ევროპის საბჭო: 2025 წელს საქართველოში მედიის თავისუფლების მდგომარეობა საგანგაშოდ გაუარესდა

კამპანიის ფარგლებში, დეგუსტაცია-სემინარები გერმანიის სხვადასხვა ქალაქში ღვინის პროფესიონალების, ღვინით ვაჭრობის სფეროს წარმომადგენლებისა და მომხმარებლებისთვის გაიმართება; ქართული ღვინო წარმოდგენილი იქნება საერთაშორისო გამოფენებზე; განხორციელდება მიზნობრივი სარეკლამო და მედია კამპანიები; მედიის, სომელიეებისა და გაყიდვების სფეროს წარმომადგენლებისთვის მოეწყობა ღვინის ტურები საქართველოში; გარდა ამისა, გაძლიერდება მომხმარებელზე ორიენტირებული ღონისძიებები ღვინის საცალო გაყიდვების ქსელებში.სააგენტოს ინფორმაციით, დაგეგმილი ღონისძიებების ფარგლებში, მიმდინარე წელს, ქართული ღვინის პირველი წარდგენა 15-17 მარტს, გერმანიაში, ქალაქ დუსელდორფში, მსოფლიოს უმსხვილეს საერთაშორისო გამოფენაზე ProWein Dusseldorf გაიმართება, სადაც ღვინის ეროვნული სააგენტოს მხარდაჭერით, ქართული ღვინის მწარმოებელი 26 კომპანია მიიღებს მონაწილეობას.გერმანია ევროპაში ყველაზე დიდი იმპორტიორი და ღვინის მომხმარებელი ქვეყანა და, ამავე დროს, ქართული ღვინის ერთ-ერთი პოტენციურად მზარდი სტრატეგიული საექსპორტო ბაზარია.ღვინის ეროვნული სააგენტოს მიერ ორგანიზებული და მხარდაჭერილი აქტივობების, ასევე, ქართული ღვინის მწარმოებლებთან თანმიმდევრული თანამშრომლობით, შექმნილია ქართული ღვინის ექსპორტის მზარდი ტენდენცია. 

1772527424

მამაკაცი ათენის აეროპორტში, ქვეყნის დაზვერვის სამსახურის მიერ მიწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე დააკავეს. კრეტაზე, სუდას ყურეში (Souda Bay), განთავსებულია საბერძნეთის, აშშ-ისა და NATO-ს სამხედრო ობიექტები. ახლახან ბაზას, მარაგების შესავსებად, ახლო აღმოსავლეთში გამგზავრებამდე, აშშ-ის ავიამზიდი „ჯერალდ ფორდი“ (Gerald R. Ford) ეწვია. საბერძნეთის ხელისუფლებამ საქმეზე გამოძიება დაიწყო და ამჟამად ციფრულ მტკიცებულებებს სწავლობს.დაზვერვის წყაროს ცნობით, ეჭვმიტანილის ტელეფონში აღმოჩენილია ამერიკული ავიამზიდის ფოტოები. ხელისუფლება იკვლევს მობილური აპლიკაციის მეშვეობით მის შესაძლო კავშირებს ირანში მყოფ პირთან.Reuters წერს, რომ დაკავებული, რომელიც საქართველოს მოქალაქეა, საბერძნეთში გერმანიიდან 3 თებერვალს ჩავიდა და გასულ თვეში სუდას მახლობლად მდებარე სასტუმროში იმყოფებოდა. წყაროების თანახმად, მას წარდგენილ ბრალდებებთან დაკავშირებით განცხადება ჯერ არ გაუკეთებია.ივნისში საბერძნეთის პოლიციამ ჯაშუშობის ეჭვით კიდევ ერთი პირი დააკავა, რომელიც ასევე რამდენიმე დღის განმავლობაში იმყოფებოდა დასავლეთ კრეტაზე მდებარე საზღვაო და საჰაერო ბაზის მახლობლად. მას შემდეგ, რაც შაბათს ისრაელმა და აშშ-მა ირანზე იერიშები მიიტანეს, ბაზაზე უსაფრთხოების ზომები გამკაცრებულია.

