GE EN
სხვა სიახლეები
ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის ზედამხედველობის სამსახუ...

ღონისძიების ფარგლებში დავით მჭედლიძემ წარადგინა ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის სფეროში განხორციელებული რეფორმის ძირითადი მიღწევები და სამსახურის საქმიანობის ათწლიანი შედეგები.გასული ათწლეულის განმავლობაში საქართველოში ჩამოყალიბდა გარემო, სადაც გამჭვირვალე ანგარიშგება მხოლოდ კანონით განსაზღვრული მოთხოვნის შესრულებას აღარ ნიშნავს. ფინანსურ ინფორმაციაზე ხელმისაწვდომობის ზრდასთან ერთად გამარტივდა მისი მოძიება, დამუშავება და საქმიანი გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში გამოყენება. REPORTAL.GE-ის მეშვეობით შეიქმნა ფინანსური ინფორმაციის საჯარო ციფრული ბაზები, რომლებიც დაინტერესებულ პირებს საწარმოთა საქმიანობის სფეროსა და ინდუსტრიის, საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად მომზადებული ძირითადი ფინანსური მონაცემების, აუდიტორისა და მის მიერ გამოთქმული მოსაზრების შესახებ ინფორმაციის მოძიებისა და დამუშავების შესაძლებლობას აძლევს. შედეგად, ფინანსურ ინფორმაციაზე ხელმისაწვდომობა და მისი გამოყენება საქმიანი გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში მნიშვნელოვნად გამარტივდა.რეფორმის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან მიმართულებად ფინანსური ანგარიშგებების ხარისხის გაუმჯობესება და საერთაშორისო სტანდარტებთან მათი შესაბამისობის ზრდა დასახელდა. განხორციელებული მიმოხილვებისა და შემდგომი რეაგირების შედეგად, განმეორებითი მიმოხილვისას გამოვლენილი შეუსაბამობების გამოსწორების მაჩვენებელმა 76% შეადგინა.მნიშვნელოვანი პროგრესი დაფიქსირდა აუდიტის ზედამხედველობის მიმართულებითაც. ხარისხის მონიტორინგის სისტემის განვითარებამ ხელი შეუწყო აუდიტორული მომსახურების ხარისხისა და სანდოობის ზრდას. 2025 წლის მონაცემებით, აუდიტის ბაზრის დაფარვის მაჩვენებელმა, შემოსავლების მიხედვით, პირველადი მონიტორინგის შემთხვევაში 99%, ხოლო განმეორებითი მონიტორინგის შემთხვევაში 95% შეადგინა. მონიტორინგის შედეგად გამოვლენილი შეუსაბამობების გამოსწორების მაჩვენებელმა კი 58%-ს მიაღწია.ღონისძიებაზე ასევე აღინიშნა სამსახურის საქმიანობის გაფართოება ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის მიმართულებით. 2023 წლიდან სამსახურში შეიქმნა შესაბამისი დეპარტამენტი, გაგრძელდა სამართლებრივი ჩარჩოს დახვეწა FATF/MONEYVAL-ის მიდგომების გათვალისწინებით, ხოლო 2026 წლიდან დაიწყო რისკზე დაფუძნებული მიდგომით ანგარიშვალდებული პირების ინსპექტირება და რისკების ანგარიშგების სისტემის განვითარება.საიუბილეო ღონისძიების ფარგლებში მრავალწლიანი თანამშრომლობისთვის ფინანსთა მინისტრმა ლაშა ხუციშვილმა ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის საბჭოს წევრები, ასევე, 10-წლიანი საქმიანობისთვის სამსახურის თანამშრომლები სიმბოლური მედალიონებით დააჯილდოვა, რომლებმაც SARAS-ის ჩამოყალიბებისა და განვითარების პროცესში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს. მადლობის ნიშნად სიმბოლური ჯილდოები გადაეცათ ანგარიშგებისა და აუდიტის მთარგმნელობითი სარედაქციო კომიტეტების წევრებსაც.ათი წლის განმავლობაში მიღწეული შედეგები ეფუძნებოდა საერთაშორისო პრაქტიკის დანერგვას, ინსტიტუციურ განვითარებასა და პარტნიორებთან თანამშრომლობას. განხორციელებულმა რეფორმებმა ხელი შეუწყო ფინანსური ინფორმაციის გამჭვირვალობის, ანგარიშგებისა და აუდიტის ხარისხის, პროფესიისადმი ნდობისა და ფინანსურ ინფორმაციაზე ხელმისაწვდომობის ზრდას - იმ ფაქტორებს, რომლებიც ჯანსაღი ბიზნესგარემოსა და კაპიტალის ბაზრის განვითარების მნიშვნელოვან საფუძველს ქმნიან.ნდობა ქმნის შესაძლებლობებს!(R)

