IEA-მ სამშაბათს განაცხადა, რომ ეს არის ყველაზე მძიმე ენერგეტიკული კრიზისი, რაც კი მსოფლიოს უნახავს, განსაკუთრებით თუ მას დავუმატებთ 2022 წელს რუსეთის უკრაინაში შეჭრით გამოწვეული ევროპული გაზის კრიზისის ნარჩენ ეფექტებს. შეფერხების მასშტაბებმა გააცოცხლა შედარებები წარსულ ენერგეტიკულ შოკებთან - 1973 წლის არაბული ნავთობის ემბარგოდან დაწყებული, 1978-79 წლების ირანის რევოლუციითა და 1991 წლის ყურის ომით დასრულებული. ამავდროულად, კრიზისმა აჩვენა, თუ რამდენად შეიცვალა გლობალური ენერგეტიკული ბაზრები.განსხვავებული ტიპის ენერგეტიკული შოკიReuters წერს, რომ ადრინდელი კრიზისებისგან განსხვავებით, ირანის ომმა ერთდროულად დაარტყა ნედლი ნავთობის, ბუნებრივი აირის, გადამუშავებული საწვავისა და სასუქების მიწოდებას. ამან გამოავლინა ახალი მოწყვლადობა, რომელიც ათწლეულების განმავლობაში მზარდმა მოთხოვნამ, ღრმა გლობალურმა სავაჭრო კავშირებმა და ახლო აღმოსავლეთის, როგორც მზა საწვავის მიმწოდებლის, გაფართოებულმა როლმა შექმნა.1970-იანი წლების ენერგეტიკულმა შოკებმა გამოიწვია ხანგრძლივი ეკონომიკური ზიანი, დაასუსტა მთავრობები და დღემდე შემორჩა ინდუსტრიული ქვეყნების (მაგალითად, აშშ-ის) მოქალაქეთა მეხსიერებაში, რომლებიც მაშინ საწვავის დეფიციტსა და ბენზინგასამართ სადგურებთან გრძელ რიგებს თვეების განმავლობაში აწყდებოდნენ. სწორედ არაბული ნავთობის ემბარგოს კვალდაკვალ დაარსდა IEA, რათა გაეწია კონსულტაცია ინდუსტრიული ქვეყნებისთვის ენერგოუსაფრთხოების საკითხებში. IEA ასევე მართავს წევრი ქვეყნების საგანგებო ნავთობის მარაგებს და მიმდინარე კრიზისს სტრატეგიული რეზერვებიდან რეკორდული 400 მილიონი ბარელის გამოთავისუფლებით უპასუხა, რათა მოხდეს ფასების სტაბილიზაცია და ახლო აღმოსავლეთიდან დაკარგული მიწოდების კომპენსირება.როგორ ედრება მიმდინარე შეფერხება წარსულს მასშტაბით?მიმდინარე კრიზისის დროს მიწოდების პიკურმა დანაკარგმა დღეში 12 მილიონ ბარელზე მეტი შეადგინა. ეს გლობალური მოთხოვნის 11.5%-ის ტოლფასია (წელს მოთხოვნა საშუალოდ 104.3 მლნ ბარელი იქნება დღეში).IEA-ს განცხადებით, დღიური მიწოდების ეს დანაკარგი აღემატება 1973-74 წლების არაბული ემბარგოს (4.5 მლნ ბარელი/დღეში) და 1978-79 წლების ირანის რევოლუციის (5.6 მლნ ბარელი/დღეში) პიკურ მაჩვენებლებს ერთად აღებულს. ის ასევე აღემატება 1991 წლის ყურის ომის პიკურ დანაკარგს (4.3 მლნ ბარელი/დღეში). გარდა ამისა, ირანის ომმა გამოიწვია კატარში გათხევადებული ბუნებრივი აირის (LNG) მსოფლიო წარმოების დაახლოებით მეხუთედის გაჩერება. დღეს მსოფლიო ბევრად მეტ გაზს მოიხმარს, ვიდრე 70-90-იანი წლების შოკების დროს. მაშინ LNG ინდუსტრია ჩანასახოვან მდგომარეობაში იყო (კატარმა ექსპორტი მხოლოდ 1996 წელს დაიწყო).