„ყველა შეთანხმების საწყისი“: ევროკავშირმა და ინდოეთმა თავისუფალი ვაჭრობის ხელშეკრულება გააფორმეს

კობახიძეს აპრილის ბოლოს ეცოდინება, რამ გამოიწვია ფასნამატი ყველა ასპექ...

„ამის საფუძველზე, ჩვენ შეიძლება მივიღოთ კონკრეტული გადაწყვეტილებები, მათ შორის, კონკრეტული საკანონმდებლო ცვლილებები. ამას გვიჩვენებს უკვე სამუშაო პროცესი. მაქსიმუმ აპრილის ბოლომდე გაგრძელდება ეს სამუშაო პროცესი, რაც უკავშირდება ფასებს“, – განაცხადა კობახიძემ.პრემიერ-მინისტრის თქმით, უკვე მიმდინარე ანალიზი აჩვენებს, რომ საკითხი კომპლექსურია და საჭიროებს დეტალურ შეფასებას, რათა გადაწყვეტილებები იყოს არგუმენტირებული და რეალურად ეფექტიანი ფასების სტაბილიზაციის მიმართულებით.

ფინანსთა მინისტრი მებაჟეებს პროფესიულ დღეს ულოცავს: „სადაც არის საზღვა...

მისი თქმით,  იგი უზრუნველყოფს საერთაშორისო ვაჭრობის ხელშეწყობასა და მიწოდების ჯაჭვების უწყვეტობას, ქვეყანა ინარჩუნებს მყარ ეკონომიკურ განვითარებას. გასულ წელს გადაჭარბებით შესრულდა, როგორც სახელმწიფო, ისე ნაერთი ბიუჯეტის შემოსულობების ნაწილი.„ამ პროგრესის მიღწევა შეუძლებელი იქნებოდა საბაჟოს გამართული მუშაობის გარეშე. მსოფლიო საბაჟო ორგანიზაციის წლევანდელი გზავნილი „საბაჟო - საზოგადოების დაცვის სადარაჯოზე“ ზუსტად ასახავს საბაჟო ადმინისტრაციის თანამედროვე მიდგომებს. საბაჟო დიდი ხანია აღარაა მხოლოდ ტვირთების აღრიცხვისა და იმპორტის გადასახადის ადმინისტრირების უწყება. მისი როლი მრავალმხრივია და პირდაპირ უკავშირდება ეკონომიკის განვითარებასა და  ჩვენი მოქალაქეების კეთილდღეობას. დღეს, საბაჟოს მისიაა აჩვენოს საზოგადოებას, რომ ძლიერი და სათანადოდ აღჭურვილი საბაჟო ორგანოები, აუცილებელია ეროვნული და საერთაშორისო უსაფრთხოებისთვის. საბაჟოს მანდატი არ შემოიფარგლება მხოლოდ უკანონო იარაღის, ნარკოტიკული საშუალებების, არალეგალური ფინანსური ნაკადებისა, თუ  სხვა აკრძალული საქონლის გადაადგილების აღკვეთით. ის, ასევე მოიცავს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვასა და გარემოზე ზრუნვას“, - განაცხადა ფინანსთა მინისტრმა, ლაშა ხუციშვილმა.მან ხაზი გაუსვა სხვადასხვა უწყებებს შორის კოორდინირებული მუშაობის აუცილებლობას.„ჩვენ ვაძლიერებთ თანამშრომლობას სამართალდამცავ უწყებებთან, საერთაშორისო ორგანიზაციებთან,  ბიზნეს-ოპერატორებთან, მეზობელი და პარტნიორი ქვეყნების საბაჟო ადმინისტრაციებთან. ეს პარტნიორობა ქმნის მნიშვნელოვან დამატებით ღირებულებას გლობალური მიწოდების ჯაჭვების უსაფრთხოებისთვის. ამ კონტექსტში მსურს, ხაზი გავუსვა ბოლო პერიოდში, ჩვენს სამართალდამცავ უწყებებსა და საბაჟოს შორის კოორდინირებულ მუშაობას ნარკოტიკების წინააღმდეგ ბრძოლის მიმართულებით. ჩვენი საზოგადოებისთვის ცნობილია, საზღვარზე განსაკუთრებით დიდი ოდენობით აღმოჩენილი ნარკოტიკული საშუალებების შესახებ, რომელიც გამოვლენილ იქნა სწორედ მებაჟე ოფიცრებისა და პოლიციელთა მიერ, რისთვისაც მათ დიდ მადლობას ვუხდი“, - განაცხადა ლაშა ხუციშვილმა.