1789111025

ცესკოს ხელმძღვანელი პირების შეხვედრა ვანის საოლქო საარჩევნო კომისიაში

მორიგი სამუშაო შეხვედრა გიორგი კალანდარიშვილმა, ცესკოს მდივან გიორგი ჯავახიშვილთან ერთად, ვანის საოლქო საარჩევნო კომისიის ხელმძღვანელ პირებთან და კომისიის სრულ შემადგენლობასთან გამართა. ცესკოს თავმჯდომარე დეტალურად გაეცნო შუალედური არჩევნებისთვის კომისიის მიერ განხორციელებულ და მიმდინარე საქმიანობებსა და აქტივობებს.სამუშაო შეხვედრის ფარგლებში ყურადღება გამახვილდა არჩევნების დღეს საარჩევნო პროცედურების სწორად და თანმიმდევრულად განხორციელებაზე, ამომრჩეველთა მომსახურების ხარისხზე და საარჩევნო პროცესის შეუფერხებლად წარმართვისთვის საოლქო და საუბნო დონეზე არსებული მზადყოფნის შეფასებაზე. მხარეებმა ასევე განიხილეს საუბნო საარჩევნო კომისიების სწავლებისა და პროფესიული გადამზადების პროცესი.როგორც ცესკოს თავმჯდომარე გიორგი კალანდარიშვილმა აღნიშნა, 3 ოქტომბრის არჩევნები, ისევე როგორც ყველა სხვა შუალედური თუ საერთო არჩევნები, მაღალპროფესიულ დონეზე ჩატარდება და თითოეულმა საარჩევნო ადმინისტრატორმა საკუთარი საქმიანობა მაღალი პასუხისმგებლობით უნდა განახორციელოს.სამუშაო შეხვედრას ვანის საოლქო საარჩევნო კომისიაში ასევე ესწრებოდა ცესკოს წევრი გიორგი ძაგანია, საარჩევნო პროცესების მართვის დეპარტამენტის უფროსი ეკა ცაბაშვილი და რეგიონული კოორდინატორი ზვიად თენეიშვილი.შეგახსენებთ, რომ 3 ოქტომბერს ვანის, წალკის, დმანისისა და ახმეტის მუნიციპალიტეტების საკრებულოების შუალედური არჩევნები გაიმართება. შუალედური არჩევნებისთვის ჯამში შვიდი საარჩევნო უბანი გაიხსნება, მათ შორის ოთხ საარჩევნო უბანზე გამოყენებული იქნება ელექტრონული ვერიფიკაციისა და ხმის მთვლელი აპარატები. ამომრჩევლები აღნიშნული მუნიციპალიტეტების საკრებულოების 4 მაჟორიტარ წევრს აირჩევენ.(R)

