ნახიჩევანზე მიტანილი იერიშის შემდეგ ირანის ელჩი აზერბაიჯანის საგარეოში დაიბარეს

4 მარტს მეორე მოსმენით იქნა მიღებული ცვლილებები „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ საქართველოს კანონში. წარმოდგენილი კანონპროექტი რამდენიმე მნიშვნელოვან ცვლილებას გვთავაზობს მევენახეობა-მეღვინეობის სექტორში, რომელთაგან უმეტესობა, TI-ის შეფასებით, კორუფციული რისკების ზრდას გამოიწვევს და მცირე მარნების თვითნებურად შევიწროების დამატებით საფრთხეებს გააჩენს."კანონპროექტი მნიშვნელოვნად ზრდის ღვინის ეროვნული სააგენტოს ძალაუფლებას, რომელსაც უკვე არა მხოლოდ მაკონტროლებლის ფუნქცია ექნება, არამედ ბაზარზე დაშვების მარეგულირებელიც ხდება.1. სამეწარმეო ვენახის გაშენებაზე სავალდებულო თანხმობა იქნება საჭიროეს კანონპროექტის ყველაზე არსებითი ცვლილებაა. კანონს ემატება ახალი ტერმინი „თანხმობა ვენახის გაშენებაზე“.არსი: სამეწარმეო ვენახის (ვენახი, რომლის მოსავალიც კომერციული მიზნით გამოიყენება) გაშენება მხოლოდ ღვინის ეროვნული სააგენტოს მიერ გაცემული თანხმობის საფუძველზე იქნება შესაძლებელი.მოქმედი რედაქცია: ამჟამად სამეწარმეო ვენახის გაშენება თავისუფალია, სავალდებულოა მხოლოდ „ნებადართული ვაზის ჯიშების“ გამოყენება. ახალი რედაქციით, ჯიშის დაცვა საკმარისი არ არის, საჭიროა სააგენტოს ნებართვაც.რისკფაქტორები:კანონი არ ადგენს თანხმობის გაცემის ან უარის თქმის წინაპირობებს - ყველა კრიტერიუმი გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის ბრძანებით განისაზღვრება, რომელიც კანონით შეზღუდული არ არის. მინისტრს შეუძლია ნებისმიერი წესი დაადგინოს და ნებისმიერ დროს შეცვალოს თავისი შეხედულებისამებრ.კანონი არ ადგენს გადაწყვეტილების მიღების პროცედურებს, ვადებს, გამჭვირვალობის ვალდებულებებს ან გასაჩივრების მექანიზმს.განმარტებით ბარათში ნათქვამია, რომ „თანხმობა გაიცემა უფასოდ“, მაგრამ ეს კანონის ტექსტით არ არის გამყარებული და ნებისმიერ დროს შეიძლება შეიცვალოს.2. მცირე მარნების ვალდებულებები იზრდებაარსი: აქამდე კანონი ათავისუფლებდა ტექნოლოგიური პროცესების აღრიცხვისა და შეტყობინების ვალდებულებისგან იმ მწარმოებლებს, რომლებიც წელიწადში 1500 ლიტრზე ნაკლებ ღვინოს აწარმოებდნენ (საოჯახო მარნები).ცვლილება: აღრიცხვიანობისა და ბიუროკრატიული ანგარიშგების ვალდებულება გავრცელდება ყველაზე, მათ შორის მცირე, საოჯახო მარნებზეც.