1772527029

აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი თავდაპირველად ვარაუდობდა, რომ ომი 4-დან 5 კვირამდე გაგრძელდებოდა, თუმცა მოგვიანებით ირანის წინააღმდეგ ფართომასშტაბიანი და განუსაზღვრელი ვადით მიმდინარე ომის გამართლება სცადა. „მე ვთქვი, რომ ეს შეიძლება იყოს სწრაფი და გადამწყვეტი. შესაძლოა გარკვეული დრო დასჭირდეს, მაგრამ ეს არ გასტანს წლები. ეს არ არის დაუსრულებელი ომი“, - განაცხადა ნეთანიაჰუმ ორშაბათს, Fox News-ის გადაცემაში "Hannity".სამშაბათს, 3 მარტს, როდესაც ომი უკვე მეოთხე დღეში შევიდა, აფეთქებებმა თელ-ავივში შენობები შეარყია, რადგან საჰაერო თავდაცვის სისტემებმა ირანული რაკეტების გადაჭერა დაიწყეს. ისრაელმა იერიში მიიტანა თეირანში ირანის სახელმწიფო მაუწყებლის (IRIB) კომპლექსზე და „ჰეზბოლას“ მებრძოლების სამიზნეებზე ლიბანის სხვადასხვა ქალაქში.სამშაბათს დილით, სავარაუდოდ ირანიდან გამოგზავნილმა ორმა დრონმა რიადში აშშ-ის საელჩოს დაარტყა, რამაც მცირე დაზიანება და ხანძარი გამოიწვია. საუდის არაბეთის თავდაცვის სამინისტროს ინფორმაციით, ქალაქამდე მიღწევამდე კიდევ სულ მცირე რვა დრონი იქნა გადაჭერილი. აშშ-ისა და ისრაელის საჰაერო ომი ირანის წინააღმდეგ შაბათს თეირანზე თავდასხმით დაიწყო, რომლის დროსაც ირანის უზენაესი ლიდერი ალი ხამენეი დაიღუპა. ირანისა და მისი მარიონეტის, „ჰეზბოლას“ საპასუხო დარტყმებმა კონფლიქტში ყურის უფრო ფართო რეგიონი ჩაითრია, რასაც ირანში, ისრაელში, ლიბანსა და სხვა ქვეყნებში ასობით მშვიდობიანი მოქალაქე ემსხვერპლა.Reuters–ის ინფორმაციით, ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსმა (IRGC) სამშაბათს განაცხადა, რომ მისმა საზღვაო ძალებმა ბაჰრეინში აშშ-ის ავიაბაზის მთავარი სამეთაურო შენობა და შტაბ-ბინა გაანადგურეს. მათ ეს ქმედება „ოპერაცია ჭეშმარიტი აღთქმა 4“-ის მე-14 ტალღად აღწერეს. IRGC-ის განცხადებით, შეიხ ისას რაიონში მდებარე ბაზაზე შეტევა 20 დრონითა და 3 რაკეტით განხორციელდა.აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტს და თეთრ სახლს კომენტარი ჯერ არ გაუკეთებიათ. ორშაბათს, აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ გააფრთხილა ირანი, რომ „ამერიკული სამხედრო ძალების მხრიდან ყველაზე ძლიერი დარტყმები ჯერ კიდევ წინ არის“. კითხვაზე, თუ რამდენ ხანს გაგრძელდება აშშ-ის ჩართულობა, რუბიომ უპასუხა, რომ არ იცის და არ გამორიცხა ტრამპის მიერ სახმელეთო ჯარების გაგზავნის შესაძლებლობა, თუმცა აღნიშნა, რომ ამ ეტაპზე მიზნების მიღწევა (ბალისტიკური რაკეტების პოტენციალის განადგურება) საჰაერო ძალებითაც არის შესაძლებელი.ირანის ექსპერტთა საბჭოს წევრის განცხადებით, ხამენეის მემკვიდრის შერჩევას „დიდი დრო არ დასჭირდება“. აშშ-ის სამხედრო უწყების ცნობით, მათ ირანში 1250-ზე მეტ სამიზნეს დაარტყეს და 11 ირანული გემი გაანადგურეს. დაღუპულია 6 ამერიკელი სამხედრო მოსამსახურე. ქუვეითში, ირანული შეტევის მოგერიებისას, შეცდომით ჩამოაგდეს სამი ამერიკული F-15E გამანადგურებელი, თუმცა ეკიპაჟის ექვსივე წევრმა კატაპულტირება და გადარჩენა მოასწრო.Reuters წერს, კონფლიქტმა გამოიწვია გლობალური საჰაერო ტრანსპორტის ქაოსი და ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვა, რამაც ნავთობის ფასების მკვეთრი ზრდა გამოიწვია. დუბაის აეროპორტი, მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე დატვირთული ჰაბი, მეოთხე დღეა დაკეტილია, რის გამოც ათიათასობით მგზავრია ბლოკირებული. ეს არის ავიაციის უდიდესი გამოწვევა COVID-19-ის პანდემიის შემდეგ. აზიური ავიაკომპანიების აქციების ფასი ეცემა საწვავზე ფასების ზრდის მოლოდინის გამო.აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა ბაჰრეინიდან, ერაყიდან და იორდანიიდან არააუცილებელი პერსონალისა და მათი ოჯახის წევრების ევაკუაცია ბრძანა. ტრამპი აცხადებს, რომ ირანიდან მომდინარე „გარდაუვალი საფრთხე“ ამართლებს ომს, თუმცა ზოგიერთი ამერიკელი კანონმდებელი ამბობს, რომ მტკიცებულებები წარმოდგენილი არ ყოფილა.მარკო რუბიოს თქმით, აშშ-მა პრევენციულად იმოქმედა, რადგან იცოდა ისრაელის გეგმების შესახებ და ელოდა თეირანის საპასუხო დარტყმებს ამერიკულ ბაზებზე. ტრამპის განცხადებით, თავდასხმის ბრძანება გასცა თეირანის ბირთვული და ბალისტიკური პროგრამების შესაჩერებლად. დამოუკიდებელი ინსტიტუტების თანახმად, სატელიტურმა ფოტოებმა უკვე დააფიქსირა დარტყმები ირანის ბირთვულ ობიექტებზე.ირანი უარყოფს ბირთვული იარაღის შექმნის მცდელობას და აცხადებს, რომ თავდასხმა პროვოკაციაა. ეს ომი ტრამპის ყველაზე დიდი საგარეო პოლიტიკური რისკია ათწლეულების განმავლობაში, მით უმეტეს, რომ Reuters/Ipsos-ის გამოკითხვით, ამერიკელების მხოლოდ 25% უჭერს მხარს ირანზე თავდასხმას.რუსეთმა, ჩინეთმა და თურქეთმა ომი დაგმეს.