1789050420

საპენსიო ფონდის აქტივები ₾10 მლრდ-ს მიუახლოვდა

აგვისტოში საპენსიო ფონდის ორი პორტფელის დაბალანსებულისა და დინამიკურის შექმნიდან სამი წელი შესრულდა. 2023 წლის აგვისტოდან 2026 წლის აგვისტომდე პერიოდში ორივე პორტფელმა, საერთაშორისო აქციების მაღალი წილის წყალობით, მაღალი მომგებიანობა დააფიქსირა: დინამიკური პორტფელი: 3-წლიანმა ნომინალურმა კუმულატიურმა ამონაგებმა 50.9% შეადგინა (გაწლიურებული: 14.3%), ხოლო ინფლაციის გათვალისწინებით რეალურმა ამონაგებმა - 34.2% (გაწლიურებული: 10%). დაბალანსებული პორტფელი: ნომინალურმა ამონაგებმა 46.2% შეადგინა (გაწლიურებული: 13.2%), ხოლო რეალურმა - 30% (გაწლიურებული: 8.9%). კონსერვატიული პორტფელი: 3-წლიანი ნომინალური ამონაგები 41.4% იყო (გაწლიურებული: 11.9%), რეალური კი - 25.7% (გაწლიურებული: 7.7%). 2019 წლის 1-ლი იანვრიდან დღემდე ამ პორტფელის ნომინალურმა ზრდამ 113.8% შეადგინა (რეალური: 40.5%). 2026 წლის აგვისტოში საერთაშორისო აქციების ბაზრების აღდგენამ და ადგილობრივმა ფიქსირებული შემოსავლის ინსტრუმენტებმა საპენსიო აქტივების ზრდას ხელი შეუწყო. ივლისის კორექციის შემდეგ, ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებულმა პოზიტიურმა მოლოდინებმა გლობალური ბაზრები გაზარდა. ამავდროულად, ლარის აშშ დოლართან 0.54%-იანმა გამყარებამ უცხოურ ვალუტაში დენომინირებული აქტივების შემოსავალი ნაწილობრივ შეამცირა.აგვისტოს თვეში პორტფელების მიხედვით ზრდა შემდეგნაირად გადანაწილდა: დინამიკური პორტფელი: +1.96% (რეალური: +1.55%) დაბალანსებული პორტფელი: +1.57% (რეალური: +1.16%) კონსერვატიული პორტფელი: +1.18% (რეალური: +0.77%) წლის დასაწყისიდან (YTD) დინამიკური პორტფელი 9.55%-ით გაიზარდა (რეალური: 5.06%), დაბალანსებული - 8.87%-ით (რეალური: 4.40%), ხოლო კონსერვატიული - 8.06%-ით (რეალური: 3.62%).აგვისტოს ბოლოსთვის საპენსიო სქემაში გაწევრიანებულ მონაწილეთა რაოდენობამ 1 მილიონ 769 ათას ადამიანს მიაღწია. ამ დროისთვის დაგროვებითი პენსიით ისარგებლა 35,793-მა პირმა, რომლებზეც ჯამში ₾185.19 მლნ-ზე მეტი გაიცა.