გამონაკლისის გაუქმება ათასობით საოჯახო მარანს ბიუროკრატიული ტვირთის ქვეშ აქცევს. ისინი ვალდებულები იქნებიან აწარმოონ რთული ტექნოლოგიური აღრიცხვა და აგზავნონ შეტყობინებები სააგენტოში. დღეს ქართული მაღალი ხარისხის ღვინო, რომლითაც გაითქვა ქვეყანამ სახელი, მნიშვნელოვანწილად სწორედ მცირე მარნების მიერ იწარმოება და ამ პირობებში ალოგიკური და ზიანის მომტანი იქნება რეგულაცია, რომელიც ამ მცირე მეღვინეობებს დაუმძიმებს მდგომარეობას და გაურთულებს დიდ ინდუსტრიულ მეღვინეობებთან კონკურენციას. გარდა ამისა, ეს ზრდის რისკს, რომ მარეგულირებელმა ორგანომ ეს ვალდებულებები გამოიყენოს მცირე მწარმოებლების შერჩევითი კონტროლისა და შევიწროებისთვის.3. დაცული ადგილწარმოშობის ღვინის შერევის წესი მკაცრდებაარსი: აქამდე დაშვებული იყო, რომ ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინის (მაგ: წინანდალი, მუკუზანი) წარმოებისას, 15%-მდე ყურძენი ყოფილიყო სხვა ქვეზონიდან ან მიკროზონიდან.შედეგი: ცვლილების შემდეგ, 100% ყურძენი მკაცრად უნდა მოდიოდეს კონკრეტული ადგილწარმოშობის ზონიდან. 15%-იანი გამონაკლისი უქმდება.მიუხედავად იმისა, რომ შერევის შეზღუდვა, შესაძლოა, ხარისხის დაცვას ისახავდეს მიზნად, კანონპროექტის მომზადების ეტაპზე არ ჩატარებულა კვლევა თუ რამდენ მწარმოებელს შეიძლება შეეხოს ეს შეზღუდვა და რამდენად რთული იქნება მათთვის საკუთარი წარმოების ახალ რეგულაციებთან შესაბამისობაში მოყვანა. თუ ზოგიერთი მწარმოებელი წლების მანძილზე სარგებლობდა 15%-იანი შეღავათით, ახალი, უფრო მკაცრი ნორმა (რომელიც ძალაში დაუყოვნებლივ შედის) ადმინისტრაციული სასჯელის შერჩევით იარაღად შეიძლება იქცეს.პასუხგაუცემელი შეკითხვები და რისკებიზემოაღნიშნული ცვლილებები აჩენს არაერთ ლეგიტიმურ და პასუხგაუცემელ შეკითხვას, რომლებზეც კანონპროექტის ავტორებს არ უმსჯელიათ: მეწარმის ფუნდამენტური უფლების გაუმჭვირვალე შეზღუდვა: რატომ იზღუდება მეწარმის ფუნდამენტური უფლება – აწარმოოს და გაყიდოს პროდუქტი – ისეთი ბუნდოვანი მიზნით შემოღებული ნებართვით, რომლის გაცემის კრიტერიუმები, ვადები, გასაჩივრების წესი და გამჭვირვალობის სტანდარტი კანონით (თუნდაც ჩარჩოს დონეზე) საერთოდ არ არის დაწესებული? როდესაც სააგენტო ირგებს საერთაშორისო პრაქტიკისთვის შეუსაბამო ფუნქციებს და ყველა გადაწყვეტილება მინისტრის ერთპიროვნულ ბრძანებას არის მინდობილი, რა ანტიკორუფციული მექანიზმი გვიცავს იმისგან, რომ ეს გაუმჭვირვალე პროცედურები ბაზრის მოთამაშეების შერჩევითი კონტროლისა და შევიწროებისთვის არ იქნეს გამოყენებული? მცირე მარნების რისკები: რას ემსახურება მცირე, საოჯახო მარნებისთვის დაწესებული გამონაკლისის გაუქმება და რთული ტექნოლოგიური აღრიცხვიანობის დავალდებულება? ხომ არ შექმნის ეს არაპროპორციული ტვირთი მცირე მწარმოებლების ბაზრიდან განდევნის ან მათი ჩრდილოვან ეკონომიკაში გადასვლის საფრთხეს? მოსაკრებლის დაწესების საფრთხე: თუკი განმარტებით ბარათში მითითებულია, რომ ვენახის გაშენებაზე ნებართვა გაიცემა „უფასოდ“, რატომ არ არის ეს უმნიშვნელოვანესი ჩანაწერი პირდაპირ ასახული კანონის ტექსტში, რათა გამოირიცხოს მომავალში მინისტრის ბრძანებით მევენახეებისთვის დამატებითი მოსაკრებლების დაწესება?", - წერს TI.

