ფულის შექმნა, ლიკვიდურობის მართვა და მონეტარული პოლიტიკის კომუნიკაცია: საქართველოს მაგალითი; ფისკალური პოლიტიკის გავლენა ეკონომიკურ ზრდაზე: ემპირიული შეფასება საქართველოსთვის; აშშ-ის სატარიფო, მონეტარული და ფისკალური პოლიტიკის ბოლოდროინდელი ცვლილებები: პოტენციური გავლენა საქართველოს ეკონომიკაზე;  საკრედიტო დერივატივები და სეკიურიტიზაცია: ერთსახელიანი საკრედიტო ინსტრუმენტები; საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საემისიო ბანკის ინსტიტუციური მოდელის შერჩევა (1918–1921). სამეცნიერო-ანალიტიკური ჟურნალი „მონეტარული ეკონომიკა“ წარმოადგენს აკადემიურ რესურსს მონეტარული პოლიტიკით, საბანკო და, ზოგადად, ფინანსური სექტორით, ფინანსური ტექნოლოგიებითა და კაპიტალის ბაზრების განვითარებით დაინტერესებული მკითხველისთვის, მათ შორის ახალგაზრდა მეცნიერებისა და მკვლევრებისთვის. ჟურნალი ქმნის პლატფორმას პროფესიული, სიღრმისეული და არგუმენტირებული დიალოგისთვის.ეროვნული ბანკის პირველი ანალიტიკური ჟურნალი - „ბანკი“ - დაახლოებით 25 წლის წინ დაარსდა. მოგვიანებით გამოიცემოდა ჟურნალი „ეკონომიკა და საბანკო საქმე“. ამჯერად ჟურნალი განახლებული ფორმატით გამოდის, ქართულ და ინგლისურ ენებზე, სახელწოდებით „მონეტარული ეკონომიკა“.ჟურნალის მომდევნო ნომრისთვის რედაქცია გარე ავტორებისგან სტატიებს მიიღებს ელექტრონულ მისამართზე - monetaryeconomics@nbg.gov.ge

1777635419

კომისიის დასკვნით, ფასების ზედა ზღვრის დაწესების არსებულმა პრაქტიკამ ეფექტიანობა უკვე დაადასტურა, რამაც ბაზრის სტაბილურობის შენარჩუნების პარალელურად, სექტორში ზედმეტი მარჟები შეზღუდა.საპარლამენტო ჯგუფი გამოდის ინიციატივით, რომ ფასების რეგულირება ბაზარზე არსებული, აქტიურად მბრუნავი მედიკამენტების მინიმუმ 60%-ზე გავრცელდეს. კომისიის პროგნოზით, აღნიშნული ნაბიჯი პირდაპირ აისახება მომხმარებლის ჯიბეზე.„მიზანშეწონილია სისტემის გავრცელება აქტიურად მბრუნავი მედიკამენტების მინიმუმ 60%-ზე. შედეგად, მოსალოდნელია, რომ მოსახლეობას საშუალოდ 40%-ით შეუმცირდება ფასები იმ მედიკამენტებზე, რომლებზეც რეფერენტული ფასები დღეს არ მოქმედებს“, - ნათქვამია კომისიის დასკვნაში.პარალელურად, რეკომენდაცია ითვალისწინებს ქრონიკული დაავადებების მართვის სახელმწიფო პროგრამის ეტაპობრივ გაფართოებას. ამჟამად პროგრამა 400,000 ბენეფიციარს მოიცავს და მისი ბიუჯეტი 70 მლნ ლარს შეადგენს, თუმცა კომისია დამატებითი მედიკამენტების ჩართვის აუცილებლობაზე მიუთითებს.ბაზარზე კონკურენციის სტიმულირებისთვის, დოკუმენტი მედიკამენტების რეგისტრაციის პროცედურების ოპტიმიზაციას ითხოვს. კერძოდ, იგეგმება ბიოექვივალენტობის კვლევის მოთხოვნის მოხსნა იმ პრეპარატებისთვის, რომლებიც 10 წელზე მეტია მიმოქცევაშია ევროპის წამლის სააგენტოს (EMA) ან სხვა მკაცრი მარეგულირებლების იურისდიქციაში.კომისიის შეფასებით, ეს ცვლილება მნიშვნელოვანია ადგილობრივი მწარმოებლებისთვის, რადგან შეამცირებს როგორც ფინანსურ, ისე დროით დანახარჯებს. გარდა ამისა, იგეგმება ეროვნული GMP (კარგი საწარმოო პრაქტიკა) სერტიფიცირების მექანიზმის გაძლიერება უცხოური მწარმოებლებისთვის, რაც ბაზარზე ახალი პროდუქციის სწრაფ შემოსვლას შეუწყობს ხელს.რეფორმის ფარგლებში, კომისია ერთიანი, კოორდინირებული მონიტორინგის სისტემის დანერგვას ითხოვს. სისტემამ უნდა უზრუნველყოს: რეგულაციების გავლენის მუდმივი ანალიზი, რათა არ მოხდეს ასორტიმენტის შემცირება ან ნაკლებად მომგებიანი მედიკამენტების ბაზრიდან გასვლა. მედიკამენტების დეფიციტის პრევენცია მომწოდებლებთან ხელშეკრულებების პირობების გადახედვისა და უწყვეტი მიწოდების გარანტიების გზით. კომისიის დასკვნა, რომელიც ფასწარმოქმნის ჯაჭვის გაჯანსაღებას ისახავს მიზნად, საშუალოვადიან პერიოდში ფასების დინამიკასა და პროდუქციის ხელმისაწვდომობაზე დადებით გავლენას მოახდენს.