1789045596

ევროპარლამენტში სომხური პროდუქციისთვის საბაჟო გადასახადების დროებით გა...

სომხური მედიის ცნობით, სტრასბურგში 14–17 სექტემბერს დაგეგმილი სესიების დღის წესრიგში შეტანილია კენჭისყრა ევროკომისიის ინიციატივაზე, რომელიც სომხეთისთვის საბაჟო პრეფერენციების მინიჭებას ითვალისწინებს. აღნიშნულ ღონისძიებას ევროკავშირის საბჭომ მხარი უკვე დაუჭირა.გეგმის მიხედვით, ევროკავშირი სომხური საქონლის ფართო სპექტრზე საბაჟო გადასახადებს 2 წლის ვადით გააუქმებს. ამასთან, უბაჟო იმპორტის კვოტები დაწესდება სომხური სოფლის მეურნეობის 8 დასახელების პროდუქციაზე, მათ შორის ყურძენზე, ატამზე, ალუბალზე, გარგარსა და კიტრიზე. პროექტი ასევე ითვალისწინებს დამცავ მექანიზმებს, რომლებიც ევროკავშირს საშუალებას მისცემს პროცესში ჩაერიოს, თუ სომხეთიდან იმპორტის მკვეთრი ზრდა ევროპელ მწარმოებლებს უარყოფითად დაატყობს კვალს.ევროკავშირის ეს გადაწყვეტილება საპასუხო ნაბიჯია იმ შეზღუდვებზე, რომლებიც რუსეთმა 2026 წლის მაისში სომხურ ექსპორტზე დააწესა. შეზღუდვები შეეხო ალკოჰოლურ სასმელებს, მინერალურ წყლებს, ხილსა და ბოსტნეულს, ასევე ამ პროდუქციის ტრანზიტს რუსეთის ტერიტორიის გავლით.ევროკომისიის შეფასებით, რუსეთის ქმედებებმა დაარღვია სომხეთის ტრადიციული მიწოდების ჯაჭვები და ქვეყანას ძირითად საექსპორტო ბაზრებზე წვდომა შეუზღუდა. შექმნილმა ვითარებამ განსაკუთრებით მძიმე დარტყმა მიაყენა მცირე და საშუალო ბიზნესსა და აგრარულ სექტორს.ევროკავშირში აცხადებენ, რომ აღნიშნული ინიციატივა დროებითი მხარდამჭერი ღონისძიებაა სომხეთის ეკონომიკური სტაბილურობის დასახმარებლად, რაც ექსპორტიორებს ევროპულ ბაზარზე დამკვიდრების ახალ შესაძლებლობებს გაუხსნის.