გამოსვლისას, მან ასევე, ისაუბრა ქვეყნის სატრანზიტო პოტენციალის გამოყენების მნიშვნელობაზე. ამ კონტექსტში ფინანსთა მინისტრი შეეხო საერთაშორისო სანქციების აღსრულების საკითხებს.„ეფექტიანი, სწრაფი და სანდო საბაჟო სისტემა, საქართველოს სატრანზიტო პოტენციალის სრულად გამოყენებისა და საერთაშორისო სატრანსპორტო დერეფნების კონკურენტუნარიანობის მთავარ საფუძველს წარმოადგენს. აქვე, გვერდს ვერ ავუვლი საერთაშორისო სანქციების აღსრულების მიმართულებით საბაჟოს როლს. (პრემიერ-მინისტრმაც ისაუბრა ამის თაობაზე) დავამატებ მხოლოდ იმას, რომ საქართველო მომავალშიც პარტნიორებთან ერთად, გააგრძელებს თანამშრომლობას და მტკიცედ დაიცავს საერთაშორისო სანქციების აღსრულების პროცედურებს“, - განაცხადა ფინანსთა მინისტრმა, ლაშა ხუციშვილმა.როგორც მან აღნიშნა, ბოლო წლებში, საქართველომ მნიშვნელოვანი ნაბიჯები გადადგა თანამედროვე საბაჟო სისტემის ჩამოსაყალიბებლად. განხორციელდა არაერთი ინსტიტუციური და ტექნოლოგიური რეფორმა, დაინერგა ციფრული სერვისები, გაძლიერდა რისკებზე დაფუძნებული კონტროლი და გამარტივდა პროცედურები. ამ ცვლილებებმა ერთდროულად გააუმჯობესა, როგორც ბიზნესგარემო, ისე კონტროლის ეფექტიანობა.მისი თქმით, საქართველოს საბაჟო განაგრძობს ქვეყნის ევროკავშირთან ინტეგრაციის პროცესში წვლილის შეტანას. 2025 წელს ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საეტაპო მოვლენა იყო ახალ კომპიუტერიზებულ სატრანზიტო სისტემასთან მიერთება.როგორც ლაშა ხუციშვილმა აღნიშნა, საბაჟო ადმინისტრაციის ეფექტურობა დღეს წარმოუდგენელია თანამედროვე ტექნოლოგიების გარეშე. ინფორმაციისა და ოპერატიული მონაცემების გაზიარება, მონაცემთა ანალიზი, რისკების მართვის სისტემები  და თანამედროვე აღჭურვილობა არის ის ქვაკუთხედი, რომელიც უზრუნველყოფს საბაჟოს ძლიერ და ეფექტურ ფუნქციონირებას.„მეამაყება, რომ ამ რეფორმების შედეგები უკვე ხელშესახებია. გვაქვს მიღწევები, როგორც ინსტიტუციური განვითარების, ისე ფისკალური ეფექტიანობისა და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების მიმართულებით. გაიზარდა ადმინისტრაციული შესაძლებლობები, გამკაცრდა ბრძოლა უკანონო ბრუნვის წინააღმდეგ და ამავე დროს, გაუმჯობესდა მომსახურების ხარისხი ბიზნესისთვის. ამასთან ერთად, უნდა გვესმოდეს, რომ გამოწვევები მუდმივად იზრდება. გლობალური ვაჭრობა სულ უფრო კომპლექსური ხდება, ჩნდება ახალი ლოგისტიკური მოდელები, ციფრული პლატფორმები და ახალი საფრთხეები. ეს გარემო მოითხოვს ადამიანური რესურსების განვითარებას, ტექნოლოგიურ განახლებასა და საერთაშორისო თანამშრომლობის გაღრმავებას. ფინანსთა სამინისტრო სრულად აცნობიერებს ამ პასუხისმგებლობას და გააგრძელებს შემოსავლების სამსახურის და თითოეული თანამშრომლის მხარდაჭერას. საზოგადოებამ უნდა იცოდეს, რომ „სადაც არის საზღვარი, იქ არის საბაჟო“, რომელიც დაუღალავად 24/7 რეჟიმში მუშაობს ჩვენი ქვეყნისა და ოჯახების  კეთილდღეობისთვის“, - აღნიშნა ფინანსთა მინისტრმა, ლაშა ხუციშვილმა.დასასრულს, მან მადლობა გადაუხადა თითოეულ მებაჟე ოფიცერს მათი პროფესიონალიზმისა და თავდადებისთვის. 

