თბილისი (GBC) - NATO-ს გენერალურმა მდივანმა მარკ რუტემ პარასკევს შეაქო აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის მოულოდნელი განცხადება პოლონეთში 5 000 ამერიკელი სამხედროს განთავსების შესახებ - რაც მკვეთრი ცვლილებაა გასული კვირის გადაწყვეტილებასთან შედარებით, რომელიც ქვეყანაში ამერიკული ძალების ყოფნის შემცირებას ითვალისწინებდა. ამის შესახებ POLITICO წერს.
მას მხარი აუბეს პოლონელმა პოლიტიკოსებმაც, რომლებიც პოლიტიკის ამგვარ ცვლილებას ზეიმობენ.
შვედეთში, NATO-ს საგარეო საქმეთა მინისტრების შეხვედრის დროს ჟურნალისტებთან საუბრისას, რუტემ აღნიშნა, რომ იგი „მიესალმება“ ამ განცხადებას და დაადასტურა, რომ სამხედრო მეთაურები ამჟამინდელ ეტაპზე „ყველა დეტალზე მუშაობენ“.
ტრამპმა ამ ცვლილების შესახებ ხუთშაბათს ღამით Truth Social-ის პოსტში გამოაცხადა და თქვა, რომ ეს გადაწყვეტილება უკავშირდებოდა მის პატივსაცემ დამოკიდებულებას პოლონეთის, MAGA-ს იდეოლოგიის მხარდამჭერი პრეზიდენტის, კაროლ ნავროცკის მიმართ.
ამ ნაბიჯს წინ უძღოდა გასულ კვირას თავდაცვის მდივნის, პიტ ჰეგსეთის გადაწყვეტილება პოლონეთში 4 000-კაციანი ჯავშანტექნიკის ბრიგადის დაგეგმილი განთავსების შეჩერების შესახებ - რამაც მოუმზადებელი დაიჭირა პოლონეთი, რომელიც ამერიკის ერთ-ერთი ყველაზე ერთგული ევროპელი მოკავშირე და NATO-ში თავდაცვაზე ერთ-ერთი ყველაზე მსხვილი მხარჯავია.
POLITICO წერს, ჰეგსეთის ეს ნაბიჯი პოლონეთთან მიმართებით უკავშირდებოდა ტრამპის უფრო ადრეულ გადაწყვეტილებას, დაესაჯა გერმანიის კანცლერი ფრიდრიხ მერცი ირანთან ომის კრიტიკის გამო, რის გამოც გერმანიიდან 5 000 სამხედრო იქნა გაყვანილი.
რუტემ პარასკევს ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ტრამპის უახლესი გადაწყვეტილება ჯარების განთავსებაზე არ შეცვლის NATO-ს გრძელვადიან მისწრაფებას, რომ „ევროპა გახდეს უფრო ძლიერი“, რათა „დროთა განმავლობაში, ნაბიჯ-ნაბიჯ“, ევროპელი მოკავშირეები ნაკლებად იყვნენ დამოკიდებულნი „ერთადერთ მოკავშირეზე, ამერიკის შეერთებულ შტატებზე“.
აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ დაადასტურა მოვლენების ამგვარი განვითარება და პარასკევს მიანიშნა, რომ აშშ-ის ჯარების შემდგომი შემცირებაც იგეგმება. თუმცა, მან ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ეს შემცირებები არ იქნება სადამსჯელო ხასიათის და კოორდინირებული იქნება მოკავშირეებთან. მანამდე პოლონეთსა და გერმანიაში გადადგმულმა ნაბიჯებმა ევროპული ქვეყნები მოულოდნელობის ეფექტის წინაშე დააყენა.
„ამერიკის შეერთებულ შტატებს კვლავაც აქვს გლობალური ვალდებულებები, რომლებიც უნდა შეასრულოს ჩვენი ძალების განლაგების თვალსაზრისით, და ეს მუდმივად მოითხოვს ჩვენგან გადავხედოთ, თუ სად განვათავსებთ ჯარებს“, - განუცხადა მან ჟურნალისტებს. „ეს არ არის სადამსჯელო ღონისძიება, ეს უბრალოდ მიმდინარე პროცესია. ეს არის პროცესი, რომელიც გაგრძელდება… ვფიქრობ, ძალიან პოზიტიურად, პროდუქტიულად და ჩვენს მოკავშირეებთან თანამშრომლობით“.