მიმდინარე შეფერხება ნავთობისა და გაზის მიღმა საწვავის ბაზრებზეც გავრცელდა. ომმა შეაფერხა ყურის ქვეყნების გადამამუშავებელი ქარხნებიდან მილიონობით ბარელი საწვავის წარმოება და ექსპორტი, რამაც გამოიწვია საავიაციო ნავთისა და დიზელის დეფიციტი. ბოლო ათწლეულებში ყურეში აშენებული გიგანტური ქარხნები საკვანძოა გლობალური მიწოდებისთვის (მაგალითად, ისინი საავიაციო საწვავით ამარაგებენ აფრიკას, ევროპასა და აზიას).ხანგრძლივობა და ჯამური დანაკარგებიIEA-ს დაუყოვნებლივ არ უპასუხია Reuters-ის მოთხოვნაზე, თუ როგორ ედრება მიმდინარე კრიზისი წარსულს კუმულაციური დანაკარგებით. ოფიციალური შედარებების არარსებობის პირობებში, Reuters-მა თავად დათვალა ჯამური დანაკარგები.ამ მიდგომით, მიმდინარე კონფლიქტი უკვე 52 დღეა გრძელდება და, თუ ვივარაუდებთ დღეში 12 მილიონი ბარელის დანაკარგს, ბაზარს ჯამში დაახლოებით 624 მილიონი ბარელი დააკლდა. მშვიდობის სწრაფად დამყარების შემთხვევაშიც კი, მიწოდების შეფერხებები თვეების განმავლობაში შენარჩუნდება, გაზის შემთხვევაში კი - წლების განმავლობაშიც, რაც საბოლოო კუმულაციურ გავლენას მნიშვნელოვნად გაზრდის.შედარებისთვის: ირანის რევოლუცია (1978-79): პიკური დანაკარგი იყო 5.6 მლნ ბარელი/დღეში, თუმცა კუმულაციური დანაკარგი უფრო დიდი იყო. აშშ-ის ენერგეტიკის დეპარტამენტის თანახმად, ირანის წარმოება 1978-1981 წლებში საშუალოდ 3.9 მილიონი ბარელით შემცირდა, რაც სამ წელიწადში 4.27 მილიარდ ბარელს შეადგენს (თუმცა ამის ნაწილი მეზობელმა ქვეყნებმა დააკომპენსირეს). მიმდინარე კრიზისის თავისებურება: ქვეყნები, რომლებსაც აქვთ თავისუფალი სიმძლავრეები (საუდის არაბეთი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები), კომპენსირებას ვერ ახერხებენ, რადგან თავად არიან დაბლოკილნი ჰორმუზის სრუტის გამო. არაბული ნავთობის ემბარგო (1973-74): გაგრძელდა 1973 წლის ოქტომბრიდან 1974 წლის მარტამდე. Reuters-ის გამოთვლებით, ჯამურმა დანაკარგმა 530-დან 650 მილიონ ბარელამდე შეადგინა. ეს ნიშნავს, რომ არაბული ემბარგოს კუმულაციური გავლენა უკვე შედარებადია ირანის ომით გამოწვეულ მიმდინარე დანაკარგებთან. დეფიციტი აზიასა და აფრიკაშიმიმდინარე კრიზისმა პირველი დარტყმა აზიასა და აფრიკას მიაყენა. 1973 წელს აშშ ბევრად უფრო დაზარალდა, რაც ენერგოპოლიტიკის სრულ გადახედვას დაედო საფუძვლად. 1991 წლის ყურის ომი: მიწოდება 4 თვის განმავლობაში იყო შეფერხებული, ჯამურმა დანაკარგმა კი, Reuters-ის გამოთვლით, 516 მილიონი ბარელი შეადგინა (რაც ნაკლებია მიმდინარე კრიზისსა და არაბულ ემბარგოზე). უკრაინაში შეჭრა (2022): 2022 წლის აპრილში რუსეთის წარმოება დაახლოებით 1 მილიონი ბარელით შემცირდა, რაც ბევრად მცირეა მიმდინარე შეფერხებასთან შედარებით. რუსეთმა მოგვიანებით მოახერხა ექსპორტის გადამისამართება, თუმცა 2026 წელს უკრაინული დრონების თავდასხმები კვლავ იწვევს წარმოების კლებას.