ბათუმში საცხოვრებელი ბინების ტრანზაქციების რაოდენობა 42%-ით გაიზარდა

ბათუმში 2025 წლის დეკემბერში ახალაშენებული ბინების ტრანზაქციების რაოდენობა 44.2%-ით გაიზარდა, ძველი ბინების შემთხვევაში კი 15.8%-იანი ზრდა დაფიქსირდა. ახალაშენებული ბინების პირველად ბაზარზე ტრანზაქციების რაოდენობა მნიშვნელოვნად 75.2%-ით გაიზარდა. მეორეულ ბაზარზე კი 18.2%-იანი ზრდა დაფიქსირდა. აღსანიშნავია, რომ პირველად ბაზარზე 170 ტრანზაქცია სახელმწიფომ დაირეგისტრირა. მეორეულ ბაზარზე კი ქართველი მყიდველების რაოდენობა არ მომატებულა და ზრდა მთლიანად უცხოელი მყიდველებით იყო განპირობებული.ამასთან, ბათუმში 2025 წლის დეკემბერში ახალაშენებული ბინების საშუალო შეწონილი ფასი 15.4%-ით გაიზარდა და კვ.მ-ზე 1,231 აშშ დოლარი შეადგინა. ფასის ზრდაზე გავლენა ძირითადად მოახდინა პირველადმა ბაზარმა, სადაც მაჩვენებელი 24.2%-ით გაიზარდა, ხოლო მეორეულ ბაზარზე 10.7%-იანი ზრდა დაფიქსირდა. შენიშვნა: პირველად ბაზარზე ტრანზაქციების ნაწილი გვიან რეგისტრირდება, რის გამოც ფასების ზრდის ტრენდი არ ასახავს რეალობას.

თბილისი ცენტრში ახალაშენებული ბინის ფასი 21.5%-ით გაიზარდა

ქალაქის მასშტაბით პირველადი ტრანზაქციების საშუალო შეწონილი ფასის ზრდამ 13.1% შეადგინა. მეორეულ ბაზარზე კი საშუალო შეწონილი ფასი ქალაქის მასშტაბით 8.2%-ით გაიზარდა.2025 წლის დეკემბერში თბილისში საცხოვრებელი ბინების ტრანზაქციების რაოდენობამ 4,495 ერთეული შეადგინა და წინა წლის დეკემბერთან შედარებით 12.7%-იანი ზრდა დაფიქსირდა. ბაზრის ზომა 21.8%-ით, $350 მლნ-მდე გაიზარდა. ამასთან, 2025 წლის დეკემბერში თბილისში ძველი ბინების საშუალო შეწონილი გასაყიდი ფასი 2024 წლის დეკემბერთან შედარებით 12.3%-ით გაიზარდა გარეუბნებში, ფართო ცენტრში 7.7%-ით, ხოლო ქალაქის ცენტრში - მცირე 0.1%-იანი კლება დაფიქსირდა.2025 წლის დეკემბერში თბილისში ახალ პროექტებში ტრანზაქციების რაოდენობა გასული წლის დეკემბერთან შედარებით 15.4%-ით გაიზარდა. ახალაშენებული ბინების პირველად ბაზარზე ტრანზაქციების რაოდენობა 10.4%-ით გაიზარდა, მეორეულ ბაზარზე კი 24.3%-იანი ზრდა დაფიქსირდა. ტრანზაქციების რაოდენობა 2.9%-ით გაიზარდა ძველ პროექტებში.