1772524598

ზრდა დაფიქსირდა სხვა აქტივებზეც:Ethereum (ETH): ფასი გაიზარდა 2.07%-ით — 1,993.25 დოლარამდე. ბოლო 7 დღის განმავლობაში ETH 9.16%-ით გაძვირდა.BNB: ღირებულება 1.92%-ით გაიზარდა და 632.18 დოლარი შეადგინა.Bittensor: ფასი 3.39%-ით გაიზარდა — 181.85 დოლარამდე.პარალელურად, რამდენიმე აქტივზე კლება დაფიქსირდა:Bitcoin Cash: ფასი 1.74%-ით შემცირდა — 440.84 დოლარამდე.Monero: ღირებულება 2.98%-ით დაეცა და 337.09 დოლარი შეადგინა.კლება შეეხო ოქროთი უზრუნველყოფილ ტოკენებსაც: PAX Gold-ის ფასი 1.84%-ით შემცირდა (5,318.22 დოლარი), ხოლო Tether Gold-ის — 1.38%-ით (5,271.43 დოლარი).მთლიანობაში, გლობალური კრიპტობაზრის კაპიტალიზაციამ 2.33 ტრილიონი დოლარი შეადგინა.ანალიტიკოსები ბაზარზე არსებულ ვითარებას ინვესტორების მხრიდან რისკისადმი მზაობის გაზრდით, საფონდო ბირჟებზე არსებული შედარებითი სტაბილურობითა და მსხვილ ალტკოინებზე ტექნიკური შესყიდვების გააქტიურებით ხსნიან. ამავდროულად, რიგ აქტივებზე ფასების კლება მოკლევადიანი მოგების ფიქსაციამ (profit-taking) გამოიწვია.