1772706198

კომპანიას საქართველოში ისეთი მსხვილი ბრენდები შემოაქვს, როგორიცაა „როშენი“ და „დანონი“.ბურდულის განმარტებით, ევროპულ ქვეყნებთან შედარებით ფასებს შორის სხვაობა პირდაპირ კავშირშია მწარმოებლის პოლიტიკასთან. მისი თქმით, დიდი ბრენდები საქართველოს განიხილავენ, როგორც პატარა შემსყიდველს, რაც შესასყიდი ფასის ზრდას იწვევს.„ხშირ შემთხვევაში დიდი მწარმოებელი ჩვენს ბაზარს უყურებს როგორც ძვირ ბაზარს - პატარა შემსყიდველს და შესასყიდი ფასები უფრო მეტია, ვიდრე სხვა ქვეყნებში“, - აღნიშნა ბურდულმა. მან მაგალითად თურქეთი მოიყვანა, სადაც ანალოგიური პროდუქცია საქართველოზე გაცილებით იაფია.იმპორტიორი კომპანიის წარმომადგენლის ინფორმაციით, 2025 წლის განმავლობაში მათ მიერ შემოტანილი პროდუქციის ფასი საშუალოდ მაქსიმუმ 2%-ით გაიზარდა, რაც ასევე შესასყიდი ფასის ცვლილებით იყო განპირობებული.ბურდულმა ხაზი გაუსვა, რომ დისტრიბუტორებს ფასების თვითნებურად გაზრდის საშუალება არ აქვთ, რადგან საერთაშორისო ბრენდები მკაცრად აკონტროლებენ საოპერაციო ხარჯებსა და მოგების მარჟას. მისი თქმით, დისტრიბუტორის მოგების კომპონენტი ხშირ შემთხვევაში 3%-ს არ სცდება და საუკეთესო შემთხვევაში 5%-ს შეადგენს.ხუთშაბათს, 5 მარტს, საქართველოს პარლამენტში სასურსათო პროდუქციის, მედიკამენტებისა და საწვავის ფასწარმოქმნის სტრუქტურის შემსწავლელი კომისიის რიგით მეხუთე სხდომა გაიმართა. კომისია, რომელიც უკვე შეხვდა ადგილობრივ მწარმოებლებსა და მცირე იმპორტიორებს, ბაზრის სტრუქტურისა და ფასწარმოქმნის ჯაჭვის შესწავლას აპრილის ბოლომდე დაასრულებს.

1772705667

ამის შესახებ აზერბაიჯანული მედია ქვეყნის თავდაცვის სამინისტროზე დაყრდნობით წერს.„მომხდარზე მთელი პასუხისმგებლობა ირანის ისლამურ რესპუბლიკას ეკისრება. აზერბაიჯანი, თავის მხრივ, მზადაა აუცილებელი საპასუხო ზომებისთვის ქვეყნის ტერიტორიული მთლიანობისა და სუვერენიტეტის დასაცავად, ასევე მშვიდობიანი მოსახლეობის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად და ინფრასტრუქტურის ობიექტების დასაცავად“, – აცხადებენ თავდაცვის სამინისტროში.აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაზე ირანის მხრიდან დრონებით მიტანილი იერიშის შედეგად ორი ადგილობრივი მშვიდობიანი მოქალაქე დაშავდა. ამის შესახებ ინფორმაციას აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტრო აცხადებს, რომელიც ირანული მხრიდან მომხდარზე განმარტებებს ითხოვს.უწყების ცნობით, 5 მარტს ირანის ტერიტორიიდან ნახიჩევანის ავტონომიაში შეფრინდა ორი უპილოტო საფრენი აპარატი, რომელთაგან ერთი ნახიჩევანის საერთაშორისო აპარატის ტერმინალს დაეცა, ხოლო მეორე სოფელ შექერაბადის სკოლასთან აფეთქდა.ამის შემდეგ ირანის ისლამური რესპუბლიკის ელჩი აზერბაიჯანში მოჯთაბა დემირჩილუ საგარეო უწყებაში გამოიძახეს მას შემდეგ, რაც ირანული დრონებით ნახიჩევანის აეროპორტზე და მის მიმდებარე ტერიტორიებზე შეტევა განხორციელდა.აზერბაიჯანული მედიის ცნობით, ირანელ ელჩს საპროტესტო ნოტას გადასცემენ.