რუბიომ დასძინა, რომ ტრამპი ევროპული ქვეყნების მიმართ თავის „იმედგაცრუებაზე“ ივლისში, ანკარაში გასამართ NATO-ს ლიდერების სამიტზე ისაუბრებს. მიმდინარე კვირის დასაწყისში სახელმწიფო მდივანმა აღნიშნა, რომ ვაშინგტონი „ამჟამად ძალიან იმედგაცრუებულია NATO-თი“ და კონკრეტულად გამოყო ესპანეთი იმის გამო, რომ მან უარი თქვა აშშ-ის ძალებისთვის ნება დაერთო, გამოეყენებინათ მისი სამხედრო ბაზები ირანზე თავდასხმებისთვის.
პოლონელთა აღფრთოვანება
ვარშავის ოფიციალურმა პირებმა ჯარების განთავსების შესახებ ახალი ამბავი იზეიმეს. ნავროცკიმ მადლობა გადაუხადა ტრამპს „პოლონეთისადმი მეგობრობისთვის“ და „იმ გადაწყვეტილებებისთვის, რომელთა პრაქტიკულ შედეგებსაც დღეს ძალიან ნათლად ვხედავთ“.
„პოლონეთისა და პოლონელების უსაფრთხოება ჩემი უპირატესი პრიორიტეტია“, - დაწერა მან X-ზე ხუთშაბათს ღამით.
მარჩინ პშიდაჩმა, ნავროცკის მრჩეველმა საგარეო პოლიტიკის საკითხებში, რადიოინტერვიუში განაცხადა, რომ პოლიტიკის ეს შემობრუნება იყო „საპრეზიდენტო დიპლომატიის“ შედეგი, რომელიც ეფუძნება ორ პრეზიდენტს შორის პირად ურთიერთობას; ტრამპმა მხარი დაუჭირა ნავროცკის გასული წლის პოლონეთის არჩევნებში.
პშიდაჩმა ეს გადაწყვეტილება ასევე განიხილა ნავროცკისა და პროევროპელ პრემიერ-მინისტრ დონალდ ტუსკს შორის მიმდინარე ხანგრძლივი პოლიტიკური ბრძოლის კონტექსტში და გააკრიტიკა მთავრობის მეთაური იმის გამო, რომ მან არ მოითხოვა ამერიკული ჯარების გადმოყვანა „მისი საყვარელი გერმანიიდან“.
სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებულ პოსტში ტუსკმა მადლობა გადაუხადა ყველას, ვინც ჩართული იყო პოლიტიკის შეცვლაში, მათ შორის „პრეზიდენტ ნავროცკის, მინისტრებს, კონგრესის წევრებსა და პოლონეთის მეგობრებს აშშ-ში“.
ჰეგსეთის გასული კვირის გადაწყვეტილება კრიტიკის ქარცეცხლში მოექცა აშშ-ის კონგრესის ორივე პარტიის კანონმდებლების მხრიდან, რომლებიც შეშფოთებულნი იყვნენ იმ სიგნალით, რომელსაც ეს ნაბიჯი ევროპაში ამერიკის ერთ-ერთ საუკეთესო მეგობარს გაუგზავნიდა.
თავდაცვის მინისტრმა ვლადისლავ კოსინიაკ-კამიშმა განაცხადა, რომ ტრამპის ნაბიჯმა დაამტკიცა, რომ პოლონურ-ამერიკული კავშირები კვლავ „ძალიან ძლიერია“ და პოლონეთი ვაშინგტონის „ურყევ მოკავშირედ“ დაახასიათა. „კარგია, რომ ჩვენ ერთად ვიბრძვით ჩვენი სამშობლოების უსაფრთხოების ფუნდამენტური საკითხებისთვის“, - დაწერა მან X-ზე.
„ყველაფერი კარგია, რაც კარგად მთავრდება“, - განაცხადა საგარეო საქმეთა მინისტრმა რადოსლავ სიკორსკიმ შვედეთში გამართულ პრესბრიფინგზე. ნავროცკის გარდა, მან ეს გადაწყვეტილება მიაწერა აშშ-ის კონგრესში „პოლონეთის მეგობრებისა“ და ატლანტის ოკეანის ორივე მხარეს მომუშავე დიპლომატების ლობისტურ ძალისხმევას.
„ჩვენ ვმოქმედებდით პარალელურად, მივდიოდით პარალელურად, ვურტყამდით ერთად“, - თქვა მან. „და შედეგიც გვაქვს“.