1772522373

ინფორმაციის ანალიტიკურად დამუშავების შედეგად, შეჩერებული იქნა ირანის მოქალაქის მართვის ქვეშ არსებული, საერთაშორისო გადაზიდვების განმახორციელებელი სატვირთო ავტომობილი, რომლის დეტალური დათვალიერებისას, აღმოჩენილი იქნა კუსტარულად დამზადებული დამატებითი საწვავის ავზში, მალულად განთავსებული 125 ლიტრი ნარკოტიკული საშუალება ,,მეტამფეტამინის" შემცველი სითხე.საქმის მასალები შემდგომი რეაგირების მიზნით საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს გადაეცა.

1772521175

ნავთობის ბაზარი:გლობალური ნავთობის ძირითადი ბენჩმარკი — Brent crude — გასული კვირის ბოლოსთან შედარებით დაახლოებით 8%–9% გაიზარდა და ბარელზე 79 – 82 დოლარს მიაღწია — ნომინალური რეკორდული ნიშნული ბოლო დაახლოებით 12 თვის განმავლობაში. ეს ზრდა უკავშირდება ირანის წინააღმდეგ სამხედრო ოპერაციებსა და ჰორმუზის სრუტის გარშემო შექმნილ გეოპოლიტიკურ რყევებს, სადაც მსოფლიოს ნავთობის დაახლოებით 20% გადის უწყვეტ რეჟიმში.ფასების 7–12%–იანი ზრდა დაფიქსირდა ამერიკულ ნავთობზეც WTI.ეს ტენდენცია უკვე აისახა სამომხმარებლო ფასებზე: აშშ-ში საწვავის საშუალო ფასი გაიზარდა და გადასცდა $3-ს გალონზე, რაც ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია ნოემბრის შემდეგ.ინფლაცია და ცენტრალური ბანკები:ევროპის ცენტრალური ბანკის წამყვანი ეკონომისტის შეფასებით, ენერგიის ფასის 10%-მდე ზრდა ახლო მომავალში ზეწოლას მოახდენს ევრო ზონის ინფლაციაზე და ეკონომიკურ ზრდაზე — ექსპერტების ანგარიში მიუთითებს, რომ ნავთობის ფასების მკვეთრი ზრდა შეიძლება ინფლაციას 0.5 პროცენტულ პუნქტამდე მოუმატოს და ეკონომიკის ზრდის ტემპს 0.1 პროცენტული პუნქტით შეამცირებს. მიმდინარე მონაცემებით, ევრო ზონაში ინფლაცია დაახლოებით 1.7%-ია, რაც არ აღემატება ცენტრალური ბანკის მიზნობრივ 2%-ს.ფინანსური ბაზრები:ნავთობის ფასების ზრდამ და საინვესტიციო ბაზრებზე შექმნილმა გაურკვევლობებმა გამოიწვია საფონდო ინდექსების რყევა. აშშ-ში S&P 500 ფიუჩერსებმა ჩამოიშალა დაახლოებით 1.1%–ით, Dow Futures ჩამოქვეითდა 1.14%-ით, ხოლო Nasdaq Futures დაეცა 1.5%-ით. ევროპის STOXX 50-იც დაეცა დაახლოებით 1.4%-ით, ხოლო აზიური ბაზრები მწვანე ზონაში რჩება.საფონდო ბაზარზე დინამიკას თან ახლავს ოქროს ფასის ზრდა, როგორც „უსაფრთხო თავშესაფარზე“.გავლენა სურსათის, ლოგისტიკის და სხვა სექტორებზე:ექსპერტები ამბობენ, რომ ნავთობის გაძვირების ეფექტი სხვა სექტორებზეც ვრცელდება. საწვავის გაძვირება ზრდის ტრანსპორტის და საწარმოების საოპერაციო ხარჯებს, რაც შემდეგ აისახება პროდუქციის თვითღირებულებასა და ფასების ინფლაციურ ტრენდზე. ეკონომისტების ნაწილი ვარაუდობს, რომ ეს ეფექტი განსაკუთრებით მძიმედ შეეხო სასოფლო-სამეურნეო საწარმოების და მსუბუქ მრეწველობას, სადაც საწვავის ფასი მნიშვნელოვანი კომპონენტია საბოლოო ფასწარმოქმნაში.ექსპერტთა შეფასება და მოსალოდნელი რისკები:თუ კონფლიქტი გაგრძელდება ან გაფართოვდება, შესაძლოა ნავთობის ფასმა $100–ს გადააჭარბოს ბარელზე, რაც დაემატება ინფლაციურ ზეწოლას, განსაკუთრებით იმ ეკონომიკებზე, რომლებიც უფრო მეტად არიან დამოკიდებული ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების იმპორტზე.არ არის გამორიცხული, რომ ინფლაციური ეფექტები გადაედოს ფისკალურ და მონეტარულ პოლიტიკას — ცენტრალური ბანკები შესაძლოა ჰქონდეთ დამატებითი შეზღუდვები საპროცენტო განაკვეთებზე ან რეგულაციების მიღებაზე ფასების სტაბილიზაციისთვის.

