თბილისი (GBC) - The New York Times წერს, რომ გასულ თვეში იორდანიაში მდებარე ამერიკულ ბაზებზე განხორციელებულმა მასშტაბურმა იერიშებმა გამოავლინა, რომ ირანმა აშშ-ის საჰაერო თავდაცვის სისტემების გვერდის ავლის ახალი ტაქტიკა აითვისა. ირანმა გამოიყენა მანევრირებადი რაკეტებისა და დრონების ერთობლივი ტალღები, რამაც ამერიკული ძალები აიძულა, Patriot-ის სისტემების ძვირად ღირებული მიმტაცებელი რაკეტების მწირი მარაგები დაეხარჯათ.
ხუთდღიანი ინტენსიური შეტევის შემდეგ, 17 ივლისს, ირანულმა რაკეტამ ერთ-ერთ ბაზაზე ასაწყობ საცხოვრებელ ბლოკებს დაარტყა, რის შედეგადაც სამი ამერიკელი სამხედრო დაიღუპა და 100-ზე მეტი დაშავდა. აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ დაადასტურა, რომ თითქმის ყველა რაკეტის ჩამოგდების მიუხედავად, „ერთი მაინც გაძვრა“.
The New York Times წერს, რომ ეს შემთხვევა ორ კრიტიკულ ტენდენციას უსვამს ხაზს. პირველი, ომის მსვლელობისას ირანმა საბრძოლო მოქმედებების არეალი მთელ ახლო აღმოსავლეთზე გააფართოვა, ჩართო მოკავშირეები (ჰუსიტები იემენში და დაჯგუფებები ერაყში) და რუსეთის მიერ უკრაინაში გამოყენებული ტაქტიკა გადმოიღო, რაც საჰაერო თავდაცვის გადატვირთვას გულისხმობს. მეორე - პენტაგონის საჰაერო თავდაცვის მარაგები სწრაფად მცირდება.
კონფლიქტის განმავლობაში აშშ-მა 1 500-ზე მეტი Patriot-ის რაკეტა გამოიყენა (თითოეულის ღირებულება $4 მილიონია) და ამჟამად მარაგში 1 700-ზე ნაკლები ერთეული აქვს დარჩენილი, მაშინ როცა 2025 წელს სულ 600 ასეთი რაკეტა აწარმოა. მხოლოდ თავდასხმის ერთ დღეს ამერიკულმა ძალებმა 50-მდე რაკეტა გაისროლეს.
თავდაცვის მდივანი პიტ ჰეგსეთი აპრილში ამტკიცებდა, რომ ირანის სარაკეტო პროგრამა „ფუნქციურად განადგურებული“ იყო, თუმცა ირანმა შეძლო მიწისქვეშა ობიექტების ნაწილის აღდგენა და იერიშების განახლება, რამაც ჰორმუზის სრუტეში ნაოსნობა თითქმის შეაჩერა. ჯონს ჰოპკინსის უნივერსიტეტის პროფესორ ვალი ნასრის თქმით, ტრამპის ადმინისტრაცია მოკლევადიან კონფლიქტს ელოდა, თეირანი კი სწორედ ამ მომენტს ელოდა მას შემდეგ, რაც 2025 წლის ივნისის 12-დღიან ომში დაინახა, თუ რამდენად სწრაფად იხარჯებოდა ამერიკული და ისრაელის თავდაცვითი რაკეტები.
იორდანიაში იერიში განხორციელდა აზრაკში მდებარე მუვაფაქ სალტის ავიაბაზაზე, სადაც აშშ-მა ჯარების ნაწილი უსაფრთხოების მიზნით ყურიდან გადაიყვანა. დარტყმის შემდეგ ამერიკულმა მხარემ რეგიონში საჰაერო თავდაცვა კიდევ უფრო გააძლიერა.
არსებული ვითარება გეოპოლიტიკურ პროცესებზეც ახდენს გავლენას. ივლისის ბოლოს დონალდ ტრამპმა ჰეგსეთთან შეიარაღების დეფიციტის საკითხი განიხილა, თუმცა პენტაგონის სპიკერმა შონ პარნელმა დეფიციტის შესახებ ცნობები უარყო. ორი კვირის წინ ტრამპმა ირანის დაბომბვა გააუქმა მას შემდეგ, რაც მას საუდის არაბეთის, არაბთა გაერთიანებული საამიროებისა და კატარის ლიდერებმა დიპლომატიისკენ მოუწოდეს. საუდის არაბეთის დე ფაქტო მმართველმა, მოჰამედ ბინ სალმანმა ტრამპს განუმარტა, რომ ირანის საპასუხო დარტყმები რეგიონის ენერგოინფრასტრუქტურას სერიოზულ საფრთხეს შეუქმნიდა.
ეს არ ყოფილა ირანის მიერ ტაქტიკის შეცვლის პირველი შემთხვევა. აპრილში ირანმა გადასატანი საზენიტო კომპლექსით ამერიკული $60-მილიონიანი F-15E ჩამოაგდო. ეკიპაჟის გადარჩენა მოხერხდა, თუმცა ირანმა უკრაინული გამოცდილებით გამოიყენა დრონების გუნდი, რომელმაც F-15E-ის კოორდინატები, სიჩქარე და მიმართულება დაადგინა, რამაც ამერიკულ თავდაცვით სისტემებს რეაგირებისთვის მხოლოდ ნახევარი წამი დაუტოვა. ამ ინციდენტის შემდეგ ტრამპმა საბრძოლო მოქმედებებში დროებითი „პაუზა“ გამოაცხადა, რათა სამხედროებს ახალ ტაქტიკასთან ადაპტაცია მოეხდინათ.
ამჟამად ირანელი ლიდერები და შეიარაღება მთელი ქვეყნის მასშტაბით გაფანტულ სამალავებშია განთავსებული, ხოლო ბირთვული პროგრამის ელემენტები მიწისქვეშ, „წერაქვის მთად“ წოდებულ კომპლექსში ინახება. პარალელურად, იემენელმა ჰუსიტებმაც განაახლეს შეტევები, რაც ირანის მხრიდან აშშ-ისა და მისი მოკავშირეების ყველა მიმართულებით იძულებითი თავდაცვის რეჟიმში ჩაყენების სტრატეგიის ნაწილია.