1772704029

ოპოზიციის განცხადებით, მმართველმა გუნდმა მესამე მოსმენით მიიღო მორიგი „რეპრესიული“ კანონი, რომელიც მოქალაქეებს რეჟიმის არალეგიტიმურად მიჩნევის გამო სისხლისსამართლებრივი დევნით ემუქრება.ალიანსის მტკიცებით, მსგავს ნაბიჯებს მხოლოდ ის ხელისუფლება დგამს, რომელმაც იცის, რომ პოლიტიკური ლეგიტიმაცია არ გააჩნია, რადგან მან „უღალატა საქართველოს ეროვნულ ინტერესებს, დამოუკიდებლობას, სუვერენიტეტსა და კონსტიტუციას“.„დიქტატორი ივანიშვილი საკუთარი ლეგიტიმაციის არაღიარებისთვის პატიმრობით სჯის იმ ხალხს, რომელიც ნებისმიერი დემოკრატიული ხელისუფლების ლეგიტიმაციის ერთადერთი წყაროა“, - ნათქვამია განცხადებაში.ოპოზიციის შეფასებით, „დრაკონული“ კანონები საზოგადოების სამართლიანი რეაქციის გასანეიტრალებლად გამოიყენება.„ოპოზიციის ალიანსი“ ადასტურებს გამარჯვების შეთანხმებულ სტრატეგიას, რაც გულისხმობს რეჟიმის ლეგიტიმურობის არაღიარებას როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე მის ფარგლებს გარეთ. მათი თქმით, რეჟიმს ყველაზე მეტად სწორედ „ხალხის არაღიარების ეშინია“, - ვკითხულობთ განცხადებაში. ასევე, განცხადების თანახმად, "ივანიშვილის რეჟიმის დამარცხების შემდეგ, ქვეყანას ეყოლება დემოკრატიული, კოალიციური ხელისუფლება, რომელიც გააუქმებს ყველა რეპრესიულ კანონს".2 მარტს, 9 ოპოზიციურმა პარტიამ „ოპოზიციის ალიანსი" დააფუძნეს. ახალ პოლიტიკურ ერთობაში გაერთიანდნენ: „ახალი“ (კოალიცია ცვლილებისთვის) „გირჩი - მეტი თავისუფლება“ „დროა“ „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“ „ევროპული საქართველო“ „სტრატეგია აღმაშენებელი“ „ფედერალისტები“ „თავისუფლების მოედანი“ „ეროვნულ-დემოკრატიული პარტია“ ალიანსის პრინციპები და „ქცევის კოდექსი“ ხელმომწერი სუბიექტები თანხმდებიან, რომ შეინარჩუნებენ იდეოლოგიურ იდენტობას, თუმცა იმოქმედებენ ერთიანი საპროტესტო და საკომუნიკაციო სტრატეგიით.