TCRC: საავტომობილო გზებზე სატრანზიტო გადაზიდვები მცირდება

ნაერთი ბიუჯეტის შემოსულობების მიხედვით (კონსოლიდაციის გარეშე), 2025 წელს სატვირთო ავტომობილების გატარებიდან ხაზინაში 171 286 748 ლარი შევიდა, 2024 წელს 179 432 915 ლარი, 2023 წელს კი, 181 998 905 ლარი.შესაბამისად, ბიუჯეტში გზათსარგებლობის საფასურით მიღებული შემოსავალი 2025 წლის იანვარ-დეკემბერში, წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, 8.146 მლნ ლარით შემცირდა, 2023 წელთან შედარებით კი 10.712 მლნ ლარით.TCRC წერს, გადაზიდვების კლების მიზეზად, გადამზიდავი კომპანიები და ცალკეული მძღოლები გაჭიანურებულ სასაზღვრო-საბაჟო პროცედურებს ასახელებენ. მათივე განმარტებით მნიშვნელოვან პრობლემას წარმოადგენს საბაჟო პუნქტებში რიგები, მებაჟეების პასიური მუშაობა, დაუსაბუთებლად გაზრდილი სატრანზიტო – 350 ლარი და პარკის – 80 ლარი გადასახადები, რომლებსაც, მათი თქმით, არ მოჰყვება ადეკვატური სერვისები.მათივე მტკიცებით, როგორც ქართველი, ასევე უცხოელი გადამზიდველები ხშირად მარშრუტს იცვლიან, აღნიშნული კი ნეგატიურად აისახება სატრანსპორტო დერეფნის კონკურენტუნარიანობაზე.TCRC ანალიზში მძღოლების პოზიციაც მოჰყავს.„ერთ მანქანას ერთ საათში უშვებენ და, რა თქმა უნდა, რიგი იქნება. ვლადიკავკაზში ჩასვლა-ჩამოსვლას ორი კვირა უნდები, დაიღალნენ მძღოლები, ბოლოს აღარავინ წავა და უარესი არ იქნება?! რატომ ვერ დალაგდა ეს საზღვარი, რა გახდა, არცერთ ქვეყანაში ასე არ ხდება“, - ამბობს ერთ-ერთი მძღოლი.ამასთან, ცენტრის ინფორმაციით, ქართველი მძღოლები საზღვრებზე არასაკმარისი პერსონალის რაოდენობაზე ამახვილებენ ყურადღებას – „ხშირად ათი კაცის საქმეს ერთი ადამიანი ასრულებს. საბაჟოზე მძღოლები ვიტანჯებით, რატომ არ უნდა დაალაგოს ეს საკითხი სახელმწიფომ?“. ანდაც – „არსად არაფერია დალაგებული, ლაგოდეხში ღამით ერთ ადამიანს ამუშავებენ, აზერბაიჯანის მხრიდან კილომეტრიანი რიგია, წითელ ხიდზე კიდევ უარესი – საბაჟოზე პერსონალი არ არის, კიდევაა დასამატებელი“.გარდა გაჭიანურებული სასაზღვრო–საბაჟო პრობლემებისა, გადამზიდავი კომპანიის მძღოლები – დერეფნის გასწვრივ მაღალ გადასახადებზე აკეთებენ აქცენტს. კერძოდ, ისინი წინასასაზღვრო პარკების სიძვირეზე ამახვილებენ ყურადღებას – „პარკის გადასახადი 80 ლარია, არანაირი სერვისი არ გააჩნია. შეამცირეთ – 80 ლარი ძალიან ძვირია“.