1789044869

განათლებიდან შესაძლებლობებამდე - რატომ არის ახალგაზრდების მხარდაჭერა ს...

თბილისი (GBC) - განათლება ერთ-ერთი ის სფეროა, რომლის შედეგიც ყოველთვის მყისიერად არ ჩანს. ზოგჯერ მისი გავლენა ერთი ადამიანის მიერ გადადგმულ პირველ ნაბიჯში, წლების შემდეგ შექმნილ იდეაში, ახალ აღმოჩენაში ან პროფესიულ გზაზე მიღებულ გადაწყვეტილებაში ვლინდება. სწორედ ეს გრძელვადიანი გავლენა აქცევს განათლებას ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ინვესტიციად, რომლის შედეგიც არა მხოლოდ ერთი ადამიანის, არამედ საზოგადოების მომავალზეც აისახება.„საქართველოს ბანკში გვჯერა, რომ ადამიანების მხარდაჭერა არ ნიშნავს უკვე არსებული შესაძლებლობების ათვისების პროცესში მათ მხარდაჭერას. მნიშვნელოვანია, თავად შევქმნათ მეტი შესაძლებლობა, რომელიც მათ განვითარებაში, ცოდნის გაღრმავებასა და საკუთარი პოტენციალის აღმოჩენაში დაეხმარება. სწორედ ამიტომ არის განათლება ჩვენი ერთ-ერთი მთავარი მიმართულება. ჩვენი მიზანია, ახალგაზრდებს მივცეთ შესაძლებლობა, სრულად გამოავლინონ საკუთარი პოტენციალი და მიღებული ცოდნა რეალურ ცვლილებად აქციონ. Forbes Under 30-ის მხარდაჭერაც სწორედ ამ ხედვის ნაწილია - ეს არის შესაძლებლობა, აღმოვაჩინოთ და დავაფასოთ გამორჩეული ახალგაზრდები, მათი ხედვები და ის ძალისხმევა, რომლითაც ისინი ახალ შესაძლებლობებს ქმნიან“, - აღნიშნავს ანი ლომთაძე, საქართველოს ბანკის კორპორატიული სოციალური პასუხისმგებლობის მიმართულების ხელმძღვანელი.უფრო დეტალურად კი, რატომ არის განათლების მხარდაჭერა მნიშვნელოვანი და რას ნიშნავს ბანკისთვის ახალგაზრდების აღმოჩენა და გაძლიერება, ანი ლომთაძე ინტერვიუში გვესაუბრება.განათლება, რომელიც შესაძლებლობად იქცევაჩვენი გამოცდილებით, განათლებას ყველაზე დიდი ძალა აქვს მაშინ, როდესაც ის მხოლოდ ცოდნის მიღებით არ შემოიფარგლება და ადამიანს მოქმედების შესაძლებლობას აძლევს.სწორედ ამ ხედვით ვუჭერთ მხარს და ვახორციელებთ სხვადასხვა საგანმანათლებლო ინიციატივას - სასკოლო განათლებისა და STEM მიმართულებებიდან დაწყებული, ფინანსური განათლებით, საერთაშორისო გამოცდილებითა და ახალგაზრდებისთვის პროფესიული განვითარების შესაძლებლობების შექმნით გაგრძელებული.ჩვენთვის მნიშვნელოვანია, ახალგაზრდებს ჰქონდეთ სივრცე, სადაც კითხვების დასმას, ახალი მიმართულებების აღმოჩენას, საკუთარი შესაძლებლობების გამოცდას და ახალი გზების ძიებას შეძლებენ. სწორედ ამიტომაც ვუჭერთ მხარს ისეთ პროექტებს, რომლებიც განათლებას პრაქტიკულ გამოცდილებასთან აკავშირებს. საბოლოო მიზანი კი ისაა, რომ მიღებული ცოდნა ახალგაზრდისთვის მხოლოდ სასწავლო პროცესის ნაწილი არ იყოს,არამედ  და ის საკუთარ შესაძლებლობებად, იდეებად და კონკრეტულ მოქმედებად აქციონ”.რატომ Forbes Under 30?ამ ხედვას განსაკუთრებულად კარგად ეხმიანება Forbes Georgia Under 30.როდესაც ვაკვირდებით ახალგაზრდა ადამიანებს, რომლებიც საკუთარ სფეროში უკვე ქმნიან ცვლილებას, მათი წარმატების უკან ხშირად ერთი საერთო რამ დგას - სურვილი, მუდმივად ისწავლონ, განვითარდნენ და მიღებული ცოდნა რეალურ გამოწვევებთან გასამკლავებლად გამოიყენონ.