1776847959

წყაროებზე დაყრდნობით უკრაინული მედია წერს, რომ ორივე საკითხი ევროკავშირის ელჩების დღის წესრიგში დამატებულია, როგორც „საკითხები განხილვის გარეშე".თუ უნგრეთისა და სლოვაკეთის ელჩები, რომლებიც მანამდე ბლოკავდნენ კრედიტსა და სანქციებს, პრინციპულად არ წავლენ ამ გადაწყვეტილებების მიღების წინააღმდეგ, მაშინ მათი დამტკიცების მიზნით წერილობითი პროცედურა გამოცხადდება.წერილობითი პროცედურა, როგორც წესი, 24 საათს გრძელდება (სავარაუდოდ, ის 23 აპრილის დილამდე გაგრძელდება). ამავდროულად, გამოცემა ხაზს უსვამს, რომ გადაწყვეტილება შესაძლოა უფრო ადრეც იქნეს მიღებული, თუ ყველა სახელმწიფო დოკუმენტს ხელს მოაწერს. იმ შემთხვევაში, თუ უნგრეთისა და/ან სლოვაკეთის ელჩები შენიშვნებს გამოთქვამენ (მაგალითად, თუ მათთვის პრინციპული იქნება დაელოდონ რუსული ნავთობის ფიზიკურ მიღებას „დრუჟბას“ ნავთობსადენით), ორივე საკითხის განხილვა გადაიდება.21 აპრილს პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ უკრაინამ შეაკეთა ნავთობსადენი „დრუჟბა“, რომელიც 2026 წლის იანვარში რუსული სარაკეტო დარტყმის შედეგად დაზიანდა.სლოვაკეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, იურაი ბლანარმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მისი ქვეყანა მზადაა მხარი დაუჭიროს სანქციების მე-20 პაკეტს, ოღონდ მხოლოდ მაშინ, როცა „რუსული ნავთობი სლოვაკეთში „დრუჟბას“ მილით შევა“.უნგრეთის პრემიერ-მინისტრმა ვიქტორ ორბანმა ასევე განაცხადა, რომ ბუდაპეშტი უკრაინისთვის 90 მილიარდიან კრედიტს მხოლოდ „დრუჟბათი“ ნავთობის მიწოდების აღდგენის შემდეგ განბლოკავს.ევროპული დიპლომატიის ხელმძღვანელმა, კაია კალასმა 21 აპრილს ოპტიმისტური პროგნოზი გააკეთა და აღნიშნა, რომ უკრაინისთვის 90 მილიარდი ევროს გამოყოფის შესახებ გადაწყვეტილებას უახლოესი 24 საათის განმავლობაში მიიღებენ.