1772702698

ირანის მხრიდან ეს მუქარა გაჟღერდა ირანის წინააღმდეგ აშშ-ისა და ისრაელის ერთობლივი ინტენსიური საჰაერო კამპანიის მეხუთე დღეს. ორივე მხარე აცხადებს, რომ ოპერაციის მიზანია ირანისთვის ბირთვული ბომბის შექმნის აღკვეთა და ისლამური რესპუბლიკის შორ მანძილზე მოქმედი ბალისტიკური რაკეტების პროგრამის განადგურება. ისრაელი ასევე აქტიურად მოუწოდებს ირანელებს რეჟიმის დამხობისკენ, ხოლო აშშ-მა მიანიშნა, რომ მიესალმება ასეთ ცვლილებას.The Times of Israel წერე, შიმონ პერესის სახელობის ნეგევის ბირთვული კვლევის ცენტრი, რომელიც ქალაქ დიმონასთან მდებარეობს, მიიჩნევა ისრაელის ატომური იარაღის პროგრამის საკვანძო ობიექტად. ისრაელი არც ადასტურებს და არც უარყოფს ბირთვული იარაღის ფლობას. ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, ნეგევის რეგიონში მდებარე ეს ობიექტი ერთ-ერთ ყველაზე დაცულ ადგილად ითვლება, რომლის უსაფრთხოებასაც ისრაელის საჰაერო თავდაცვის სისტემების სრული სპექტრი უზრუნველყოფს.აღნიშნული კამპანიის საპასუხოდ, ირანმა რაკეტები ესროლა რეგიონის იმ ქვეყნებს, სადაც განთავსებულია აშშ-ის ბაზები, ასევე უშუალოდ ისრაელს, რის შედეგადაც 10 ადამიანი დაიღუპა. ოთხშაბათს ღამით განხორციელებულმა სამმა სარაკეტო თავდასხმამ მილიონობით ისრაელელი აიძულა ბომბსაფარებში ჩასულიყო, თუმცა ამას დაშავება არ მოჰყოლია. გაეროს ბირთვული ზედამხედველობის ორგანოს (IAEA) განცხადებით, ბოლოდროინდელი საბრძოლო მოქმედებების შედეგად ირანში ბირთვული მასალის შემცველ ობიექტებს ზიანი არ მისდგომია და რადიაციის გაჟონვის საფრთხე არ არსებობს.ამავდროულად, თეთრი სახლის პრესსპიკერმა კაროლინ ლივიტმა განაცხადა, რომ ირანთან ომის ფონზე, აშშ ჰორმუზის სრუტის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის გეგმებზე მუშაობს.ლივიტმა პრესკონფერენციაზე აღნიშნა, რომ ოპერაცია „Epic Fury“ (ეპიკური რისხვა) - კამპანიის ამერიკული სახელწოდება - უზრუნველყოფს იმას, რომ „ირანი ვეღარ შეძლებს ენერგიის თავისუფალი ნაკადის შეზღუდვას იმ წყლის გზაზე, რომელიც მსოფლიოს ნავთობის მარაგის დაახლოებით 20 პროცენტს აკონტროლებს“.„როგორც ომის დეპარტამენტმა (აშშ-ის თავდაცვის სამინისტრომ) დღეს დილით განაცხადა, ჩვენ ველით სრულ და აბსოლუტურ დომინირებას ირანის საჰაერო სივრცეზე მომდევნო რამდენიმე საათში“, - განაცხადა ლივიტმა. თავდაცვის მდივანმა პიტ ჰეგსეტმა მანამდე აღნიშნა, რომ აშშ და ისრაელი ირანის ცაზე სრულ კონტროლს ერთი კვირის განმავლობაში მოიპოვებენ.ლივიტმა დასძინა, რომ აშშ-მა გაანადგურა 20-ზე მეტი ირანული გემი, რაც ორჯერ აღემატება ორი დღის წინანდელ მონაცემს.კითხვაზე, იმ ცნობების შესახებ, რომ აშშ განიხილავს ქურთი მებრძოლების შეიარაღებას ირანის წინააღმდეგ, ლივიტმა ეს უარყო და განაცხადა, რომ აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ქურთ ლიდერებს ცოტა ხნის წინ მხოლოდ ჩრდილოეთ ერაყში მდებარე ამერიკულ სამხედრო ბაზაზე ესაუბრა. მედიაში გავრცელებული ინფორმაციით, აშშ მოლაპარაკებებს აწარმოებს ირანელ ქურთებთან, რათა მათ იბრძოლონ ირანის უსაფრთხოების ძალების წინააღმდეგ და ხელი შეუწყონ სახალხო აჯანყებას რეჟიმის წინააღმდეგ, რომელმაც იანვარში სასტიკად ჩაახშო ანტისამთავრობო პროტესტი და ათასობით ადამიანი მოკლა.