1777635102

მოთხოვნა 2026 წლის მარტში, საჯარო რეესტრის მონაცემებით, გაყიდული ბინების რაოდენობამ 4,121 შეადგინა, აქედან:  მეორად ბაზარზე გაყიდვები წლიურად 26.9%-ით გაიზარდა და 2,068 შეადგინა (პირველ კვარტალში +15.1% წ/წ) პირველად ბაზარზე გაყიდვები, რაზეც გავლენას დაგვიანებული რეგისტრაციები ახდენს, წლიურად 36%-ით გაიზარდა და 2,053 შეადგინა (პირველ კვარტალში +16.6% წ/წ) გალტ & თაგარტის მიერ ჩატარებული დეველოპერების გამოკითხვის მიხედვით, რომელიც პირველადი ბაზრის ტენდენციებს რეალურ დროში ასახავს, 2026 წლის მარტში მოთხოვნა პირველად ბაზარზე შენელდა, თუმცა, მიუხედავად ამისა, წლიურად 8.6%-იანი ზრდა დაფიქსირდა (ჯამურად 1Q26-ში +16.9% წ/წ). ზრდა მეტწილად გასული წლის  დაბალ ბაზას ასახავს, რაც ქვეყნის შიდა პოლიტიკური არასტაბილურობით იყო განპირობებული.1Q26-ში თბილისში სულ 10,907 ტრანზაქცია დარეგისტრირდა და გაყიდული ბინების ჯამურმა ღირებულებამ 958 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა (+23.1% წ/წ).მიწოდება 2026 წლის მარტში ნებართვა გაიცა 17 საცხოვრებელ პროექტზე, რომელთა ჯამურმა საცხოვრებელმა ფართმა 150,241 კვ.მ შეადგინა (-6.7% წ/წ). აღსანიშნავია, რომ გაცემული ნებართვების საცხოვრებელი ფართი ზედიზედ მეექვსე თვეა წლიურად მცირდება, რაც წინა წლებში მკვეთრად გაზრდილი მიწოდების დასტაბილურების ნიშანია. ჯამურად, 1Q26-ში გაცემული ნებართვების მოცულობა წლიურად 29.9%-ით შემცირდა.ფასები 2026 წლის მარტში, უძრავი ქონების ფასის ზრდის ტემპი პირველად ბაზარზე შენელდა და თვიურად 0.4%-ით გაიზარდა 1,403 აშშ დოლარამდე. ამასთან, მეორადი ბაზრის ახალ პროექტებში (რაც 2013 წლიდან გაცემული ნებართვებით აშენდა) ფასი გასულ თვესთან შედარებით 0.1%-ით გაიზარდა  და 1,305 აშშ დოლარი შეადგინა.ქირა 2026 წლის მარტში, თბილისში საშუალო ზომის ბინის (50-60 კვ.მ) ქირის ფასი თვიურად მაღალ დონეზე შენარჩუნდა და კვადრატულზე 9.9 აშშ დოლარი შეადგინა (-1.2% თ/თ), ქირის ამონაგებმა კი - 8.5%.