მძღოლები საზღვრებზე ინფრასტრუქტურის არასრული დატვირთვით გამოყენებასა და მისგან გამომდინარე სისტემურ პრობლემაზეც საუბრობენ – „საქართველოს ყველა საზღვარზე ერთი და იგივე პრობლემაა, ოთხი რიგის ნაცვლად ყველგან ერთ რიგს ამუშავებენ, დანარჩენი გასასვლელები დაკეტილია“.გარდა გამშვები პუნქტების ინფრასტრუქტურის დაბალი დატვირთვით გამოყენებისა, არსებობს სასაზღვრო გადასასვლელები სადაც გაჭიანურებულია ინფრასტრუქტურის მოწყობა – „დარიალის გამშვებ საბაჟოზე ერთი წელია თითქმის აკეთებენ ერთ გამშვებ ხაზს, მაგრამ საშველი ვერ დაადგა. ძირითადად სატვირთო მძღოლები ტანჯვას გადიან. მოსულია დრო, რომ მძღოლები საძებარი გაგიხდებათ და მერე როგორ იქნება ტვირთის ბრუნვა, დაინახავთ. დააფასეთ მძღოლის შრომა“.მძღოლები საზღვრებზე სათანადო ინფრასტრუქტურის მოწყობის აუცილებლობაზე ამახვილებენ ყურადღებას – „რუსეთის მხარე დარიალის საზღვარს აფართოებს, ჩვენებმა ორი გამშვები ვერ გააკეთეს, რომ ნორმალურად ვიმოძრაოთ“. ანალოგიურ პრობლემაზე აღნიშნავენ სხვა მძღოლებიც– “ზემო ლარსზე მინიმუმ, რვა ზოლი მაინც უნდა მუშაობდეს, ამუშავებენ ორს, არ ყოფნის ეგ ორი ზოლი, დიდი ნაკადია პატრონი არავინ არაა”.ახალქალაქის რეგიონში დროში გაჭიანურებული და დაუსრულებელი საგზაო პროექტები სატვირთო ავტოტრანსპორტისთვის გადაადგილების სირთულეებს ქმნის, რაც პირველ რიგში საქართველოზე გამავალი დერეფნის და სატრანზიტო გადაზიდვებზე ნეგატიურად აისახება.გადამზიდავები სახელმწიფოთაშორის ახალქალაქი–კარწახის საავტომობილო გზის მონაკვეთის სავალალო მდგომარეობაზე ამახვილებენ ყურადღებას – „ორმოების თავიდან ასარიდებლად საპირისპიროდ მოძრავი მანქანები ერთმანეთს გზას ვუთმობთ. ვთხოვთ ქვეყნის ხელმძღვანელობას, ყურადღება მიაქციონ ამ პრობლემას და მიიღონ შესაბამისი ზომები გზის აღსადგენად“.გადამზიდველი მძღოლები კომპლექსურად უყურებენ სისტემაში არსებულ პრობლემებს, გარდა სასაზღვრო გამშვებ პუნქტებისა, ყურადღებას ამახვილებენ მძღოლების მიმართ საპატრულო პოლიციის გულგრილ დამოკიდებულებაზე – „მარტყოფთან შემოვლით გზაზე ხშირია, პატრულის ზერელე დამოკიდებულება, გზა დაკეტილი აქვთ და მარტყოფში გეუბნება, რომ ცარიელსაც არ შეგიძლია გასვლა. ხშირად მალფუჭებადი ტვირთით თუ ხარ, მაგალითად, ატმით დატვირთული, გეკუთვნის პრიორიტეტში გავლა, მაინც არ გატარებს, მიუხედავად იმისა, რომ ნატახტარში ასეთი მალფუჭებადი ტვირთით დატვირთული მანქანებისთვის იმხელა პარკია გაკეთებული, მიუხედავად ამისა, პატრული მარტყოფში გვაჩერებს 38 გრადუს სიცხეში იმ მოტივით, რომ იქნებ ნატახტარში ადგილი არ იყოსო. არადა, მარტივად შესაძლებელია პროგრამაში ცარიელი და დაკავებული ადგილების ნახვა და სათანადო გადაწყვეტილების მიღება. ნატახტარში 380 ცარიელ ადგილს აჩვენებდა და პატრული მძღოლს ეუბნება, იქნებ ადგილები არ იყოსო, და არც გისმენს, ეს ყოველივე ხელოვნური ბარიერის შექმნის ტოლფასია”.