სწორედ ამიტომ, საქართველოს ბანკისთვის Forbes Under 30-ის მხარდაჭერა მხოლოდ ერთი ღონისძიების მხარდაჭერა არ არის. ეს არის შესაძლებლობა, კიდევ უფრო მკაფიოდ დავინახოთ ადამიანები, რომლებიც დღეს საკუთარ სფეროში ახალ იდეებს ქმნიან და ხვალ შესაძლოა მნიშვნელოვანი ცვლილებების ავტორები გახდნენ.როგორც განათლებისა და მეცნიერების კატეგორიის ჟიურის წევრისთვის, ჩემთვის განსაკუთრებით საინტერესოა იმ ახალგაზრდების ისტორიების მოსმენა, რომლებიც ცოდნას კონკრეტულ მიზნად, მიზანს კი - რეალურ შედეგად აქცევენ.ასეთი ადამიანების შეფასებისას მხოლოდ ის, რაც უკვე შექმნეს, არ არის მნიშვნელოვანი. არანაკლებ საინტერესოა მათი გზა - რა ისწავლეს, რა გამოწვევები გადალახეს, როგორ განვითარდნენ და, რაც მთავარია, როგორ იყენებენ საკუთარ ცოდნას სხვებისთვის ღირებულების შესაქმნელად.რატომ გვჭირდება ახალგაზრდა ადამიანების აღმოჩენავფიქრობ, ახალგაზრდა თაობის მხარდაჭერა მხოლოდ მათ მიერ უკვე მიღწეული შედეგების აღნიშვნას არ უნდა გულისხმობდეს. არანაკლებ მნიშვნელოვანია იმ ადამიანების დანახვა, რომლებიც ჯერ გზის დასაწყისში არიან, თუმცა უკვე აქვთ იდეა, ცოდნა და სურვილი, რომ რაღაც შეცვალონ.ხშირად სწორედ ასეთ ადამიანებს სჭირდებათ ყველაზე მეტად მხარდაჭერა - შესაძლებლობა, რომ საკუთარი იდეა გამოსცადონ, ახალი ცოდნა მიიღონ, საერთაშორისო გამოცდილება შეიძინონ ან უბრალოდ დაინახონ, რომ მათ საქმიანობას მნიშვნელობა აქვს.საქართველოს ბანკის მრავალწლიანი გამოცდილებაც გვიჩვენებს, რომ როდესაც ადამიანს საკუთარი განვითარების გზის განსაზღვრისა და ახალი შესაძლებლობების გამოყენების საშუალება ეძლევა, შედეგი მხოლოდ ერთი ადამიანის წარმატება აღარ არის. მისი ცოდნა, გამოცდილება და მიღწევები შემდეგ უკვე სხვებისთვისაც შეიძლება იქცეს შესაძლებლობად.ეს არის ის ჯაჭვი, რომლის გაძლიერებაც გვინდა - განათლება ქმნის ცოდნას, ცოდნა აჩენს შესაძლებლობას, შესაძლებლობა კი ცვლილების საფუძველი ხდება.„განათლების გზაზე არ გაჩერდე“ - როგორც დამოკიდებულებასაქართველოს ბანკის „არ გაჩერდე“ ჩვენთვის მხოლოდ სლოგანი არ არის. ეს არის დამოკიდებულება განვითარების მიმართ - სურვილი, მუდმივად ეძებო ახალი გზა, ისწავლო, სცადო და მაშინაც გააგრძელო მოძრაობა, როცა საბოლოო პასუხი ჯერ არ გაქვს.სწორედ ასეთ ადამიანებს ვხედავთ Forbes Under 30-ის მონაწილეებსა და გამარჯვებულებში. მათ შეიძლება ერთმანეთისგან სრულიად განსხვავებული სფეროები, გამოცდილება და მიზნები ჰქონდეთ, თუმცა ერთი მნიშვნელოვანი რამ აერთიანებთ - ისინი არ ჩერდებიან. განათლებაში ინვესტირება კი სწორედ ასეთი ადამიანების მხარდაჭერაა.საქართველოს ბანკისთვის ეს ნიშნავს არა მხოლოდ დღეს არსებული შესაძლებლობების გაძლიერებას, არამედ იმ მომავლის შექმნაში მონაწილეობას, რომელშიც ახალგაზრდებს ექნებათ მეტი ცოდნა, მეტი არჩევანი და მეტი შესაძლებლობა, თავად შექმნან ის, რაც ჯერ არ არსებობს.ამიტომაც გვჯერა განათლების ძალის - და ამიტომაც არ ვჩერდებით.(R)