1777634564

ღონისძიება თბილისში, თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმში (MoMA Tbilisi) გაიმართა.აუქციონმა, სახელწოდებით „თანამედროვე და მოდერნისტული ქართული ხელოვნება“, ერთ სივრცეში გააერთიანა XX და XXI საუკუნეების ქართველი ხელოვანების 90-მდე ნამუშევარი და საერთაშორისო აუდიტორიის წინაშე წარმოაჩინა საქართველოს უნიკალური ვიზუალური ენა - ქვეყნის კომპლექსური ისტორიისა და მდიდარი კულტურული იდენტობის ანარეკლი.ღონისძიებამ დიდი საერთაშორისო ინტერესი დაიმსახურა. აუქციონში ათასობით მონაწილე ჩაერთო, როგორც ფიზიკურად, ისე ონლაინ პლატფორმების საშუალებით აშშ-დან, ნიდერლანდებიდან, ბელგიიდან, ავსტრალიიდან, ესპანეთიდან, შვეიცარიიდან.პარალელურად განხორციელებულმა პირდაპირმა ტრანსლაციამ საერთაშორისო სააუქციონო პლატფორმებზე ლოტების გლობალური ხილვადობა და კოლექციონერებთან პირდაპირი კავშირი განაპირობა.შედეგად, შედგა 4 რეკორდული გაყიდვა. ქართველი ხელოვანების - ბანძელაძის, ცეცხლაძის, ზაუტაშვილისა და გელა წულაძის ნამუშევრებმა ისტორიულ შედეგებს მიაღწიეს.აუქციონზე განსაკუთრებული ყურადღება მიიქცია ქართველი თანამედროვე და მოდერნისტი ხელოვანების, მათ შორის - მერაბ კოპალეიშვილისა და ლია ბაგრატიონის ნამუშევრებმა.ეს საერთაშორისო აღიარება კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს ქართული ხელოვნების მზარდ როლს გლობალურ სახელოვნებო სივრცეში.საღამოს ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ მომენტად იქცა წულაძის უნიკალური სავარძლის (ლოტი 86) გარშემო გამართული დინამიკური ბიდინგი, რომელმაც აუქციონის მაღალი კონკურენცია და საერთაშორისო კოლექციონერების აქტიური ჩართულობა ნათლად აჩვენა.აღსანიშნავია, რომ აუქციონი წარმოადგენს ჰესსინკის თბილისის სააუქციონო სახლის გრძელვადიანი საერთაშორისო პროგრამის დასაწყისს, რომელიც მიზნად ისახავს თბილისში მრავალმხრივი სახელოვნებო და საკოლექციო აქტივობების განვითარებას და საქართველოს პოზიციონირებას საერთაშორისო ბაზარზე.ინფორმაციისთვის, ჰესსინკის საერთაშორისო აუქციონის სახლი პრესტიჟული გლობალური პლატფორმაა, რომელიც სპეციალიზდება როგორც ანტიკვარიატის, ისე იშვიათი კოლექციური ნიმუშების მიმართულებით - მათ შორის, საიუველირო ნაკეთობებში, ვერცხლში, სამხედრო არტეფაქტებსა და აზიურ ხელოვნებაში. კომპანიის სათავო ოფისი ნიდერლანდებში მდებარეობს და იგი აღიარებულია, როგორც ერთ-ერთი სწრაფად მზარდი აუქციონის სახლი დასავლეთ ევროპაში.(R)