1776846197

საერთაშორისო მეთოდოლოგიის მიხედვით, აღწერას დაექვემდებარა ქვეყანაში მუდმივად მცხოვრები საქართველოს ყველა მოქალაქე, ასევე ქვეყნის ტერიტორიაზე მყოფი უცხო ქვეყნის მოქალაქეები და მოქალაქეობის არმქონე პირები. მოსახლეობის გამოთვლის მომენტად (აღწერის კრიტიკული მომენტი) განისაზღვრა 13-14 ნოემბრის შუაღამის 12 საათი, რომლის მიხედვითაც განხორციელდა ფაქტების რეგისტრაცია. აღწერის ფარგლებში, მონაცემები შეგროვდა ელექტრონულად, თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენებით. პროცესი ორ ეტაპად განხორციელდა: პირველ ეტაპზე (2024 წლის 14-23 ნოემბერი) გამოყენებული იქნა თვითრეგისტრაციის მეთოდი (CAWI), ხოლო მეორე ეტაპზე (29 ნოემბრიდან - 31 დეკემბერი) - კომპიუტერის დახმარებით პერსონალური ინტერვიუს მეთოდი (CAPI). მოსახლეობის მხრიდან გამოვლენილი მაღალი ინტერესის გათვალისწინებით, თვითრეგისტრაციის შესაძლებლობა დამატებით გაგრძელდა მთელი დეკემბრის განმავლობაშიც. ამასთან, იმის გათვალისწინებით, რომ ნოემბერ-დეკემბრის პერიოდში ზოგიერთ მაღალმთიან და ძნელად მისადგომ დასახლებაში ამინდის შესაძლო გაუარესების გამო გართულდებოდა საველე სამუშაოების ჩატარება - მესტიის, ყაზბეგის, ლენტეხის, ნაწილობრივ ახმეტისა (ომალოს ადმინისტრაციული ერთეული) და დუშეთის (გუდამაყრის, მაღაროსკარის, უკანაფშავის, ქვეშეთის, შატილისა და ხევსურეთის ადმინისტრაციული ერთეულები და ფასანაურის ადმინისტრაციულ ერთეულში შემავალი სოფლები) მუნიციპალიტეტებში მოსახლეობის აღწერა ჩატარდა 2024 წლის სექტემბერში. საქსტატი აღნიშნავს, რომ აღწერის წინასწარი შედეგები, რომელიც მოიცავდა მოსახლეობის რიცხოვნობას რეგიონების, თვითმმართველი ერთეულების, საქალაქო-სასოფლო ტიპის დასახლების და სქესის მიხედვით, გამოქვეყნდა 2025 წლის ივნისის ბოლოს.საქსტატის დაზუსტებული მონაცემების საფუძველზე, 2024 წლის 14 ნოემბრის მდგომარეობით, საქართველოს მოსახლეობის რიცხოვნობამ 3 929 581 კაცი შეადგინა, რაც 0.4%-ით მეტია 2025 წლის ივნისში გამოქვეყნებულ (3 914 000 კაცი) წინასწარ მონაცემთან შედარებით.საქართველოს მოსახლეობის 52% (2 048 577) ქალია, ხოლო 48% (1 881 004) - კაცი. ქალების წილი შედარებით მაღალია თბილისსა და ქუთაისში და შეადგენს 54%-ს, ხოლო შედარებით დაბალია ქედის, ხელვაჩაურის, ხარაგაულის, საგარეჯოს, მარნეულის მუნიციპალიტეტებში და შეადგენს 49%-ს.მოსახლეობის აღწერის შედეგების მიხედვით, 2024 წლის 14 ნოემბრის მდგომარეობით, საქალაქო ტიპის დასახლებებში  ცხოვრობს მოსახლეობის 62% (2 442 231 კაცი), ხოლო სასოფლო ტიპის დასახლებებში 38% (1 487 350 კაცი).რეგიონების მიხედვით, საქალაქო ტიპის დასახლებებში მცხოვრები მოსახლეობის წილი, თბილისის გარდა, მაღალია აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში (67%), რაც განპირობებულია ბათუმის მოსახლეობის მაღალი რიცხოვნობით. საქალაქო ტიპის დასახლებებში მცხოვრებთა წილი შედარებით დაბალია მცხეთა-მთიანეთის, კახეთის, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის რეგიონებში და შეადგენს 24%-ს.ამასთან, საქსტატის მტკიცებით, საქართველოს მოსახლეობაში ყველაზე მაღალია 35-39 (7.6%), 10-14 (7.4%) და 30-34  (7.2%) ასაკობრივი ჯგუფების მოსახლეობა. ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ ქალების წილი განსაკუთრებით მაღალია 85 წლის და უფროსი ასაკის მოსახლეობაში, კერძოდ, აღნიშნულ ასაკობრივ ჯგუფში ქალების რიცხოვნობა 2.6-ჯერ აღემატება კაცების რიცხოვნობას.2024 წლის აღწერის მონაცემებით, თბილისში ცხოვრობს 1 331 485 კაცი, რაც საქართველოს მოსახლეობის 34%-ს შეადგენს. მოსახლეობის რიცხოვნობის მიხედვით მეორე და მესამე ადგილს იკავებენ იმერეთის (510 741 კაცი) და ქვემო ქართლის (441 630 კაცი) რეგიონები, რომლებზეც მოდის შესაბამისად მოსახლეობის 13 და 11%.ქვემოთ მოცემულ გრაფიკზე წარმოდგენილია მოსახლეობის განაწილება რეგიონების მიხედვით:

1776843672

ბანკისთვის გარემოს დაცვა გრძელვადიანი სტრატეგიის განუყოფელი ნაწილია და მოიცავს როგორც მწვანე დაფინანსების განვითარებას, ისე შიდა პროცესების უფრო მდგრადი და რესურსეფექტური მოდელისკენ გარდაქმნას.ამ მიმართულებით ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პრიორიტეტია ბიომრავალფეროვნების დაცვა. Caucasus Nature Fund-თან თანამშრომლობით, 2010 წლიდან საქართველოს ბანკი მხარს უჭერს 18 დაცული ტერიტორიის შენარჩუნებასა და განვითარებას.საქართველოს ბანკი ასევე ლიდერია მწვანე დაფინანსების მიმართულებით. ეროვნული ბანკის მწვანე ტაქსონომიასთან შესაბამისი პორტფელი ქვეყნის საერთო მწვანე დაფინანსების 68%-ს შეადგენს.ენერგოეფექტურობის მიმართულებით ბანკი აქტიურად იყენებს განახლებად ენერგიას. რეგიონულ ფილიალებში მოხმარებული ელექტროენერგიის 88% უკვე მზის ენერგიაზე მოდის, რაც ამცირებს ნახშირბადის ემისიებს და ზრდის ენერგიის გამოყენების ეფექტიანობას.საქართველოს ბანკის მდგრადი განვითარების სტრატეგიის ფარგლებში ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიღწევაა სათავო ოფისის მიერ EDGE (Excellence in Design for Greater Efficiencies) საერთაშორისო სერტიფიკატის მიღება, რომელიც ადასტურებს შენობის მაღალ ენერგოეფექტურობას.პარალელურად, ბანკის ფილიალებსა და ოფისებში ეტაპობრივად ინერგება ენერგოეფექტური განათება, მიმდინარეობს HVAC სისტემების ოპტიმიზაცია და მოძველებული ტექნიკის განახლება, რაც საერთო ჯამში ენერგიის მოხმარებას და გარემოზე ნეგატიურ ზემოქმედებას ამცირებს.გარემოს დაცვა და მდგრადი განვითარება საქართველოს ბანკის სტრატეგიული ხედვის ერთ-ერთი მთავარი პრიორიტეტია. შესაბამისად, ამ მიმართულებით ინიციატივების განხორციელება სამომავლოდაც აქტიურ რეჟიმში გაგრძელდება.(R)