თუმცა ლივიტმა საბოლოოდ არ გამორიცხა ირანში აშშ-ის სახმელეთო ჯარების შეყვანის შესაძლებლობა, მან განმარტა, რომ „ამ ეტაპზე“ ეს ოპერაციის გეგმის ნაწილი არ არის.პრესსპიკერის თქმით, ტრამპი თავის მრჩევლებთან ერთად განიხილავს, თუ რა როლი შეიძლება ჰქონდეს აშშ-ს ირანში სამხედრო კამპანიის შემდეგ, ხოლო ამერიკული დაზვერვა აკვირდება ცნობებს იმის შესახებ, რომ მოჯტაბა ხამენეი - ირანის მოკლული უზენაესი ლიდერის ვაჟი - მისი მემკვიდრეობის მთავარ პრეტენდენტად ჩამოყალიბდა.„ჩვენც ვნახეთ ეს ცნობები და ჩვენი სადაზვერვო სააგენტოები ამ საკითხს სწავლობენ. სიმართლე ისაა, რომ მოვლენების განვითარებას უნდა დაველოდოთ“, - განუცხადა ლივიტმა ჟურნალისტებს და დასძინა, რომ ტრამპი ეროვნული უსაფრთხოების გუნდთან ერთად აქტიურად განიხილავს ვაშინგტონის მომავალ როლს ირანში ოპერაციის დასრულების შემდეგ, თუმცა ამ მომენტში მთავარი ფოკუსი სამხედრო ოპერაციის წარმატებაზეა.ლივიტმა ასევე დაიცვა აშშ-ის მიზნები ირანის წინააღმდეგ ისრაელ-ამერიკის ერთობლივ საჰაერო ომში. ეს მოხდა იმ კრიტიკის ფონზე, რომლის თანახმადაც ვაშინგტონმა ვერ წარმოადგინა მტკიცებულებები თეირანის მხრიდან აშშ-ის მიმართ არსებული დაუყოვნებლივი საფრთხის შესახებ. მან დასძინა, რომ ტრამპს სჯერა ამერიკელი ხალხის მხარდაჭერის ამ ომში.„ამ ოპერაციის დაწყების გადაწყვეტილება ეფუძნება სხვადასხვა პირდაპირი საფრთხის კუმულაციურ ეფექტს, რომელსაც ირანი ამერიკის შეერთებულ შტატებს უქმნიდა. კიდევ ერთხელ ვიმეორებ, ეს არის ტერორისტული რეჟიმი, რომელიც 47 წლის განმავლობაში ემუქრებოდა აშშ-ს, ჩვენს მოკავშირეებსა და ჩვენს ხალხს. ამერიკელი ხალხი საკმარისად გონიერია, რომ ეს იცოდეს“, - განაცხადა ლივიტმა.The Times of Israel-ის ინფორმაციით, ტრამპმა უარყო მოსაზრებები, რომ თითქოს ისრაელმა უბიძგა აშშ-ს ამ კონფლიქტისკენ. მისი ადმინისტრაცია კრიტიკის წინაშე აღმოჩნდა ზოგიერთი მხარდამჭერისა და დემოკრატის მხრიდან, რომლებიც მას „საკუთარი სურვილით დაწყებულ ომში“ (war of choice) სდებდნენ ბრალს.Reuters/Ipsos-ის გამოკითხვამ, რომელიც ამ კვირის დასაწყისში გამოქვეყნდა, აჩვენა, რომ ამერიკელების მხოლოდ მეოთხედი უჭერს მხარს ირანზე დარტყმებს, რომლებმაც ახლო აღმოსავლეთი ქაოსში ჩააგდო. გამოკითხულთა დაახლოებით ნახევარი, მათ შორის ყოველი მეოთხე რესპუბლიკელი, მიიჩნევს, რომ ტრამპი ზედმეტად მარტივად თანხმდება სამხედრო ძალის გამოყენებას.ლივიტმა ასევე გამოაცხადა, რომ ესპანეთი დათანხმდა აშშ-ის სამხედროებთან თანამშრომლობას მას შემდეგ, რაც ტრამპმა სამშაბათს მადრიდი გააკრიტიკა ირანზე თავდასხმებისთვის ამერიკული ბაზების გამოყენებაზე უარის გამო. თუმცა, ესპანელმა ოფიციალურმა პირებმა სასწრაფოდ უარყვეს ქვეყნის პოზიციის შეცვლა და კიდევ ერთხელ დაადასტურეს, რომ მათი ბაზები ამ ომის ფარგლებში არ იქნება გამოყენებული.