1777631378

კომისიის თავმჯდომარემ შოთა ბერეკაშვილმა, დოკუმენტი სხდომაზე წარადგინა და აღმასრულებელი ხელისუფლებისთვის მომზადებულ რეკომენდაციებზე ისაუბრა.ფასწარმოქმნის „უხილავი“ ბარიერებიბერეკაშვილის განცხადებით, FMCG (სწრაფი მოხმარების საქონლის) სექტორის კვლევამ აჩვენა, რომ ფასების ზრდას საოპერაციო ხარჯების სიმძიმე იწვევს, რაც საბოლოო ჯამში მომხმარებელზე აისახება.„ფასწარმოქმნის ჯაჭვში არსებული გაურკვეველი კომერციული ურთიერთობები, არაეფექტური საოპერაციო ხარჯები და გამჭვირვალობის ნაკლებობა არის ის ძირითადი ფაქტორები, რაც პროდუქტებზე საბოლოო ფასს ზრდის. სურათმა აჩვენა ქსელიდან დაწყებული, მწარმოებლით და იმპორტიორით დამთავრებული, ძირითადი პრობლემა არა გადაჭარბებულ მოგებებშია, არამედ არაეფექტურ საოპერაციო ხარჯებში“.კომისიამ რამდენიმე სისტემური ხარვეზი გამოკვეთა: გამჭვირვალობის დეფიციტი: არსებობს მარკეტინგული გადასახადები, რომლებიც სტანდარტულ კომერციულ ლოგიკას არ ექვემდებარება. გადახდების დაგვიანება: ქსელების მხრიდან თანხის დაგვიანებით გადახდა დისტრიბუტორებსა და მწარმოებლებს დამატებით ფინანსურ წნეხს უქმნის. ინფორმაციული ასიმეტრია: მწარმოებლებს არ აქვთ წვდომა საკუთარი პროდუქციის ნაშთების ბრუნვაზე, რაც დაგეგმარებას აფერხებს. ევროპული სტანდარტი და „არასამართლიანი ვაჭრობის“ წინააღმდეგ ბრძოლაკომისიის მთავარი რეკომენდაციაა ევროკავშირში არსებული „არასამართლიანი სავაჭრო პრაქტიკის შესახებ“ დირექტივის (UTP Directive) ანალოგიური საკანონმდებლო ჩარჩოს შექმნა. ეს გულისხმობს გვიან გადახდების აკრძალვას და მწარმოებელსა და რიტეილს შორის ურთიერთობის სტანდარტიზაციას.„ჩვენი რეკომენდაციაა, რომ ამ დირექტივის ფარგლებში შესაბამისი კანონპროექტი უნდა შემოვიდეს პარლამენტში... ეს არის საშუალოვადიანი პერიოდი. სექტორი არის ძალიან დიდი, ის შეადგენს ჩვენი ეკონომიკის 21%-ს და რაიმე აგრესიული ტიპის ჩარევა ქმნის სისტემურ რისკებს. აქ მიდგომა უნდა იყოს ძალიან თარგეტირებული, ძალიან წერტილოვანი და დეტალებში გაწერილი“.ბერეკაშვილის ვარაუდით, სისტემის სრული გაჯანსაღება და ახალ მოდელზე გადაწყობა 6-დან 9 თვემდე ვადაშია შესაძლებელი.ადგილობრივი წარმოების მხარდაჭერა და ჯაჭვის შემცირებაკომისია ხელისუფლებას მცირე და საშუალო მეწარმეებისთვის სპეციალური საგადასახადო შეღავათებისა და მხარდაჭერის პროგრამების გააქტიურებისკენ მოუწოდებს.„მცირე და საშუალო მწარმოებლებს განსაკუთრებული ყურადღება უნდა დაეთმოს... რეკომენდაციის ნაწილი მოიცავს იმასაც, რომ მათთვის რიგი კომერციული ხარჯები უნდა შემცირდეს ან გაუქმდეს, რომ მათ უფრო ადვილად შეეძლოთ ქსელში თავიანთი პროდუქციის განთავსება. ეს არის სისტემური გარდაქმნა, რომელიც აუცილებელია. ძირითადი გამოწვევა არის არა კომერციული მექანიზმების, არამედ სამუშაო კაპიტალის სიმცირე.“გარდა ამისა, დასკვნაში ხაზგასმულია მიწოდების ჯაჭვის დამოკლების აუცილებლობა - მწარმოებელსა და საცალო ქსელებს შორის შუალედური რგოლების ელიმინაცია და ცენტრალიზებული სადისტრიბუციო ცენტრების განვითარება.პოლიტიკური უთანხმოება დასკვნის გარშემომიუხედავად იმისა, რომ კომისიამ დოკუმენტს მხარი დაუჭირა, სხდომაზე ოპოზიციური და ზოგიერთი სახელისუფლებო ფრთის წარმომადგენლების მხრიდან კრიტიკა მაინც გაისმა.პარტია „გახარია საქართველოსთვის“ წევრმა შალვა კერესელიძემ აქცენტი კორუფციაზე გააკეთა: „საქართველოში თუ გვინდა, რომ ფასებმა დაიწყოს კლება, ამისთვის საჭიროა ჯანსაღი კონკურენცია. ჯანსაღი კონკურენცია ვერ შეიქმნება ვერც ერთ შემთხვევაში თუ არ მოისპო ნეპოტიზმი, არ მოისპო ლობირება და არ მოისპო კორუფცია“.ხოლო „ხალხის ძალის“ ლიდერმა დიმიტრი ხუნდაძემ, მხარდაჭერისგან თავის შეკავება დოკუმენტის გვიან მიწოდებით ახსნა: „დღეს გაგვიჭირდება მხარდაჭერა... დოკუმენტი საკმაოდ მოცულობითია. უბრალოდ, გუშინ 21:00 საათზე მოგვეწოდა და ფიზიკურად ვერ მოვასწრებდით ამის სრულფასოვნად გაცნობას“.დროებითი საპარლამენტო კომისია თებერვლის დასაწყისში შეიქმნა, მას შემდეგ რაც მთავრობამ ევროპულთან შედარებით საქართველოში სურსათზე მაღალ ფასებზე გაამახვილა ყურადღება. წარდგენილი დასკვნა ახლა პარლამენტის ბიუროს გადაეგზავნება და სესიაზე განიხილება.