ხშირად მძღოლები საპატრულო სამსახურის მოუქნელ, ხისტ მუშაობაზე ჩივიან – „უაზრო შეზღუდვებია დაწესებული რიკოთის მონაკვეთზე, არც წყალი, არც ელემენტარული რაიმე სანიტარული სერვისი. იქნებ რამე რეაგირება მოახდინონ – ამ ტვირთნაკადის გასატარებლად, სათანადო სერვისების გარეშე საქართველო ჯერ მზად არ არის“.გარდა გაჭიანურებული სასაზღვრო–საბაჟო პროცედურებისა, გადამზიდავები სატრანსპორტო კვანძებთან ინფრასტრუქტურის გაუმართაობაზე, კერძოდ, ბათუმის ნავსადგურთან მისასვლელი გზის უხარისხობაზე ამახვილებენ ყურადღებას – „სატრანსპორტო დერეფნით მილიარდები კეთდება, შემოსავალი სად მიდის? ბათუმის პორტი მილიონებს შოულობს და პორტის წინ ოთხი თვეა გზა ვერ შეუკეთებიათ. ნუთუ მერიას არ რცხვენია? ის მაინც გააკეთე, საიდანაც ფული შემოდის? ყველა მძღოლი დამეთანხმება, ფული რომ იშოვება, დახარჯე და გზა გამიკეთე, შე ოჯახაშენებულო. განა მეტს ვითხოვ? მე რომ არ ვიყო და არ ვიარო, მაგ ფულს ხომ ვერ იშოვი, არა? ჩემით შოულობ და ელემენტარული გზა მოაწესრიგეთ, ხომ შეიძლება?!“.„დღეს ყველას სურს ტვირთი ჩაიტანოს „იაფად და სწრაფად“, თუმცა ხშირად სერიოზულ სისტემურ ხარვეზებს ეჯახება. მთავარი პრობლემა ის არის, რომ პრობლემებზე რეაგირება ხშირად მხოლოდ წესებისა და შეზღუდვების დაწესებით შემოიფარგლება, მაგრამ პრაქტიკულად არანაირი ყურადღება არ ექცევა სერვისის გაუმჯობესებასა და სისტემის ოპტიმიზაციას. დღეს სატრანსპორტო სექტორი – მძღოლები, გადამზიდავები და ლოგისტიკური კომპანიები – ყოველდღიურად ურთულეს გზას გადიან და ბევრ პრობლემას ეჯახებიან. ხშირად გართულებული ბიუროკრატიული პროცედურების გამო ზარალდებიან კომპანიები და ამ პროცესში ქვეყანა კარგავს საერთაშორისო პარტნიორების ნდობასა და კონკურენტუნარიანობას“, - ვკითხულობთ TCRC-ის კვლევაში.TCRC დასკვნის სახით აღნიშნავს, რომ 2023–2025 წლებში საქართველოს დერეფნის სატრანზიტო მონაკვეთზე სატვირთო ავტოტრანსპორტის ტრანზიტული გადაზიდვების 5%-იანი შემცირების ტენდენცია შეინიშნება.ამასთან, 2022 წელს 50%-იანი ზრდის ფონზე, სახელმწიფომ გზით სარგებლობის საფასურის არსებული გადასახადი 200 ლარიდან 350 ლარამდე 75%-ით გაზარდა.