თბილისი (GBC) - 2025 წლის სექტემბრიდან 2026 წლის აპრილამდე პერიოდში 379 ქართველმა თანამდებობის პირმა ჯამში ₾24 მლნ-ის ღირებულების საჩუქარი მიიღო. „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველოს“ (TI) ახალი კვლევის თანახმად, მსგავსი მსხვილი საჩუქრები შესაძლოა უკანონო შემოსავლების ლეგალიზების (ფულის გათეთრების) სერიოზულ რისკებს შეიცავდეს, თუ სახელმწიფო მათ სათანადოდ არ გააკონტროლებს.

საჩუქარი, როგორც კანონის „ხვრელი“

მოქმედი კანონმდებლობით, თანამდებობის პირები ვალდებულნი არიან დეკლარაციაში მიუთითონ ნებისმიერი საჩუქარი, რომლის ღირებულებაც 500 ლარს აღემატება. ამასთან, მათ ეკრძალებათ ისეთი საჩუქრების მიღება, რომელთა ღირებულება მათი წლიური ხელფასის 5%-ზე მეტია.

თუმცა, ეს შეზღუდვები არ ვრცელდება ოჯახის წევრებისა და ახლო ნათესავებისგან მიღებულ საჩუქრებზე. ორგანიზაციაში მიიჩნევენ, რომ სწორედ ეს გამონაკლისი შეიძლება იქცეს კანონის „ხვრელად“, რომლითაც არაკეთილსინდისიერი მოხელეები არალეგალური შემოსავლების დეკლარირებას ახლო ნათესავებისგან მიღებული საჩუქრის სახით მოახდენენ.

TI-ის რეკომენდაცია: სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა თითოეულ მსხვილ საჩუქარზე უნდა შეისწავლოს, ჰქონდა თუ არა მჩუქებელს ასეთი ძვირად ღირებული საჩუქრის გაცემის რეალური ფინანსური შესაძლებლობა.

რა სახის საჩუქრებს იღებენ საჯარო მოხელეები?

დეკლარაციების მიხედვით, საჩუქრების უდიდესი ნაწილი უძრავ ქონებასა და ფულად თანხებზე მოდის:

  • უძრავი ქონება: 100-მა პირმა ჯამში ₾12.2 მლნ-ზე მეტი ღირებულების უძრავი ქონება მიიღო (მათ შორის 48 საცხოვრებელი სახლი და 69 მიწის ნაკვეთი).
  • ფულადი საჩუქრები: 233-მა თანამდებობის პირმა ჯამურად ₾11 მლნ მიიღო (საშუალოდ ერთ პირზე 47 ათასი ლარი). ამასთან, 28-მა მოხელემ 100 ათას ლარზე მეტი მიიღო. ფულადი საჩუქრებიდან 5.6 მლნ ლარი დოლარში იყო გაცემული, ხოლო 1.7 მლნ - ევროში.
  • სხვა საჩუქრები: დეკლარირებულია 29 ავტომობილი, 14 სამკაული და 6 იარაღი.

საჩუქრების განაწილება სახეობის მიხედვით (09.2025 - 04.2026)

მნიშვნელოვანი ფაქტია ისიც, რომ ჯამური ღირებულების მიხედვით, საჩუქრების 60.78% (₾14.9 მლნ) მშობლებისგან არის მიღებული. ₾4.3 მლნ-ის ღირებულების საჩუქრები და-ძმამ გადასცა, ₾2.4 მლნ  ნათესავებისგან მიიღეს, ხოლო ₾1.3 მლნ - შვილებისგან.

რომელი უწყებები ლიდერობენ საჩუქრების მიღებაში?

საჩუქრები სულ 158 სხვადასხვა უწყების თანამდებობის პირმა დაადეკლარირა. ყველაზე დიდი ჯამური ღირებულების საჩუქრები ძალოვან უწყებებსა და დიპლომატიურ კორპუსში მიიღეს:

  • შინაგან საქმეთა სამინისტრო: 46-მა თანამშრომელმა ჯამში 2,333,876 ლარი მიიღო.
  • საგარეო საქმეთა სამინისტრო: 12-მა თანამშრომელმა ჯამში 2,040,167 ლარი მიიღო.
  • გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო: 9-მა თანამშრომელმა ჯამში 1,626,886 ლარი მიიღო.
  • თავდაცვის სამინისტრო: 23-მა თანამშრომელმა ჯამში 1,573,431 ლარი მიიღო.
  • საქართველოს პარლამენტი (წევრები): 16-მა დეპუტატმა ჯამში 875,987 ლარი მიიღო.

ვინ მიიღო ყველაზე ძვირად ღირებული საჩუქრები? (ტოპ-5)

საანგარიშო პერიოდში ყველაზე მსხვილი საჩუქრების მიმღებთა ხუთეული ასე გამოიყურება:

აი, მაქსიმალურად შეკუმშული, მარტივი და თვალსაჩინო ვერსია. ზედმეტი ტექსტი ამოღებულია, ხოლო მთავარი აქცენტები (ვინ, რა თანამდებობაზე, რა მიიღო და ვისგან) გამოყოფილია პირდაპირ:

  • თამარ დოლიძე (საგარეო უწყების შიდა აუდიტის ხელმძღვანელის მოადგილე) - ₾930,060 მამისგან (შვილებს): 4 უძრავი ქონება (₾900,000), ₾15,000 და €5,000 ნაღდი ფული.
  • დემურ სულაბერიძე (ხონის საკრებულოს ყოფილი თავმჯდომარე) - ₾900,000 ; დედისგან: 900,000 ლარად შეფასებული ფართი.
  • ზურაბ გოზალიშვილი (სოფლის განვითარების სააგენტოს დირექტორი) - ₾800,000 დედისგან: ორი უძრავი ქონება (თითო ₾400,000).
  • მიხეილ სარჯველაძე (ჯანდაცვის მინისტრი) - ₾500,000; ცოლის ძმისგან (მეუღლეს): ₾500,000-ის უძრავი ქონება.
  • პაატა პატიაშვილი (თავდაცვის მინისტრის პირველი მოადგილე) - ₾446,080; ძმისგან: $164,000-ის უძრავი ქონება.
  • ხათუნა თოთლაძე (საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე) - ₾408,000; დედისგან: $150,000 ნაღდი ფული.
  • კახაბერ გავაშელი (საბურთალოს გამგებლის მოადგილე) - ₾408,000; ცოლის დისგან (მეუღლეს): $150,000-ის ბინა.
  • ნინო მდინარაძე (სახელმწიფო აუდიტის პრეზიდიუმის წევრი) - ₾389,677; მშობლებისგან: $142,218 ნაღდი ფული.
  • სანდრო ცაბუტაშვილი (შსს საპატრულოს ყოფილი სამმართველოს უფროსი) - ₾377,800; ნათესავებისგან (მეუღლესთან ერთად): ₾377,800 ნაღდი ფული.
  • თინათინ მეძმარიშვილი (რეგიონული განვითარების სამინისტროს სამმართველოს უფროსი) - ₾338,750; დედამთილისგან (მეუღლეს): ორი ბინა (ჯამში $125,000 ).