1776843542

„გააცოცხლე“ ახალი პროექტია, რომელიც ტექსტილის ნარჩენების შეგროვებისა და გადამუშავების კამპანიას გულისხმობს. იდეა თიბისის ESG ელჩების მიერ არის შემუშავებული. გარემოში მოხვედრილი ტექსტილი შესაძლოა, ათწლეულების განმავლობაში არ დაიშალოს. ამ პერიოდში ისინი ნიადაგსა და წყალს აბინძურებენ, რაც ადამიანის ჯანმრთელობაზე აისახება. ამიტომ, ESG ელჩებმა მათი პროექტით მიზნად დაისახეს გარემოში ტექსტილის ნარჩენების შემცირების ხელშეწყობა და მათი ხელახალი გამოყენება.ESG ელჩები თიბისის თანამშრომლები არიან, რომლებიც გარემოსდაცვითი, სოციალური და მმართველობითი მიმართულებით პროექტების დაგეგმვასა და განხორციელებაში მონაწილეობენ. ESG ელჩების პროგრამა თიბისიში 2021 წლიდან არსებობს, რადგან მდგრადობის საკითხებზე ზრუნვა და მუშაობა თიბისის კულტურის ნაწილია.პროექტი „გააცოცხლე“-ს ფარგლებში ორ მწვანე საწარმოსთან დავიწყეთ პარტნიორობა: თიბისის ბიზნეს დაჯილდოების გამარჯვებული მწვანე კატეგორიაში „ვინტილატორი“ და სოციალური საწარმო „7R“.თიბისელების მიერ შეგროვებული ტექსტილის ნარჩენები დასამუშავებლად „ვინტილატორსა“ და “7R”-ს გადაეცემათ. დახარისხებული მასალებისგან დამზადდება უნიკალური აქსესუარები, რომლებიც პროექტში ჩართულ თიბისელებს გადაეცემათ. ის ტექსტილი კი, რომლის ხელახალი გამოყენება ვერ მოხერხდება, სპეციალური ტექნოლოგიით დამუშავდება გარემოზე უარყოფითი ზემოქმედების გარეშე. პროექტის შედეგად ტექსტილის ნარჩენები „ახალ სიცოცხლეს“ შეიძენს და ფერადი აქსესუარების სახით „გაცოცხლდება“.ინიციატივის პირველი ეტაპი უკვე დაიწყო. ტექსტილის შესაგროვებელი ურნები განთავსდა თიბისის რამდენიმე ფილიალსა და სათავო ოფისში.თიბისი წლებია თანმიმდევრულად ავითარებს ნარჩენების მართვის სისტემას. სხვადასხვა პარტნიორი კომპანიის ჩართულობით, 2015 წლიდან გადაამუშავებს ქაღალდს, 2023 წლიდან პლასტმასას, 2025 წლიდან ელემენტებსა და ელექტრონულ ნარჩენებს, ხოლო 2026 წელს პროექტი „გააცოცხლეს“-ს დაწყება კიდევ ერთი გამორჩეული ნაბიჯია გარემოში ტექსტილის ნარჩენების შემცირების კუთხით.ადამიანებსა და გარემოზე ზრუნვა თიბისის კულტურისა და სტრატეგიის ნაწილია. სხვადასხვა ESG და მარკეტინგული კამპანიის ფარგლებში, თიბისიმ არაერთი ინოვაციური გარემოსდაცვითი პროექტი განახორციელა. მათ შორის, საქართველოში პირველად დაიწყო სარეკლამო ბანერების გადამუშავება და მათი ფუნქციურ ნივთებად გარდაქმნა. ასევე, თიბისის ინიციატივით, კომპანიამ „ტენე“ გამოუყენებელი პლასტმასისგან ეკომეგობრული აქსესუარები შექმნა.პროექტი „გააცოცხლე“ კიდევ ერთი ნათელი მაგალითია იმისა, თუ როგორ აერთიანებს თიბისი ინოვაციასა და პასუხისმგებლობას გარემოს დასაცავად და მდგრადი მომავლის შესაქმნელად.(R)

1776841253

აღნიშნული საინფორმაციო ფანჯარა არის ერთიანი სისტემა/სტრუქტურა, სადაც დაინტერესებულ პირს შეუძლია მარტივად მოიძიოს ინფორმაცია საგადასახადო/საბაჟო ვალდებულებების შესასრულებლად. მომხმარებელი ღილაკზე დაჭერით ათვალიერებს სხვადასხვა დოკუმენტაციას - მეწარმე სუბიექტების (მიკრო ბიზნესი, მცირე ბიზნესი, ინდივიდუალური მეწარმე, ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელი, საცხოვრებელი ფართის გამქირავებელი და სხვა) მიერ საგადასახადო რეგისტრაციის, დეკლარაციის წარდგენის, კანონმდებლობასთან დაკავშირებული საკითხების შესახებ, რაც მათ დროულ ინფორმირებას უწყობს ხელს.დამატებითი ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე.(R)

1776840248