1789040438

სასაქონლო პროდუქტები გამოშვებასა და ექსპორტს კვლავ ზრდის, თუმცა რეალურ...

„სასაქონლო პროდუქტების გავლენა საქართველოს ეკონომიკაზე, პირველის მსგავსად, მეორე კვარტალშიც მნიშვნელოვანი იყო. ნავთობპროდუქტებისა და ლითონების წარმოება - რომელსაც, ნაწილობრივ, ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტის ესკალაციის შემდგომ გაზრდილი საერთაშორისო ფასები უწყობს ხელს - ბიზნეს სექტორის გამოშვებისა და საქონლის ექსპორტის ზრდის ძირითად ფაქტორად რჩება. თუმცა, ჯამურად ეკონომიკაზე გავლენა გაცილებით ზომიერია: შემოსავლის დიდი ნაწილი შუალედური პროდუქციის შეძენას ხმარდება, ხოლო პარალელურად გაძვირებული იმპორტი დამატებით საექსპორტო შემოსავალს დიდწილად აბალანსებს. ამავე დროს, მსოფლიო ბაზრებზე ნავთობისა და, გარკვეულწილად, სურსათის მაღალი ფასები იმპორტულ ინფლაციაში აისახება, ლარის გამყარების მიუხედავად.უფრო დეტალურად, საქსტატის მონაცემებით, 2026 წლის პირველ ნახევარში ბიზნეს სექტორის გამოშვება მიმდინარე ფასებში წლიურად 11.5%-ით გაიზარდა. გასული წლისგან განსხვავებით, როდესაც წამყვან როლს ინფორმაციისა და კომუნიკაციის სექტორი ასრულებდა, ამჯერად ყველაზე მსხვილი კონტრიბუცია მრეწველობაზე მოდიოდა (4.8 პროცენტული პუნქტი, ანუ ჯამური ზრდის 41%), შემდგომ კი - ვაჭრობისა და ტრანსპორტირების სექტორებზე (1.7-1.7 პროცენტული პუნქტი). საპირისპიროდ, შემცირდა გამოშვება მშენებლობის სექტორში, რაც ძირითადად საავტომობილო გზების სამუშაოების კლებას უკავშირდება.თავად მრეწველობის ზრდის 90%-ზე მეტი ნავთობპროდუქტებისა და ძირითადი ლითონების (ძირითადად, ფეროშენადნობები) წარმოებაზე, აგრეთვე ლითონის მადნების მოპოვებაზე (ძირითადად, ოქრო და, შესაძლოა, სპილენძი) მოდიოდა. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ნავთობპროდუქტების წარმოება, რომელიც 2025 წლის პირველი ნახევრის 81 მილიონი ლარიდან 1.4 მილიარდ ლარამდე გაიზარდა და ნავთობპროდუქტების ექსპორტს უკავშირდება. მსგავსი სურათი იკვეთება საგარეო ვაჭრობის მონაცემებშიც: აღნიშნული პროდუქტების წილი საქონლის ექსპორტში იანვარ-ივლისში, წინა წლის 12%-დან, 29%-მდე გაიზარდა, ხოლო ჯამური ღირებულება წლიურად თითქმის გასამმაგებულია.თუმცა, სასაქონლო პროდუქტების წარმოების ეკონომიკურ ზრდაზე გავლენა უფრო ზომიერია. პირველ კვარტალში ეკონომიკის მთლიანი გამოშვების ზრდის დაახლოებით მესამედი მრეწველობაზე მოდიოდა, რეალურ ეკონომიკურ ზრდაში კი მისი წილი მხოლოდ 3.4%-ს შეადგენდა. ამის მიზეზი წარმოების თავისებურებაა: შემოსავლის დიდი ნაწილი შუალედური, მათ შორის იმპორტირებული, ნედლეულისა და სხვა მასალების შეძენას ხმარდება. შედეგად, დიდი მოცულობის გამოშვება იმავე მასშტაბის დამატებული ღირებულების შექმნას არ ნიშნავს. ამასთან, ზრდის ნაწილი ფასების მატების ეფექტს ასახავს. მოსალოდნელია, რომ მსგავსი სურათი შენარჩუნდება მეორე კვარტალშიც, რომლის ეკონომიკური ზრდის დეტალური მონაცემები მიმდინარე თვეში გამოქვეყნდება.