1772520971

სომეხ კოლეგას საქართველოს პრემიერ-მინისტრი ირაკლი კობახიძე უმასპინძლებს. ორი ქვეყნის პრემიერ-მინისტრების პირისპირ შეხვედრის შემდეგ, ირაკლი კობახიძისა და ნიკოლ ფაშინიანის თანათავმჯდომარეობით, საქართველო-სომხეთის ეკონომიკური თანამშრომლობის მთავრობათაშორისი კომისიის სხდომა გაიმართება.პრემიერ-მინისტრები მედიისთვის ერთობლივ განცხადებებს გააკეთებენ.სომხეთის რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრი საქართველოს დელეგაციასთან ერთად ეწვევა, რომლის შემადგენლობაში პრემიერ-მინისტრის ადმინისტრაციის უფროსი არაიკ ჰარუთიუნიანი, საგარეო საქმეთა მინისტრი არარატ მირზოიანი, განათლების, მეცნიერების, კულტურის და სპორტის მინისტრი ჟანა ანდრეასიანი, ტერიტორიული მართვისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრი დავით ხუდატიანი, ეკონომიკის მინისტრი გევორგ პაპოიანი და საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე ვაჰან კოსტანიანი არიან.

1772520505

ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა ბენიამინ ნეთანიაჰუმ განაცხადა, რომ სამხედრო კამპანია შესაძლოა „გარკვეული დრო“ გაგრძელდეს, თუმცა, მისი თქმით, საუბარი არ არის მრავალწლიან ომზე. ვაშინგტონში პენტაგონის წარმომადგენლები ამბობენ, რომ ოპერაცია მიზნობრივია და არ გულისხმობს ფართომასშტაბიან სახმელეთო ჩართულობას.ირანი საპასუხოდ აცხადებს, რომ საკუთარ უსაფრთხოებას „ყველა შესაძლო საშუალებით“ დაიცავს. თეირანმა ასევე განაცხადა, რომ ჰორმუზის სრუტეში გემების გადაადგილება შესაძლოა საფრთხის ქვეშ აღმოჩნდეს, რაც გლობალურ ენერგეტიკულ ბაზრებზე უკვე აისახა — ნავთობის ფასები გაიზარდა.აშშ-ის კონგრესში საკითხი პოლიტიკური დებატების თემად იქცა. რესპუბლიკელები ადმინისტრაციის გადაწყვეტილებას მხარს უჭერენ, მაშინ როცა დემოკრატები სამხედრო მოქმედებების სამართლებრივ საფუძვლებზე დამატებით განმარტებებს მოითხოვენ.ანალიტიკოსების შეფასებით, კონფლიქტის შემდგომი გაფართოება მნიშვნელოვნად იმოქმედებს რეგიონულ უსაფრთხოებასა და მსოფლიო ეკონომიკაზე. საერთაშორისო საზოგადოება მხარეებს დეესკალაციისკენ მოუწოდებს.ვითარება სწრაფად იცვლება და დამატებითი დეტალები მოსალოდნელია უახლოეს საათებში.

1772519275