თბილისი (GBC) - ბრიტანეთმა ამერიკის შეერთებულ შტატებს ნება დართო გამოიყენოს მისი სამხედრო ბაზები ირანზე დასარტყმელად. აღნიშნულს, კირ სტარმერმა მხარი მას შემდეგ დაუჭირა, რაც თეირანმა ახლო აღმოსავლეთში მოკავშირეებზე რაკეტებითა და დრონებით თავდასხმები განაგრძო.

X-ზე გამოქვეყნებულ ვიდეოში პრემიერ-მინისტრმა განაცხადა: „ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა მოითხოვა ნებართვა გამოიყენოს ბრიტანული ბაზები კონკრეტული და შეზღუდული თავდაცვითი მიზნებისთვის. ჩვენ მივიღეთ გადაწყვეტილება დავაკმაყოფილოთ ეს მოთხოვნა, რათა აღვკვეთოთ ირანის მიერ რეგიონში რაკეტების გაშვება, რაც კლავს მშვიდობიან მოსახლეობას, საფრთხეს უქმნის ბრიტანელების სიცოცხლეს და ხვდება იმ ქვეყნებს, რომლებიც კონფლიქტში ჩართულნი არ იყვნენ".

საფრანგეთსა და გერმანიასთან ერთად მანამდე გავრცელებულ ერთობლივ განცხადებაში, გაერთიანებულმა სამეფომ მიანიშნა, რომ სამმა ქვეყანამ შესაძლოა პირველად დაუჭიროს მხარი აშშ-ისა და ისრაელის მიერ ირანის ტერიტორიაზე განხორციელებულ თავდასხმებს.

„ჩვენ გადავდგამთ ნაბიჯებს ჩვენი და რეგიონში ჩვენი მოკავშირეების ინტერესების დასაცავად, რაც შესაძლოა მოიცავდეს პროპორციულ თავდაცვით ქმედებებს ირანის შესაძლებლობების გასანადგურებლად, რათა მათ ვერ შეძლონ რაკეტებისა და დრონების გაშვება უშუალოდ წყაროდან“, - ნათქვამია სტარმერის განცხადებაში.

მანამდე, ბრიტანეთი უარს ეუბნებოდა აშშ-ს ისეთი ბაზების გამოყენებაზე, როგორიცაა RAF Fairford და დიეგო გარსია (ჩაგოსის არქიპელაგი), საერთაშორისო სამართალზე მითითებით. ამ გადაწყვეტილების გამო დონალდ ტრამპმა უარი თქვა მხარი დაეჭირა სტარმერის შეთანხმებისთვის კუნძულების მავრიკისთვის გადაცემის შესახებ.

The Telegraph-ის ცნობით, პოზიციის შეცვლას წინ უძღოდა ირანის ორდღიანი ინტენსიური დაბომბვა და ირანული დარტყმები ყურის ქვეყნებზე. აშშ-ისა და ისრაელის სარაკეტო დარტყმები კვირას გაძლიერდა მას შემდეგ, რაც ირანის უმაღლესი ლიდერი, ალი ხამენეი მოკლეს, რასაც მოჰყვა ირანული რაკეტებისა და დრონების საპასუხო ტალღა.

ირანის დედაქალაქ თეირანის რამდენიმე რაიონი დაიბომბა, რადგან აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო და საჰაერო ძალები სრული საჰაერო უპირატესობის მოპოვებას ცდილობენ. საომარი მოქმედებების დაწყებიდან 48 საათზე ნაკლებ დროში, აშშ-ისა და ისრაელის ძალებმა გაანადგურეს ირანის უმაღლესი ხელმძღვანელობის დიდი ნაწილი, ათობით სარაკეტო გამშვები და ჩაძირეს რეჟიმის ცხრა სამხედრო ხომალდი. გარდა ამისა, დემონტაჟებულია ასაფეთქებელი ნივთიერებების მთავარი ქარხანა.

კვირას, პირველ მარტს, თავდაცვის სამინისტრომ დაადასტურა სავარაუდო დრონით თავდასხმა კვიპროსზე მდებარე RAF Akrotiri-ის ბაზაზე. დაშავებულები არ არიან. კვიპროსზე მყოფმა ბრიტანელმა სამხედროებმა მიიღეს გაფრთხილება „უსაფრთხოების საფრთხის“ შესახებ და შენობებში დარჩნენ. არსებობს ვარაუდი, რომ აფეთქებები ლიბანიდან ნასროლი რაკეტებით იყო გამოწვეული, რაც შესაძლოა ირანის მარიონეტული ჯგუფის, „ჰეზბოლას“ მიერ ყოფილიყო ორგანიზებული. „ჰეზბოლამ“ შუაღამისას ისრაელის მიმართულებით რაკეტების სეტყვა დაუშვა, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ ჯგუფი ოფიციალურად ჩაება ომში.

დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ირანის დროებითი ლიდერები მზად არიან ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ მოლაპარაკებებისთვის. მან აღნიშნა, რომ ოპერაციები დაგეგმილია ოთხ კვირაზე, ან უფრო ნაკლებ დროზე, თუ რეჟიმი ბირთვულ შეთანხმებას დათანხმდება. მარ-ა-ლაგოდან გავრცელებულ ვიდეოში მან მოუწოდა რევოლუციურ გვარდიას და ირანის არმიას, დაყარონ იარაღი და მიიღონ სრული იმუნიტეტი, წინააღმდეგ შემთხვევაში მათ „გარდაუვალი სიკვდილი“ ელით.

ტრამპის მიერ რეჟიმის შეცვლაზე გაკეთებული ფსონის ფასი კვირას გაიზარდა: აშშ-მა დაადასტურა პირველი დანაკარგები - სამი დაღუპული და ხუთი დაჭრილი ჯარისკაცი. ნავთობის ფასი (Brent crude) 13%-ით გაიზარდა და ბარელზე 82 დოლარს მიაღწია, რაც ბოლო შვიდი თვის მაქსიმუმია. ჰორმუზის სრუტეში, საიდანაც მსოფლიო ნავთობის მიწოდების მეხუთედი გადის, ნაოსნობა შეჩერებულია.

ირანულმა რაკეტებმა დააზიანეს სამიზნეები ისრაელსა და ყურის ქვეყნებში, მათ შორის ბაჰრეინში, ომანში, ქუვეითში, კატარსა და არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში. რეგიონში ასობით ათასი ბრიტანეთის მოქალაქეა ჩარჩენილი და მთავრობა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ერთ-ერთ ყველაზე მასშტაბურ ევაკუაციას გეგმავს.

კირ სტარმერმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ თავდაცვითი მოქმედებები შეესაბამება საერთაშორისო სამართალს. თუმცა, მასზე ზეწოლა ხორციელდება როგორც „მემარცხენეებისგან“, რომლებიც თავდასხმებს უკანონოდ მიიჩნევენ, ისე „მემარჯვენეებისგან“, რომლებიც მეტ სიმტკიცეს სთხოვენ. ლეიბორისტული პარტიის ზოგიერთმა წევრმა და „მწვანეთა პარტიის“ ლიდერმა ზაკ პოლანსკიმ თავდასხმები დაგმეს, როგორც აგრესიის უკანონო აქტი.

ამავდროულად, კანადის პრემიერ-მინისტრმა მარკ კარნიმ, ავსტრალიის პრემიერმა ენტონი ალბანიზმა და უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ მხარი დაუჭირეს აშშ-ის ქმედებებს ირანის ბირთვული შეიარაღებისა და რეგიონული საფრთხეების აღსაკვეთად.