მეორე მხრივ, სასაქონლო პროდუქციის ექსპორტი სავალუტო შემოდინებების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი წყაროა. ნავთობპროდუქტებისა და ლითონების ექსპორტზე იანვარ-ივლისში მთლიანი ექსპორტის ზრდის 100%-ზე მეტი მოდიოდა, რამაც სრულად დააბალანსა ავტომობილების რეექსპორტის კლება. თუმცა, ამავდროულად გასათვალისწინებელია იმპორტის გაძვირებაც, დიდწილად ნავთობზე გაზრდილი ფასების შედეგად. ამდენად, წმინდა შემოდინებებზე ეფექტი გაცილებით უფრო ზომიერია. კერძოდ, თიბისი კაპიტალის შეფასებით, სასაქონლო ფასების მატებამ იანვარ-ივლისის სავაჭრო ბალანსი, დაახლოებით, 10-დან 100 მილიონ აშშ დოლარამდე გააუმჯობესა, თუმცა შედეგები ძალზე მგრძნობიარეა ალტერნატიულ სცენარში გამოყენებული საფასო დაშვებების მიმართ.ამავდროულად, სავალუტო ბაზარზე სიჭარბეს სხვა შემოდინებებიც უწყობს ხელს. მათ შორისაა საინფორმაციო ტექნოლოგიების მომსახურების ექსპორტის ზრდა, ფულადი გზავნილები და ტურიზმიდან შემოსავლების აღდგენა. დამატებითი მხარდამჭერი ფაქტორია უცხოელი ინვესტორების მიერ საქართველოს სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდების კვლავ გააქტიურებული შესყიდვებიც. ამ ფონზე, აგვისტოს ბოლოს სებ-ის მთლიანმა სავალუტო რეზერვებმა 8.1 მილიარდ აშშ დოლარს მიაღწია, რაც წლის დასაწყისთან შედარებით თითქმის 2 მილიარდით მეტია და საერთაშორისო სავალუტო ფონდის შესაბამისობის ნორმის 128.2%-ს შეადგენს. აგვისტოს მატების ნაწილი მონეტარული ოქროს გაძვირებამ განაპირობა, თუმცა წლის დასაწყისიდან რეზერვების ზრდა უმთავრესად სებ-ის სავალუტო შესყიდვებს უკავშირდება.რასაკვირველია, აღსანიშნავია სასაქონლო ფასების მატების ეფექტი ინფლაციაზეც. თებერვლის შემდეგ იმპორტის ფასები ექსპორტის ფასებზე მცირედით სწრაფად გაიზარდა, რაც, ლარის გამყარების მიუხედავად, იმპორტული ინფლაციის აჩქარებაშიც აისახა. აგვისტოში წლიური ინფლაცია თითქმის არ შეცვლილა და 5.6%-ს გაუტოლდა. საწვავის გაძვირების ფონზე, ფასები მეტად გაიზარდა თვიურ ჭრილში, ჩვენი მოლოდინების შესაბამისად. თიბისი კაპიტალის შეფასებით, ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტის ესკალაციის შემდეგ წლიური ინფლაციის ზრდა მთლიანად იმპორტირებულ პროდუქციაზე მოდის, რაც, შესაძლოა, ამ ეტაპზე შეზღუდულ ე.წ. მეორე რაუნდის ეფექტებზე მიუთითებდეს. იმპორტირებული ინფლაციის მთავარი წყარო, თავის მხრივ, ბენზინი და დიზელია, ხოლო შედარებით ნაკლებია სურსათის წვლილი.9 სექტემბერს სებ-მა მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი 8.25%-ზე შეინარჩუნა, რაც ჩვენს მოლოდინებთან თანხვედრაშია. თუმცა, როგორც წინა მიმოხილვაშიც აღინიშნა, პოლიტიკის გამკაცრების არგუმენტებიც საკმაოდ ძლიერია. მკითხველს შევახსენებთ, რომ ინფლაციური ზეწოლის გაძლიერება, განსაკუთრებით კი - იმპორტული ინფლაციის, სხვა თანაბარ პირობებში ლარის მოკლევადიან პროგნოზზე გამყარების მიმართულებით მოქმედებს. თუმცა, ამ ეტაპზე, მოსალოდნელია, რომ მოკლევადიან პერიოდში პრიორიტეტად სავალუტო რეზერვების დაგროვება დარჩება. ამ ფონზე, საბაზო სცენარი ლარის გაცვლით კურსს კვლავ არსებულ ნიშნულთან ახლოს მოიაზრებს. თუმცა, როგორც წინა მიმოხილვაშიც იყო მითითებული, მიმდინარე ტენდენციები უფრო ძლიერი ლარის სცენარისკენ იხრება. რაც შეეხება სასაქონლო პროდუქტებს, საგარეო ვითარების დამატებითი მნიშვნელოვანი გაუარესების გარეშე, სავალუტო შემოდინებების მხრივ შესამჩნევი დანაკლისი მოსალოდნელი არ არის, რაც საპირისპირო მიმართულებით მოქმედ ფაქტორებს უკავშირდება, რომლებიც ბევრ - თუმცა არა ყველა - სცენარში ერთმანეთს დიდწილად აბალანსებს“, – ნათქვამია თიბისი კაპიტალის მაკროეკონომიკურ განახლებაში.

1789038012