტი მნიშვნელოვნად ძვირდება. კანონპროექტის განხილვა დაჩქარებული წესით მიმდინარეობს.

ახალი ტარიფები და კატეგორიები

ცვლილებების მთავარი არსი ავტომობილების ასაკობრივი ჯგუფების მიხედვით დაბეგვრის პრინციპის შეცვლაა:

  • 0-დან 6 წლის ჩათვლით: აქციზის განაკვეთი ძრავის მოცულობის ყოველ 1 სმ³-ზე 1.5 ლარით განისაზღვრება.
  • 6 წელზე მეტი ასაკის: აქციზის განაკვეთი სამმაგდება და 1 სმ³-ზე 4.5 ლარი ხდება.

ამასთან, ნარჩუნდება შეღავათები ჰიბრიდული ავტომობილებისთვის (ძირითადი განაკვეთის 60%-ით შემცირებული ტარიფი), ხოლო მარჯვენასაჭიანი ავტომობილებისთვის ძირითადი განაკვეთი ასევე გასამმაგდება.

გარდამავალი პერიოდი და ვადები

კანონპროექტი ითვალისწინებს შეღავათიან პირობებს მათთვის, ვისაც ავტომობილის შემოყვანის პროცესი უკვე დაწყებული აქვს:

  1. ძველი ტარიფით ისარგებლებენ ის პირები, რომელთა ავტომობილი საქართველოში 2026 წლის 1-ელ აპრილამდე შემოვა, ან რომელთა ტრანსპორტირება უცხო ქვეყანაში ამ თარიღამდე დაიწყება.
  2. სახმელეთო ტრანსპორტირებისას (ან საკუთარი სვლით გადაადგილებისას), ძველი განაკვეთები იმოქმედებს, თუ ავტომობილი ქვეყნის ტერიტორიაზე 2026 წლის 1-ელ ივლისამდე შემოვა.

რატომ იცვლება კანონმდებლობა?

ინიციატივის ავტორები „ქართული ოცნების“ დეპუტატები არიან. მათი განმარტებით, არსებული სისტემა ვერ ახდენდა ავტოპარკის განახლების სტიმულირებას, რადგან 6-8 წლის ავტომობილებზე დაბალი აქციზი მათ იმპორტს ეკონომიკურად ხელსაყრელს ხდიდა.

„საქართველოში იმპორტირებული ავტომობილების დიდი ნაწილი 6 წელზე მეტი ასაკისაა, რაც იწვევს ჰაერის დაბინძურებას და ზრდის საგზაო შემთხვევების რისკს. ცვლილების მიზანია შეიქმნას სტაბილური გარემო ახალი ავტომობილების იმპორტისთვის და დაწესდეს ეფექტიანი ფინანსური ბარიერი ხანდაზმული ტრანსპორტის შესაზღუდად“, - ნათქვამია კანონპროექტის განმარტებით ბარათში.

მიუხედავად კომიტეტების მხარდაჭერისა, ინიციატივას მწვავე კრიტიკით გამოეხმაურა „ხალხის ძალის“ დეპუტატი დიმიტრი ხუნდაძე. მისი შეფასებით, შემოთავაზებული ტარიფები არა „შემზღუდავი“, არამედ „ამკრძალავია“, რაც საპირისპირო ეკოლოგიურ ეფექტს გამოიღებს.

ხუნდაძემ ძირითად არგუმენტებად მოიყვანა:

  • ავტოპარკის დაბერება: დეპუტატის აზრით, რადგან საზოგადოების დიდ ნაწილს ახალი ავტომობილის ყიდვის საშუალება არ აქვს, ისინი იძულებულნი გახდებიან, უკვე არსებული ძველი მანქანების ექსპლუატაციის ვადა ხელოვნურად გაახანგრძლივონ, რაც ავტოპარკის კიდევ უფრო მეტ დაბერებას გამოიწვევს.
  • სოციალური ფაქტორი: ხუნდაძე აღნიშნავს, რომ თბილისისგან განსხვავებით, რეგიონებში საზოგადოებრივი ტრანსპორტი მოუწესრიგებელია და ავტომობილი იქ ფუფუნება კი არა, გადაადგილების ერთადერთი საშუალებაა.
  • დარტყმა რეექსპორტზე: ცვლილებები შესაძლოა უარყოფითად აისახოს რეექსპორტის სექტორზეც, რომელიც საქართველოს ეკონომიკისთვის ერთ-ერთი წამყვანი მიმართულებაა.
  • ტექდათვალიერება ასაკის ნაცვლად: დეპუტატი მიიჩნევს, რომ მხოლოდ ასაკი ვერ იქნება განმსაზღვრელი და აუცილებელია ტექდათვალიერების ინსტრუმენტის დახვეწა - თუ მანქანა ტექნიკურად გამართულია, მისი აკრძალვა გაუმართლებელია.