1772701627

უწყების ცნობით, 5 მარტს ირანის ტერიტორიიდან ნახიჩევანის ავტონომიაში შეფრინდა ორი უპილოტო საფრენი აპარატი, რომელთაგან ერთი ნახიჩევანის საერთაშორისო აპარატის ტერმინალს დაეცა, ხოლო მეორე სოფელ შექერაბადის სკოლასთან აფეთქდა.ამის შემდეგ ირანის ისლამური რესპუბლიკის ელჩი აზერბაიჯანში მოჯთაბა დემირჩილუ საგარეო უწყებაში გამოიძახეს მას შემდეგ, რაც ირანული დრონებით ნახიჩევანის აეროპორტზე და მის მიმდებარე ტერიტორიებზე შეტევა განხორციელდა.აზერბაიჯანული მედიის ცნობით, ირანელ ელჩს საპროტესტო ნოტას გადასცემენ.

1772701489

მომხდარზე დეტალური ინფორმაცია არ ქვეყნდება. დაზიანების მასშტაბები ამ დროისთვის უცნობია. ადგილობრივების ცნობით, ერთ–ერთი დრონი სკოლის სიახლოვეს ჩამოვარდა.  pic.twitter.com/YHZ5tsK2Vy — Newsfeed (@Newsfeed883920) March 5, 2026

1772699856

Reuters წერს, რომ ნოემბრის ბოლოდან დეკემბრის შუა რიცხვებამდე არსებული მწვავე დეფიციტი, რომლის შესახებ აქამდე ინფორმაცია არ გავრცელებულა, აშიშვლებს უკრაინის საჰაერო თავდაცვის მოწყვლადობას. უკრაინა დიდწილად არის დამოკიდებული დასავლელ მოკავშირეებზე, რათა მოიგერიოს რუსეთის ხშირი დარტყმები. სრულმასშტაბიანი ომის დაწყებიდან (ოთხ წელზე მეტია) კიევი ხშირად ჩივის იარაღის ნაკლებობაზე და ბოლო თვეებში კრიტიკულ დეფიციტზე განგაშს ტეხს, თუმცა ამავდროულად ცდილობს, არ გააღიზიანოს აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ადმინისტრაცია.დასავლური იარაღის საჭიროება უახლოეს მომავალში სავარაუდოდ არ შემცირდება, რადგან უკრაინის კონფლიქტის დასასრული არ ჩანს, ხოლო ირანთან მიმდინარე ომის ფონზე, კონკურენცია თავდაცვითი იარაღის მოსაპოვებლად ახლო აღმოსავლეთსა და მის ფარგლებს გარეთ, სავარაუდოდ, გამწვავდება.სამივე წყარო, რომლებიც უშუალოდ ფლობენ ინფორმაციას, Reuters-თან ამბობს, რომ მომარაგების შეწყვეტის მომენტში უკრაინას F-16-ების მთელი ესკადრილიისთვის მხოლოდ რამდენიმე ამერიკული წარმოების AIM-9 "Sidewinder" ჰაერი-ჰაერი ტიპის რაკეტა ჰქონდა. ასობით ათასმა უკრაინელმა გადაიტანა მკაცრი ზამთრის ყველაზე რთული პერიოდი გათბობის, ელექტროენერგიისა და წყლის გარეშე ენერგოსისტემაზე რუსეთის გაძლიერებული იერიშების შედეგად, რომელთა სრულად მოგერიება უკრაინამ ვერ შეძლო.მიუხედავად უკრაინის აქტიური ლობისტური საქმიანობისა, კონკრეტული მაგალითები იმისა, თუ როგორ აისახება დეფიციტი თავდაცვისუნარიანობაზე, ჩვეულებრივ, გასაიდუმლოებულია. ამ შემთხვევაში, ერთ-ერთმა წყარომ Reuters-ს განუცხადა, რომ თითქმის ერთი თვის განმავლობაში უკრაინას თვითმფრინავებზე დასამონტაჟებელი არაფერი ჰქონდა.როტაციული ქვემეხები და წუნდებული რაკეტებიდეფიციტის დროს F-16-ის პილოტები დღისით დაფრინავდნენ და დრონების ჩამოგდებას როტაციული ქვემეხებით ცდილობდნენ, - აცხადებს მეორე წყარო და დასძენს, რომ ასეთი მისიების სიბნელეში შესრულება მეტისმეტად სახიფათო იყო, მიუხედავად იმისა, რომ რუსული დრონების შეტევები ძირითადად ღამით ხდება.პილოტები ასევე ცდილობდნენ გამოეყენებინათ ის რაკეტები, რომლებმაც წინა მისიების დროს არ იმუშავეს, იმ იმედით, რომ ტექნიკური მომსახურების შემდეგ ისინი გამოდგებოდა. ზოგ შემთხვევაში მცდელობა წარმატებული იყო. წყაროების თქმით, უკრაინელი პილოტები ძირითადად ეყრდნობიან AIM-9 რაკეტების ვარიანტებს, რომლებიც ცნობილია როგორც "Limas" და "Mikes" და წარმოებულია 1970-იან და 1980-იან წლებში.