1777630291

კონცენტრაციაში მონაწილე პირები ავტო-პროდუქტებით ვაჭრობის სფეროში საქმიანობენ. განსახილველი კონცენტრაციის შესაფასებლად, სააგენტომ ყურადღება გაამახვილა საავტომობილო აკუმულატორების, საბურავებისა და ზეთების ბაზრების შეფასებაზე.2025 წელს, ქვეყნის მასშტაბით, საავტომობილო საბურავების ბაზრის იმპორტის დონეზე ეკონომიკურ საქმიანობას 138 ეკონომიკური აგენტი ახორციელებდა. ბაზრის საერთო მოცულობამ 190 730 782 ლარი შეადგინა (საბაჟო ღირებულება). შესაბამისი ბაზრის კონცენტრაციის ინდექსი (HHI) კონცენტრაციის განხორციელებამდე 1293.3 ერთეული იყო, ხოლო კონცენტრაციის განხორციელების შემდგომ 1334.2 ერთეულამდე გაიზრდება. შესაბამისად, ინდექსის ცვლილება - ΔHHI = 40.9 ერთეულს შეადგენს.საავტომობილო ზეთების შესაბამისი ბაზრის იმპორტის დონეზე 2025 წელს ქვეყნის მასშტაბით ეკონომიკურ საქმიანობას 245 ეკონომიკური აგენტი ახორციელებდა. ბაზრის ჯამურმა მოცულობამ 149 894 366 ლარი შეადგინა (საბაჟო ღირებულება). შესაბამისი ბაზრის კონცენტრაციის ინდექსი (HHI) კონცენტრაციის განხორციელებამდე 309.5 ერთეული იყო, კონცენტრაციის განხორციელების შემდგომ კი იგი 343.3 ერთეულამდე გაიზრდება. ინდექსის ცვლილება - ΔHHI = 33.8 ერთეულს შეადგენს.რაც შეეხება საავტომობილო აკუმულატორებს, იმპორტის დონეზე 2025 წელს ქვეყნის მასშტაბით ეკონომიკურ საქმიანობას 119 ეკონომიკური აგენტი ახორციელებდა. ბაზრის მოცულობამ 69 623 714 ლარი შეადგინა (საბაჟო ღირებულება). შესაბამისი ბაზრის კონცენტრაციის ინდექსი (HHI) კონცენტრაციის განხორციელებამდე გაუტოლდა 1344.3 ერთეულს, რომელიც კონცენტრაციის განხორციელების შემდგომ 1551.4 ერთეულამდე გაიზრდება. ინდექსის ცვლილების მაჩვენებელი - ΔHHI = 207.1 ერთეული იქნება.ანალიზის თანახმად, საავტომობილო ზეთების ბაზარი იმპორტის დონეზე დაბალკონცენტრირებულია, ამასთან, დაბალია ბაზრის კონცენტრაციის ინდექსის ცვლილების მაჩვენებელი (ΔHHI). რაც შეეხება საავტომობილო საბურავებისა და აკუმულატორების ბაზრებს, იმპორტის დონეზე ორივე მათგანი ზომიერად კონცენტრირებულია და კონცენტრაციის ინდექსი მცირედით აღემატება დაბალკონცენტრირებული ბაზრის მაჩვენებელს. ბაზრის კონცენტრაციის ინდექსის ცვლილების მაჩვენებელი (ΔHHI) ორივე შემთხვევაში 250-ზე ნაკლებია, შესაბამისად კონცენტრაცია ეფექტიანი კონკურენციის არსებით შეზღუდვას არ იწვევს.2026 წელს საქართველოს კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტომ თანხმობა გასცა 5 კონცენტრაციაზე.

1777628269