მიუხედავად იმისა, რომ ეს რაკეტები ათწლეულების წინანდელია, ისინი უკრაინისთვის რუსული დრონებისა და ფრთოსანი რაკეტების გადაჭერის შედარებით იაფ საშუალებას წარმოადგენს.დეფიციტი დეკემბერში შეივსო, როდესაც უკრაინამ პარტნიორებისგან AIM-9 ტიპის რაკეტები მიიღო, რუსეთის მასშტაბურ შეტევამდე ცოტა ხნით ადრე. წყაროებმა კონფიდენციალურობის გამო არ დაასახელეს მიმწოდებელი ქვეყნები.მეოთხე წყარომ დაადასტურა, რომ NATO-ს წევრებმა, გერმანიამ და კანადამ, ბოლო თვეებში მიაწოდეს უკრაინას Sidewinder-ის რაკეტები და აღნიშნა, რომ მანამდე მომარაგებაში მართლაც იყო "გარკვეული ვარდნა", თუმცა მიზეზის დასახელებაზე უარი თქვა.კანადის თავდაცვის სამინისტრომ Reuters-ს განუცხადა, რომ კანადის შეიარაღებული ძალების მარაგებიდან AIM-9M-8 რაკეტების გადაცემის პროცესშია. "ეს ახალი დონაცია შეავსებს წარსულში გადაცემულ ასეულობით კანადურ AIM რაკეტასა და მათ კომპონენტებს".ტრამპმა უკრაინისთვის ამერიკული იარაღის მიწოდების სისტემა შეცვალა - მანამდე არსებული პირდაპირი სამხედრო დახმარება (ჯო ბაიდენის დროს) ჩაანაცვლა მექანიზმით, რომელსაც PURL (Prioritised Ukraine Requirements List - უკრაინის პრიორიტეტული მოთხოვნების სია) ეწოდება. ამ სქემით, აშშ იარაღს NATO-ს მოკავშირეებზე ყიდის უკრაინისთვის გადასაცემად.NATO-ს წარმომადგენლის თქმით, PURL სისტემა კრიტიკულად მნიშვნელოვან მასალას აწვდის უკრაინას და ზაფხულიდან მოყოლებული, სწორედ ამ გზით არის მიწოდებული Patriot-ის საჰაერო თავდაცვის ბატარეების რაკეტების დაახლოებით 75% და სხვა სისტემების საბრძოლო მასალის 90%.რუსეთის უმძაფრესი ზამთრის საჰაერო კამპანიამიუხედავად ამისა, უკრაინის წინაშე კვლავ დგას გამოწვევა - უზრუნველყოს საკმარისი რაკეტები თავისი ვრცელი საჰაერო თავდაცვის ქსელისთვის.რუსეთი დიდი შეტევების დროს რამდენიმე ასეულ დრონსა და რაკეტას უშვებს. უკრაინა მათ განადგურებას ცდილობს სატვირთოებზე დამონტაჟებული ქვემეხებით, ელექტრონული ჩახშობით, იერიშის დრონებით, ასევე ჰაერი-ჰაერი და მიწა-ჰაერი ტიპის რაკეტებით.პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ იანვარში საბრძოლო მასალის დეფიციტის გამო სასწრაფო დახმარების თხოვნით მიმართა მოკავშირეებს, განსაკუთრებით ამერიკული Patriot-ის სისტემებისთვის, რომლებიც რუსულ "ისკანდერის" ბალისტიკურ რაკეტებს ანადგურებს.F-16-ები, რომლებიც კიევმა ევროპელი პარტნიორებისგან 2024 წელს მიიღო, უკრაინის საჰაერო თავდაცვის ქსელის საჰაერო კომპონენტის ნაწილია. მეორე წყაროს ცნობით, F-16-ებმა საჰაერო თავდაცვის როლში 2 000 დრონი და რაკეტა ჩამოაგდეს. უკრაინაში მყოფი თვითმფრინავების ზუსტი რაოდენობა არ საჯაროვდება, თუმცა წყარო Reuters-თან ამბობს, რომ საუბარია "ათეულებზე".F-16-ებს შეუძლიათ ატარონ როგორც AIM-9, ისე უფრო დახვეწილი AIM-120 რაკეტები. თითოეული AIM-120 მილიონ დოლარზე ბევრად მეტი ღირს, რაც იმას ნიშნავს, რომ მათ მასობრივად არ იყენებენ იაფი რუსული დრონების წინააღმდეგ. ეს რაკეტები ასევე გამოიყენება ნორვეგიული წარმოების NASAMS-ის სისტემებში, რის გამოც მომარაგების შეფერხებისას ამ სისტემების ოპერაციებიც შეიზღუდა.ნორვეგიის თავდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ მთავრობამ ამ ზამთარს NASAMS-ისთვის "მნიშვნელოვანი რაოდენობის" რაკეტები მიაწოდა უკრაინას, რათა სისტემამ შეძლოს მოქალაქეების დაცვა სასიკვდილო საჰაერო დარტყმებისგან.

1772699483